عکاسان ارمنی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۲

عکاسان ارمنی، گروهی از ایرانیان ارمنی که در شهرهای گوناگون ایران به عکاسی اشتغال داشته‌اند. استقبال ارامنه از مشاغل فنی جدید، آشنایی برخی از آنان به زبان‌های اروپایی و ارتباط آنان با شهرهایی همچون باکو و تفلیس در روسیه، در توجه آن‌ها به عکاسی بی‌تأثیر نبوده است.

برخی از عکاسان ارمنی، با بروز شایستگی‌های فنی و حرفه‌ای به دربار شاهان قاجار، از جمله ناصرالدین شاه^* راه یافته و منصب «عکاس مخصوص» یافتند.

آموخته‌های تنی چند از عکاسان ارمنی که عکاسی را در شهرهای تفلیس، باکو و کلکته فراگرفته بودند، سبب شد تا آثار آنان از جنبه‌های زیبایی‌شناسی با دیگر عکاسان ایرانی ‌تفاوت‌هایی داشته باشد. در کانون‌های اسکان ارامنه در ایران از جمله شهرهای تبریز، اورمیه، اصفهان، تهران و برخی شهرهای کوچک اطراف آن‌ها، عکاسی به عنوان حرفه‌ای جدید، توسط برخی از ارامنه برگزیده شد. وجود قرابت‌های فرهنگی میان آنان و اروپائیان مقیم ایران و آسانی فضای دسترسی آنان به اطلاعات، دانش‌ و فنون جدید در اروپا و همچنین حمایت‌های سیاسی ـ اجتماعی برخی سفارتخانه‌های خارجی از آنان، سبب‌ساز رشد سریع این دسته از عکاسان در تهران و برخی شهرهای ایران شد. تفاوت سبک و تنوع کار و آثار عکاسان ارامنی با دیگر عکاسان ایرانی را می‌توان به طور خلاصه چنین عنوان کرد:

برخورداری از تحصیلات آکادمیک و آموزش‌های مبتنی بر اصول حاکم بر سبک نقاشی دوران کلاسیک؛
توجه به کارکردهای زیبا‌شناسی نور، بر چهره و تقلید از عکاسان چهره اروپایی در پُز(Pose)[1] و ترکیب‌بندی موضوعات؛
به کارگیری آرایه‌ها و وسایل تزئینی عکاسخانه‌‌های اروپایی، از قبیل پرده‌های دورنما، نرده‌های چوبی، مُبل و صندلی، میز و... ؛
به کارگیری فنون اصلاحی در چاپ عکس‌ از جمله رتوش^* و ارائه مطلوب و مناسب عکس‌ها بر کارت‌های مقوایی( Cabinet Card)[2].

از نخستین عکاسان ارمنی مشهور می‌توان به نام‌های زیر اشاره نمود:

آنتوان خان سوریوگین(Antoin Sevruguin)^[۱]؛
ژوزف پاپازیان(Joseph Papasian)^[۲]؛

در تبریز که از کانون‌های عمده سکونت ارامنه در ایران بود، عکاسان معروف زیر فعالیت‌ داشته‌اند:

ب. آقایانس(B. Agaiantz)^[۳]؛
اصلان‌ هایرا پتیان(Aslan Havrabetian)^[۴]؛
استپان استپانیان(Stepan Stepanyan)^[۵]^[۶]؛
هوسپ هوسپیانس(Osep Osepyans (Osiphianz))^[۷]؛

در اصفهان و به ویژه در منطقه جلفا، عکاسان زیادی از جمله افراد مورد اشاره در زیر فعالیت‌ می‌کرده‌اند:

میناس ‌پاتگرهانیان‌ (مکرتیچ)(Mackertich , Minas Patkerhanian)^[۸]؛
ماتوس آقاخان قاراخانیان(Matos aghakhan Karakhanian)^[۹]؛
تونی هوانسیان(Thooni Johannessian)^[۱۰]؛
لئون آبکاریان(Leon Abcarians)^[۱۱]؛
هُوان گیورقیان(Hovan KureKian)^[۱۲].

و در رشت نیز عکاسان ارمنی زیر فعالیت داشته‌اند:

برادران خاچاطوریانس(Khatchatouriantz)^[۱۳]؛
چارلیک یگانیان^[۱۴]^[۱۵]؛
مارکاریان^[۱۵]؛
نظرخان^[۱۶].

نیز نگاه کنید به

پاورقی

[1]. حالت نشستن یا ایستادن شخص مقابل دستگاه عکسبرداری.

[2]. کارت‌های مقوایی با نقوش چاپ شده یا برجسته، برای چسباندن عکس بر روی آن‌ها.

مآخذ

↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص136- 141.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص62- 65.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.197.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.206.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.210-214.
↑ مطهّر، محمود. گفت‌وگو با هرایر استپانیان، نشریه عکس. س دهم، آبان 1375، ص8-11.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.219-222.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص118- 125.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص108-111.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص112-115.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.132.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.152.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.271-272.
↑ استپانیان، آرمان. «نگاهی به تاریخ عکاسی ایران، ایرانیان ارمنی از دریچه دوربین»، نشریه عکس. ش 47، س پنجم، فروردین 1370، ص4-5.
↑ ^۱۵٫۰ ^۱۵٫۱ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.274.
↑ افشار، ایرج. «یادداشت‌های تاریخچه عکاسی»، نشریه عکسنامه. س اول، ش 2، تابستان 1377، ص109.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدرضا طهماسب پور

[1] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص136- 141.

[2] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص62- 65.

[3] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.197.

[4] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.206.

[5] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.210-214.

[6] مطهّر، محمود. گفت‌وگو با هرایر استپانیان، نشریه عکس. س دهم، آبان 1375، ص8-11.

[7] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.219-222.

[8] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص118- 125.

[9] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص108-111.

[10] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص112-115.

[11] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.132.

[12] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.152.

[13] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.271-272.

[14] استپانیان، آرمان. «نگاهی به تاریخ عکاسی ایران، ایرانیان ارمنی از دریچه دوربین»، نشریه عکس. ش 47، س پنجم، فروردین 1370، ص4-5.

[:0-15] ۱۵٫۰ ^۱۵٫۱ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.274.

[16] افشار، ایرج. «یادداشت‌های تاریخچه عکاسی»، نشریه عکسنامه. س اول، ش 2، تابستان 1377، ص109.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''عكاسان ارمني،''' گروهي از ايرانيان ارمني كه در شهرهاي گوناگون ايران به عكاسي اشتغال داشته‌اند. استقبال ارامنه از مشاغل فني جديد، آشنايي برخي از آنان به زبان‌هاي اروپايي و ارتباط آنان با شهرهايي همچون باكو و تفليس در روسيه، در توجه آن‌ها به عكاسي بي‌تأثير نبوده است.
+'''عکاسان ارمنی،''' گروهی از ایرانیان ارمنی که در شهرهای گوناگون ایران به عکاسی اشتغال داشته‌اند. استقبال ارامنه از مشاغل فنی جدید، آشنایی برخی از آنان به زبان‌های اروپایی و ارتباط آنان با شهرهایی همچون باکو و تفلیس در روسیه، در توجه آن‌ها به عکاسی بی‌تأثیر نبوده است.
-برخي از عكاسان ارمني، با بروز شايستگي‌هاي فني و حرفه‌اي به دربار شاهان قاجار، از جمله ناصرالدين شاه<sup>*</sup> راه يافته و منصب «عكاس مخصوص» يافتند.
+برخی از عکاسان ارمنی، با بروز شایستگی‌های فنی و حرفه‌ای به دربار [[قاجاریه|شاهان قاجار]]، از جمله [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]<sup>*</sup> راه یافته و منصب «عکاس مخصوص» یافتند.
-آموخته‌هاي تني چند از عكاسان ارمني كه عكاسي را در شهرهاي تفليس، باكو و كلكته فراگرفته بودند، سبب شد تا آثار آنان از جنبه‌هاي زيبايي‌شناسي با ديگر عكاسان ايراني ‌تفاوت‌هايي داشته باشد. در كانون‌هاي اسكان ارامنه در ايران از جمله شهرهاي تبريز، اورميه، اصفهان، تهران و برخي شهرهاي كوچك اطراف آن‌ها، عكاسي به عنوان حرفه‌اي جديد، توسط برخي از ارامنه برگزيده شد. وجود قرابت‌هاي فرهنگي ميان آنان و اروپائيان مقيم ايران و آساني فضاي دسترسي آنان به اطلاعات، دانش‌ و فنون جديد در اروپا و همچنين حمايت‌هاي سياسي ـ اجتماعي برخي سفارتخانه‌هاي خارجي از آنان، سبب‌ساز رشد سريع اين دسته از عكاسان در تهران و برخي شهرهاي ايران شد. تفاوت سبك و تنوع كار و آثار عكاسان ارامني با ديگر عكاسان ايراني را مي‌توان به طور خلاصه چنين عنوان كرد:
+آموخته‌های تنی چند از عکاسان ارمنی که عکاسی را در شهرهای تفلیس، باکو و کلکته فراگرفته بودند، سبب شد تا آثار آنان از جنبه‌های زیبایی‌شناسی با دیگر عکاسان ایرانی ‌تفاوت‌هایی داشته باشد. در کانون‌های اسکان ارامنه در [[ایران]] از جمله شهرهای [[تبریز]]، اورمیه، [[اصفهان]]، [[استان تهران|تهران]] و برخی شهرهای کوچک اطراف آن‌ها، عکاسی به عنوان حرفه‌ای جدید، توسط برخی از ارامنه برگزیده شد. وجود قرابت‌های فرهنگی میان آنان و اروپائیان مقیم ایران و آسانی فضای دسترسی آنان به اطلاعات، دانش‌ و فنون جدید در اروپا و همچنین حمایت‌های سیاسی ـ اجتماعی برخی سفارتخانه‌های خارجی از آنان، سبب‌ساز رشد سریع این دسته از عکاسان در [[استان تهران|تهران]] و برخی شهرهای ایران شد. تفاوت سبک و تنوع کار و آثار عکاسان ارامنی با دیگر عکاسان ایرانی را می‌توان به طور خلاصه چنین عنوان کرد:
--   برخورداري از تحصيلات آكادميك و آموزش‌هاي مبتني بر اصول حاكم بر سبك نقاشي دوران كلاسيك.
+* برخورداری از تحصیلات آکادمیک و آموزش‌های مبتنی بر اصول حاکم بر سبک نقاشی دوران کلاسیک؛
+* توجه به کارکردهای زیبا‌شناسی نور، بر چهره و تقلید از عکاسان چهره اروپایی در [[پز|پُز]](Pose)[1] و ترکیب‌بندی موضوعات؛
+* به کارگیری آرایه‌ها و وسایل تزئینی [[عکاسخانه|عکاسخانه‌‌]]<nowiki/>های اروپایی، از قبیل پرده‌های دورنما، نرده‌های چوبی، مُبل و صندلی، میز و... ؛
+* به کارگیری فنون اصلاحی در چاپ عکس‌ از جمله [[رتوش]]<sup>*</sup> و ارائه مطلوب و مناسب عکس‌ها بر کارت‌های مقوایی( Cabinet  Card)[2].
--   توجه به كاركردهاي زيبا‌شناسي نور، بر چهره و تقليد از عكاسان چهرة اروپايي در پُز [1]و تركيب‌بندي موضوعات.
+از نخستین عکاسان ارمنی مشهور می‌توان به نام‌های زیر اشاره نمود:
--   به كارگيري آرايه‌ها و وسايل تزئيني عكاسخانه‌‌هاي اروپايي، از قبيل پرده‌هاي دورنما، نرده‌هاي چوبي، مُبل و صندلي، ميز و... .
+# <sup> </sup>[[آنتوان خان سوریوگین]](Antoin Sevruguin)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص136- 141.</ref>؛
+# [[ژوزف پاپازیان]](Joseph Papasian)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص62- 65.</ref>؛
--   به كارگيري فنون اصلاحي در چاپ عكس‌ از جمله رتوش<sup>*</sup> و ارائة مطلوب و مناسب عكس‌ها بر كارت‌هاي مقوايي[2].
+در [[تبریز]] که از کانون‌های عمده سکونت ارامنه در ایران بود، عکاسان معروف زیر فعالیت‌ داشته‌اند:
-از نخستين عكاسان ارمني مشهور مي‌توان به نام‌هاي زير اشاره نمود:
+# [[آقایانس|ب. آقایانس]](B. Agaiantz)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.197.</ref>؛
+# اصلان‌ هایرا پتیان(Aslan Havrabetian)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.206.</ref>؛
+# استپان استپانیان(Stepan Stepanyan)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.210-214.</ref><ref>مطهّر، محمود. گفت‌وگو با هرایر استپانیان، '''''نشریه عکس'''''. س دهم، آبان 1375، ص8-11.</ref>؛
+# هوسپ هوسپیانس(Osep Osepyans (Osiphianz))<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.219-222.</ref>؛
-<sup>1-          </sup>آنتوان خان سوريوگين<sup>*</sup>[3].<sup>1</sup>
+در [[اصفهان]] و به ویژه در منطقه جلفا، عکاسان زیادی از جمله افراد مورد اشاره در زیر فعالیت‌ می‌کرده‌اند:
--   ژوزف پاپازيان<sup>*</sup>[4].<sup>2</sup>
+# میناس ‌پاتگرهانیان‌ (مکرتیچ)(Mackertich , Minas Patkerhanian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص118- 125.</ref>؛
+# ماتوس آقاخان قاراخانیان(Matos  aghakhan  Karakhanian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص108-111.</ref>؛
+# تونی هوانسیان(Thooni Johannessian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص112-115.</ref>؛
+# لئون آبکاریان(Leon Abcarians)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.132.</ref>؛
+# هُوان گیورقیان(Hovan KureKian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.152.</ref>.
-در تبريز كه از كانون‌هاي عمدة سكونت ارامنه در ايران بود، عكاسان معروف زير فعاليت‌ داشته‌اند:
+و در رشت نیز عکاسان ارمنی زیر فعالیت داشته‌اند:
--   ب. آقايانس[5].<sup>3</sup>
+# برادران خاچاطوریانس(Khatchatouriantz)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.271-272.</ref>؛
+# چارلیک یگانیان<ref>استپانیان، آرمان. «نگاهی به تاریخ عکاسی ایران، ایرانیان ارمنی از دریچه دوربین»، '''''نشریه عکس'''''. ش 47، س پنجم، فروردین 1370، ص4-5.</ref><ref name=":0">ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.274.</ref>؛
+# مارکاریان<ref name=":0" />؛
+# نظرخان<ref>افشار، ایرج. «یادداشت‌های تاریخچه عکاسی»، '''''نشریه عکسنامه'''''. س اول، ش 2، تابستان 1377، ص109.</ref>.
--   اصلان‌ هايرا پتيان.[6]<sup>4</sup>
+== نیز نگاه کنید به ==
--   استپان استپانيان[7].<sup>5</sup>
+* [[قاجاریه]]
+* [[اصفهان]]
+* [[تبریز]]
+* [[استان تهران]]
+* [[استان گیلان]]
--   هوسپ هوسپيانس[8].<sup>6</sup>
+== پاورقی ==
+[1]. حالت نشستن یا ایستادن شخص مقابل دستگاه عکسبرداری.
-در اصفهان و به ويژه در منطقة جلفا، عكاسان زيادي از جمله افراد مورد اشاره در زير فعاليت‌ مي‌كرده‌اند:
+[2]. کارت‌های مقوایی با نقوش چاپ شده یا برجسته، برای چسباندن عکس بر روی آن‌ها.
--   ميناس ‌پاتگرهانيان‌ (مكرتيچ)<sup>*</sup>[9].<sup>7</sup>
+== مآخذ                                                                                                                              ==
+<references />
--   ماتوس آقاخان قاراخانيان[10].<sup>8</sup>
--   توني هوانسيان<sup>*</sup>[11].<sup>9</sup>
--   لئون آبكاريان<sup>*</sup>[12].<sup>10</sup>
--   هُوان گيورقيان<sup>*</sup>[13].<sup>11</sup>
-و در رشت نيز عكاسان ارمني زير فعاليت داشته‌اند:
-- برادران خاچاطوريانس[14].<sup>12</sup>
-- چارليك يگانيان.<sup>13</sup>
-- ماركاريان.<sup>14</sup>
-- نظرخان.<sup>15</sup>
-'''مآخذ:'''
-.     ذكاء، يحيي. '''''تاريخ عكاسي و عكاسان پيشگام در ايران'''''. به كوشش كريم امامي، تهران: انتشارات علمي و فرهنگي، 1376، ص136- 141.
-.     همان. ص62- 65.
-.     همان. ص197.
-.     همان. ص206.
-.     همان. ص210-214؛ نيزنك: مطهّر، محمود. گفت‌وگو با هراير استپانيان، '''''نشرية عكس'''''. س دهم، آبان 1375، ص8-11.
-.     ذكاء. همان. ص219-222.
-.     به كوشش دمندان، پريسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، 1377، ص118- 125.
-.     همان. ص108-111.
-.     همان. ص112-115.
-.  همان. ص132.
-.  همان.  ص152.
-.  ذكاء. همان. ص271-272.
-.  استپانيان، آرمان. «نگاهي به تاريخ عكاسي ايران، ايرانيان ارمني از دريچة دوربين»، '''''نشرية عكس'''''. ش 47، س پنجم، فروردين 1370، ص4-5؛ ذكاء. همان. ص 274.
-.  ذكاء. همانجا.
-.  افشار، ايرج. «يادداشت‌هاي تاريخچة عكاسي»، '''''نشرية عكسنامه'''''. س اول، ش 2، تابستان 1377، ص109.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 محمدرضا طهماسب پور
-----حالت نشستن يا ايستادن شخص مقابل دستگاه عكسبرداري.       [1].Pose
+[[رده:هنر]]
+[[رده:عکاسی]]
-كارت‌هاي مقوايي با نقوش چاپ شده يا برجسته، براي چسباندن عكس بر روي آن‌ها.      [2]. Cabinet  Card
-     [3]. Antoin Sevruguin
-      [4]. Joseph Papasian
-      [5]. B. Agaiantz
-      [6]. Aslan Havrabetian
-      [7]. Stepan Stepanyan
-     [8]. Osep Osepyans (Osiphianz)
-      [9]. Minas Patkerhanian
-         Mackertich
-      [10].Matos  aghakhan  Karakhanian
-      [11].Thooni Johannessian
-      [12].Leon Abcarians
-      [13].Hovan KureKian
-      [14].Khatchatouriantz