بیستون: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[بیستون]]،''' نام شهر، | [[پرونده:Download.jpg|بندانگشتی|کتیبه بیستون، قابل بازیابی از https://www.asemanpaytakht.com/AttractionDetail/31486/%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87]] | ||
'''[[بیستون]]،''' نام شهر، کوه و کتیبهای از [[داریوش]] اول، نزدیک [[کرمانشاه]] و در راه تجارتی ـ نظامی بابل به [[همدان]]. | |||
بیستون | [[بیستون]] که بگستان یا بغستان (بهستان) خوانده میشد مورد توجه پادشاهان [[هخامنشیان|هخامنشی]] و برخوردار از قداست ویژهای بود<ref>Schmit, Rudger. '''''»Bistūn«. Encyclopedia Iranica'''''. London and New York. Routladge and Kegan Paul, 1990, V IV, P. 221.</ref>. گذشته از آثار [[سلوکیان|دوران سلوکی]] و [[پارتیان|پارتی]]، کتیبه [[داریوش]] که به اقتباس از کتیبه آنوبانینی[Anubanini] شاه لولوبی[Lullubi] بر کوه [[بیستون]] در سر پل ذهاب میباشد،<ref>كخ، هایدماری. '''''از زبان دایوش'''''. ترجمه پرویز رجبی، تهران: كارنگ، 1376، ص 18. </ref> مهمترین اطلاعات را درباره وی و [[هخامنشیان]] ارائه میدهد. تصویر اهورا مزدا، 9 نفر شورشی و [[داریوش]] که در جلو دو تن نیزهدار و کماندار پا بر سینه گئومات (بردیای دروغین)گذاشته است<ref>ابوالقاسمی، محسن. '''''راهنمای زبانهای باستانی ایران'''''. تهران: سمت، 1375، ص 85.</ref> همراه با سه متن به زبانهای ایلامی، بابلی، فارسی باستان و به خط میخی، بر روی کتیبه نقر شدهاند<ref>ابوالقاسمی، محسن. '''''تاریخ مختصر زبان فارسی'''''. تهران: طهوری، 1379، ص 20.</ref>. | ||
متنها درباره نام و نسب، مقام خانوادگی [[داریوش]]، شرح به قدرت رسیدن او و دفع شورشها، توضیح درباره «ملل تابعه» [[هخامنشیان]] و دعا برای سرزمین و مردمان آن میباشند<ref>بریان، پیر. '''''امپراتوری هخامنشی'''''. ترجمه ناهید فروغان، تهران: فرزان، نشر قطره، 1381، ج 1، ص 188.</ref>، که نخستین بار در 1835م رمزگشایی شد<ref>Kent, Ronald. J. '''''Old Persian, Grammar, text, lexican''''', New Haven, American Oriental Studies, 1953, P. 65.</ref>و اکنون بر اثر فرسایش کوه در معرض تخریب است. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[داریوش]] | |||
* [[کرمانشاه]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
مهرداد شباهنگ | مهرداد شباهنگ | ||
[[رده:تاریخ]] | |||
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۲
بیستون، نام شهر، کوه و کتیبهای از داریوش اول، نزدیک کرمانشاه و در راه تجارتی ـ نظامی بابل به همدان.
بیستون که بگستان یا بغستان (بهستان) خوانده میشد مورد توجه پادشاهان هخامنشی و برخوردار از قداست ویژهای بود[۱]. گذشته از آثار دوران سلوکی و پارتی، کتیبه داریوش که به اقتباس از کتیبه آنوبانینی[Anubanini] شاه لولوبی[Lullubi] بر کوه بیستون در سر پل ذهاب میباشد،[۲] مهمترین اطلاعات را درباره وی و هخامنشیان ارائه میدهد. تصویر اهورا مزدا، 9 نفر شورشی و داریوش که در جلو دو تن نیزهدار و کماندار پا بر سینه گئومات (بردیای دروغین)گذاشته است[۳] همراه با سه متن به زبانهای ایلامی، بابلی، فارسی باستان و به خط میخی، بر روی کتیبه نقر شدهاند[۴].
متنها درباره نام و نسب، مقام خانوادگی داریوش، شرح به قدرت رسیدن او و دفع شورشها، توضیح درباره «ملل تابعه» هخامنشیان و دعا برای سرزمین و مردمان آن میباشند[۵]، که نخستین بار در 1835م رمزگشایی شد[۶]و اکنون بر اثر فرسایش کوه در معرض تخریب است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ Schmit, Rudger. »Bistūn«. Encyclopedia Iranica. London and New York. Routladge and Kegan Paul, 1990, V IV, P. 221.
- ↑ كخ، هایدماری. از زبان دایوش. ترجمه پرویز رجبی، تهران: كارنگ، 1376، ص 18.
- ↑ ابوالقاسمی، محسن. راهنمای زبانهای باستانی ایران. تهران: سمت، 1375، ص 85.
- ↑ ابوالقاسمی، محسن. تاریخ مختصر زبان فارسی. تهران: طهوری، 1379، ص 20.
- ↑ بریان، پیر. امپراتوری هخامنشی. ترجمه ناهید فروغان، تهران: فرزان، نشر قطره، 1381، ج 1، ص 188.
- ↑ Kent, Ronald. J. Old Persian, Grammar, text, lexican, New Haven, American Oriental Studies, 1953, P. 65.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
مهرداد شباهنگ