پرش به محتوا

لاهوتی، ابوالقاسم

از ویکی ایران
لاهوتی برگرفته از سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی قابل بازیابی از https://www.ihcs.ac.ir/100yearspersianliterature/fa/page/3207/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%AA%DB%8C

لاهوتی، ‌ابوالقاسم (1302ق / 1885م-1336 ش)، نویسنده، ‌روزنامه نگار، ‌مترجم، شاعر.

میرزا ابوالقاسم خان متخلص به لاهوتی فرزند میرزا احمد الهامی در کرمانشاه به دنیا آمد[۱]. پدرش کشاورزی ساده، اما اهل شعر و ادب و آزادیخواه بود. لاهوتی پس از تحصیل علوم دینی و آشنایی با ادبیات و شعر و محیط ادبی کرمانشاه به توصیه اقوامش در 1322ق / 1913م برای ادامه تحصیل به تهران آمد[۲][۳]. در 18 سالگی نخستین غزل وی که لحنی آزادیخواهانه داشت، در روزنامه حَبل‌المتین کلکته به چاپ رسید و شهرتی برای او به ارمغان آورد. در 1323ق / 1905م در تهران به نشر و پخش شب‌نامه و اوراق سیاسی پرداخت[۴]. در تهران به استخدام اداره ژاندارمری درآمد. در 1331ق/ 1913م به سبب شایستگی درجه سلطانی گرفت[۳]. در 1333ق پس از تیرباران یکی از زیردستانش به اتهام خبرچینی، دستگیر شد. اما از زندان گریخت و به عثمانی (ترکیه)رفت[۵]. پس از سه سال از استانبول به کرمانشاه بازگشت و روزنامه بیستون را چاپ کرد. بعد از مدتی دوباره به ترکیه رفت و مجله پارس را به دو زبان فارسی و فرانسه انتشار داد[۱]. در همین سفر بود که کمونیست‌ها پیوست. پس از پایان جنگ جهانی اول بار دیگر به ایران آمد و پس از رویدادهایی به قفقاز گریخت و بعد به تاجیکستان رفت و بیشتر عمر خود را در آنجا گذراند. سرانجام هم در مسکو درگذشت[۶].

دیوان لاهوتی (آثار منتخب) (مسکو: 1946م؛ تهران: 1358ش)، ‌ایران نامه (استانبول: 1328ق)، لآلی لاهوتی (استانبول: 1327ق)، ترجمه شاهنامه فردوسی به روسی (مسکو، 1957م)، چند اثر از پوشکین(Pushkin)، (ترجمه) (مسکو: 1947م) و جز آنها از آثار وی هستند[۷]. زبان اشعار لاهوتی ساده و ظریف و در عین حال رنگین و مستغنی است[۸]. کارهای او هم از نظر زبان شعر و هم به لحاظ معانی و مضامینی که وارد شعر کرده، قابل بررسی است[۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ اثر آفرینان. به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ1، 1380، ج 5، ص 92.
  2. یاحقی، محمدجعفر. جویبار لحظه‌ها. تهران: جامی، چ 1، 1378، ص 22.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ لاهوتی، ابوالقاسم. شرح زندگانی. تهران: ارشاد و مفید، بی‌تا، ص 5.
  4. آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، چ 1، 1350، ج 2، ص 168.
  5. بشیری، احمد. مقدمه بر دیوان لاهوتی. ص مقدمه.
  6. شمس لنگرودی، محمد. تاریخ تحلیلی شعر نو. تهران: نشر مرکز، چ 1، 1370، ج 1، ص 57 ـ 58.
  7. مرسلوند، حسن. زندگینامه رجال و مشاهیر ایران. تهران: الهام، ‌چ 1، 1375، ج 5، ص 346.
  8. لاهوتی، ‌ابوالقاسم. اشعار منتخب. ‌به کوشش س. بهرام. دوشنبه: نشریات دولتی تاجیکستان، 1959م.
  9. شفیعی کدکنی، ‌محمدرضا. ادوار شعر فارسی. تهران: سخن، چ 1، 1380، ص 108.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر