پرش به محتوا

لاهوتی، ابوالقاسم: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۲: خط ۲:
لاهوتی، ‌ابوالقاسم (1302ق / 1885م-1336 ش)، نویسنده، ‌روزنامه نگار، ‌مترجم، شاعر.
لاهوتی، ‌ابوالقاسم (1302ق / 1885م-1336 ش)، نویسنده، ‌روزنامه نگار، ‌مترجم، شاعر.


میرزا ابوالقاسم خان متخلص به لاهوتی فرزند میرزا احمد الهامی در [[کرمانشاه]] به دنیا آمد<ref name=":0">'''''اثر آفرینان'''''. به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ1، 1380، ج 5، ص 92.</ref>. پدرش کشاورزی ساده، اما اهل شعر و ادب و آزادیخواه بود. لاهوتی پس از تحصیل علوم دینی و آشنایی با ادبیات و شعر و محیط ادبی [[کرمانشاه]] به توصیه اقوامش در 1322ق / 1913م برای ادامه تحصیل به [[استان تهران|تهران]] آمد<ref>یاحقی، محمدجعفر. '''''جویبار لحظه‌ها'''''. تهران: جامی، چ 1، 1378، ص 22.</ref><ref name=":1">لاهوتی، ابوالقاسم. '''''شرح زندگانی'''''. تهران: ارشاد و مفید، بی‌تا، ص 5.</ref>. در 18 سالگی نخستین غزل وی که لحنی آزادیخواهانه داشت، در روزنامه [[حبل المتین|حَبل‌المتین]]<sup>*</sup> کلکته به چاپ رسید و شهرتی برای او به ارمغان آورد. در 1323ق / 1905م در [[استان تهران|تهران]] به نشر و پخش شب‌نامه و اوراق سیاسی پرداخت<ref>آرین‌پور، یحیی''. '''از صبا تا''' '''نیما'''''. تهران: جیبی، چ 1، 1350، ج 2، ص 168.</ref>. در تهران به استخدام اداره ژاندارمری درآمد. در 1331ق/ 1913م به سبب شایستگی درجه سلطانی گرفت<ref name=":1" />. در 1333ق پس از تیرباران یکی از زیردستانش به اتهام خبرچینی، دستگیر شد. اما از زندان گریخت و به عثمانی (ترکیه)رفت<ref>بشیری، احمد. مقدمه بر '''''دیوان لاهوتی'''''. ص مقدمه.</ref>. پس از سه سال از استانبول به [[کرمانشاه]] بازگشت و روزنامه بیستون را چاپ کرد. بعد از مدتی دوباره به ترکیه رفت و مجله پارس را به دو زبان فارسی و فرانسه انتشار داد<ref name=":0" />. در همین سفر بود که کمونیست‌ها پیوست. پس از پایان جنگ جهانی اول بار دیگر به ایران آمد و پس از رویدادهایی به قفقاز گریخت و بعد به تاجیکستان رفت و بیشتر عمر خود را در آنجا گذراند. سرانجام هم در مسکو درگذشت<ref>شمس لنگرودی، محمد. '''''تاریخ تحلیلی شعر''''' '''''نو'''''. تهران: نشر مرکز، چ 1، 1370، ج 1، ص 57 ـ 58.</ref>.  
میرزا ابوالقاسم خان متخلص به لاهوتی فرزند میرزا احمد الهامی در [[کرمانشاه]] به دنیا آمد<ref name=":0">'''''اثر آفرینان'''''. به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ1، 1380، ج 5، ص 92.</ref>. پدرش کشاورزی ساده، اما اهل شعر و ادب و آزادیخواه بود. لاهوتی پس از تحصیل علوم دینی و آشنایی با ادبیات و شعر و محیط ادبی [[کرمانشاه]] به توصیه اقوامش در 1322ق / 1913م برای ادامه تحصیل به [[استان تهران|تهران]] آمد<ref>یاحقی، محمدجعفر. '''''جویبار لحظه‌ها'''''. تهران: جامی، چ 1، 1378، ص 22.</ref><ref name=":1">لاهوتی، ابوالقاسم. '''''شرح زندگانی'''''. تهران: ارشاد و مفید، بی‌تا، ص 5.</ref>. در 18 سالگی نخستین غزل وی که لحنی آزادیخواهانه داشت، در روزنامه [[حبل المتین|حَبل‌المتین]] کلکته به چاپ رسید و شهرتی برای او به ارمغان آورد. در 1323ق / 1905م در [[استان تهران|تهران]] به نشر و پخش شب‌نامه و اوراق سیاسی پرداخت<ref>آرین‌پور، یحیی''. '''از صبا تا''' '''نیما'''''. تهران: جیبی، چ 1، 1350، ج 2، ص 168.</ref>. در [[استان تهران|تهران]] به استخدام اداره ژاندارمری درآمد. در 1331ق/ 1913م به سبب شایستگی درجه سلطانی گرفت<ref name=":1" />. در 1333ق پس از تیرباران یکی از زیردستانش به اتهام خبرچینی، دستگیر شد. اما از زندان گریخت و به عثمانی (ترکیه)رفت<ref>بشیری، احمد. مقدمه بر '''''دیوان لاهوتی'''''. ص مقدمه.</ref>. پس از سه سال از استانبول به [[کرمانشاه]] بازگشت و روزنامه بیستون را چاپ کرد. بعد از مدتی دوباره به ترکیه رفت و مجله پارس را به دو [[فارسی|زبان فارسی]] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%AE%D8%B7_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C فرانسه] انتشار داد<ref name=":0" />. در همین سفر بود که کمونیست‌ها پیوست. پس از پایان [[جنگ جهانی اول]] بار دیگر به [[کشور ایران|ایران]] آمد و پس از رویدادهایی به قفقاز گریخت و بعد به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 تاجیکستان] رفت و بیشتر عمر خود را در آنجا گذراند. سرانجام هم در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88 مسکو] درگذشت<ref>شمس لنگرودی، محمد. '''''تاریخ تحلیلی شعر''''' '''''نو'''''. تهران: نشر مرکز، چ 1، 1370، ج 1، ص 57 ـ 58.</ref>.  


دیوان لاهوتی (آثار منتخب) (مسکو: 1946م؛ تهران: 1358ش)، ‌ایران نامه (استانبول: 1328ق)، لآلی لاهوتی (استانبول: 1327ق)، ترجمه شاهنامه فردوسی به روسی (مسکو، 1957م)، چند اثر از پوشکین(Pushkin)، (ترجمه) (مسکو: 1947م) و جز آنها از آثار وی هستند<ref>مرسلوند، حسن. '''''زندگینامه رجال و مشاهیر ایران'''''. تهران: الهام، ‌چ 1، 1375، ج 5، ص 346.</ref>. زبان اشعار لاهوتی ساده و ظریف و در عین حال رنگین و مستغنی است<ref>لاهوتی، ‌ابوالقاسم. '''''اشعار منتخب'''''. ‌به کوشش س. بهرام. دوشنبه: نشریات دولتی تاجیکستان، 1959م.</ref>. کارهای او هم از نظر زبان شعر و هم به لحاظ معانی و مضامینی که وارد شعر کرده، قابل بررسی است<ref>شفیعی کدکنی، ‌محمدرضا. '''''ادوار شعر فارسی'''''. تهران: سخن، چ 1، 1380، ص 108.</ref>.
دیوان لاهوتی (آثار منتخب) ([https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88 مسکو]: 1946م؛ تهران: 1358ش)، ‌ایران نامه (استانبول: 1328ق)، لآلی لاهوتی (استانبول: 1327ق)، ترجمه [[شاهنامه فردوسی]] به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C روسی] ([https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88 مسکو]، 1957م)، چند اثر از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1_%D9%BE%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%86 پوشکین](Pushkin)، (ترجمه) ([https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88 مسکو]: 1947م) و جز آنها از آثار وی هستند<ref>مرسلوند، حسن. '''''زندگینامه رجال و مشاهیر ایران'''''. تهران: الهام، ‌چ 1، 1375، ج 5، ص 346.</ref>. زبان اشعار لاهوتی ساده و ظریف و در عین حال رنگین و مستغنی است<ref>لاهوتی، ‌ابوالقاسم. '''''اشعار منتخب'''''. ‌به کوشش س. بهرام. دوشنبه: نشریات دولتی تاجیکستان، 1959م.</ref>. کارهای او هم از نظر زبان شعر و هم به لحاظ معانی و مضامینی که وارد شعر کرده، قابل بررسی است<ref>شفیعی کدکنی، ‌محمدرضا. '''''ادوار شعر فارسی'''''. تهران: سخن، چ 1، 1380، ص 108.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳

لاهوتی برگرفته از سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی قابل بازیابی از https://www.ihcs.ac.ir/100yearspersianliterature/fa/page/3207/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%AA%DB%8C

لاهوتی، ‌ابوالقاسم (1302ق / 1885م-1336 ش)، نویسنده، ‌روزنامه نگار، ‌مترجم، شاعر.

میرزا ابوالقاسم خان متخلص به لاهوتی فرزند میرزا احمد الهامی در کرمانشاه به دنیا آمد[۱]. پدرش کشاورزی ساده، اما اهل شعر و ادب و آزادیخواه بود. لاهوتی پس از تحصیل علوم دینی و آشنایی با ادبیات و شعر و محیط ادبی کرمانشاه به توصیه اقوامش در 1322ق / 1913م برای ادامه تحصیل به تهران آمد[۲][۳]. در 18 سالگی نخستین غزل وی که لحنی آزادیخواهانه داشت، در روزنامه حَبل‌المتین کلکته به چاپ رسید و شهرتی برای او به ارمغان آورد. در 1323ق / 1905م در تهران به نشر و پخش شب‌نامه و اوراق سیاسی پرداخت[۴]. در تهران به استخدام اداره ژاندارمری درآمد. در 1331ق/ 1913م به سبب شایستگی درجه سلطانی گرفت[۳]. در 1333ق پس از تیرباران یکی از زیردستانش به اتهام خبرچینی، دستگیر شد. اما از زندان گریخت و به عثمانی (ترکیه)رفت[۵]. پس از سه سال از استانبول به کرمانشاه بازگشت و روزنامه بیستون را چاپ کرد. بعد از مدتی دوباره به ترکیه رفت و مجله پارس را به دو زبان فارسی و فرانسه انتشار داد[۱]. در همین سفر بود که کمونیست‌ها پیوست. پس از پایان جنگ جهانی اول بار دیگر به ایران آمد و پس از رویدادهایی به قفقاز گریخت و بعد به تاجیکستان رفت و بیشتر عمر خود را در آنجا گذراند. سرانجام هم در مسکو درگذشت[۶].

دیوان لاهوتی (آثار منتخب) (مسکو: 1946م؛ تهران: 1358ش)، ‌ایران نامه (استانبول: 1328ق)، لآلی لاهوتی (استانبول: 1327ق)، ترجمه شاهنامه فردوسی به روسی (مسکو، 1957م)، چند اثر از پوشکین(Pushkin)، (ترجمه) (مسکو: 1947م) و جز آنها از آثار وی هستند[۷]. زبان اشعار لاهوتی ساده و ظریف و در عین حال رنگین و مستغنی است[۸]. کارهای او هم از نظر زبان شعر و هم به لحاظ معانی و مضامینی که وارد شعر کرده، قابل بررسی است[۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ اثر آفرینان. به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ1، 1380، ج 5، ص 92.
  2. یاحقی، محمدجعفر. جویبار لحظه‌ها. تهران: جامی، چ 1، 1378، ص 22.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ لاهوتی، ابوالقاسم. شرح زندگانی. تهران: ارشاد و مفید، بی‌تا، ص 5.
  4. آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، چ 1، 1350، ج 2، ص 168.
  5. بشیری، احمد. مقدمه بر دیوان لاهوتی. ص مقدمه.
  6. شمس لنگرودی، محمد. تاریخ تحلیلی شعر نو. تهران: نشر مرکز، چ 1، 1370، ج 1، ص 57 ـ 58.
  7. مرسلوند، حسن. زندگینامه رجال و مشاهیر ایران. تهران: الهام، ‌چ 1، 1375، ج 5، ص 346.
  8. لاهوتی، ‌ابوالقاسم. اشعار منتخب. ‌به کوشش س. بهرام. دوشنبه: نشریات دولتی تاجیکستان، 1959م.
  9. شفیعی کدکنی، ‌محمدرضا. ادوار شعر فارسی. تهران: سخن، چ 1، 1380، ص 108.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر