پرش به محتوا

سرداری: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''سردار'''ی، نوعی [[قبا]]<nowiki/>ی نسبتاً بلند بود که در دوره قاجار رواج داشت<ref>یادداشت مولف.</ref>.
'''سردار'''ی، نوعی [[قبا]]<nowiki/>ی نسبتاً بلند بود که در [[قاجاریه|دوره قاجار]] رواج داشت<ref>یادداشت مولف.</ref>.


این [[قبا]] که تا ساق پاها می‌رسید، آستین‌هایی بلند و نسبتاً تنگ داشت، جلوبازبود اما اغلب ردیف دگمه‌های لبه آن را تا بالا می‌بستند. این [[قبا]] یقه‌ای ایستاده تا به اصطلاح آخوندی داشت. اگرچه برخی معتقدند نام سرداری از نام ستارخان سردار ملی انقلاب مشروطیت گرفته شده که در عکس‌هایی که از او باقی مانده اغلب چنین قبایی پوشیده<ref>شهری، جعفر. '''''تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم'''''. تهران: 1368، ج2، ص485- 487. </ref>، <sup> </sup>اما بررسی عکس‌های قدیمی‌تر [[قاجاریه|دوره قاجار]]، این نظر را تأیید نمی‌کند<ref>صافی، قاسم. '''''عکس‌های قدیمی ایران'''''. دانشگاه تهران، 1368، ص29،170، ش178. </ref>. به هرحال این نوع [[قبا]]، از [[ناصر الدین شاه قاجار|دوره ناصرالدین شاه]]، تا پایان [[قاجاریه|قاجار]] و حتی سال‌های اولیه حکومت پهلوی جامه رسمی و بیرونی بسیاری از رجال ایرانی بوده است. جنس آن اغلب از پارچه‌های فرنگی و ماهوت سیاه، قهوه‌ای، جگری، آلبالویی و آبی تهیه می‌شد. یقه آن به اندازه یک بند انگشت و به صورت ایستاده و گرد و کمر آن به ویژه در پشت دارای کمرچین بود. دگمه‌های سراسری آن که در لبه دوخته شده بود اغلب فلزی و کاملاً مشخص و جزو زینت [[قبا]] به حساب می‌آمد. سرداری دارای دو جیب در پهلوها نیز بود<ref>کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران.''''' امیرکبیر، 1363، ج2، ص692- 695، ش116، 217؛ شهری، ص 484- 487.</ref>. ظاهراً زنان نیز گونه‌ای از این لباس را مورد استفاده قرار می‌داده‌اند<ref>کلانترضرابی، عبدالرحیم. '''''تاریخ کاشان'''''. تصحیح ایرج افشار، تهران: 1356، ص248- 250. </ref>. <sup> </sup>    
این [[قبا]] که تا ساق پاها می‌رسید، آستین‌هایی بلند و نسبتاً تنگ داشت، جلو بازبود اما اغلب ردیف دگمه‌های لبه آن را تا بالا می‌بستند. این [[قبا]] یقه‌ای ایستاده تا به اصطلاح آخوندی داشت. اگرچه برخی معتقدند نام سرداری از نام [[ستارخان]] سردار ملی [[انقلاب مشروطه|انقلاب مشروطیت]] گرفته شده که در عکس‌هایی که از او باقی مانده اغلب چنین [[قبا]]<nowiki/>یی پوشیده<ref>شهری، جعفر. '''''تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم'''''. تهران: 1368، ج2، ص485- 487. </ref>، <sup> </sup>اما بررسی عکس‌های قدیمی‌تر [[قاجاریه|دوره قاجار]]، این نظر را تأیید نمی‌کند<ref>صافی، قاسم. '''''عکس‌های قدیمی ایران'''''. دانشگاه تهران، 1368، ص29،170، ش178. </ref>. به هرحال این نوع [[قبا]]، از [[ناصر الدین شاه قاجار|دوره ناصرالدین شاه]]، تا پایان [[قاجاریه|قاجار]] و حتی سال‌های اولیه [[سلسله پهلوی|حکومت پهلوی]] جامه رسمی و بیرونی بسیاری از رجال ایرانی بوده است. جنس آن اغلب از پارچه‌های فرنگی و ماهوت سیاه، قهوه‌ای، جگری، آلبالویی و آبی تهیه می‌شد. یقه آن به اندازه یک بند انگشت و به صورت ایستاده و گرد و کمر آن به ویژه در پشت دارای کمرچین بود. دگمه‌های سراسری آن که در لبه دوخته شده بود اغلب فلزی و کاملاً مشخص و جزو زینت [[قبا]] به حساب می‌آمد. سرداری دارای دو جیب در پهلوها نیز بود<ref>کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران.''''' امیرکبیر، 1363، ج2، ص692- 695، ش116، 217؛ شهری، ص 484- 487.</ref>. ظاهراً زنان نیز گونه‌ای از این لباس را مورد استفاده قرار می‌داده‌اند<ref>کلانترضرابی، عبدالرحیم. '''''تاریخ کاشان'''''. تصحیح ایرج افشار، تهران: 1356، ص248- 250. </ref>. <sup> </sup>  


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


* [[قاجاریه]]
* [[قبا]]
* [[قبا]]
* [[سلسله پهلوی]]
* [[ستارخان]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
خط ۱۵: خط ۱۸:
== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
محمدرضا چیت ساز
محمدرضا چیت ساز
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:پوشاک]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶

سرداری، نوعی قبای نسبتاً بلند بود که در دوره قاجار رواج داشت[۱].

این قبا که تا ساق پاها می‌رسید، آستین‌هایی بلند و نسبتاً تنگ داشت، جلو بازبود اما اغلب ردیف دگمه‌های لبه آن را تا بالا می‌بستند. این قبا یقه‌ای ایستاده تا به اصطلاح آخوندی داشت. اگرچه برخی معتقدند نام سرداری از نام ستارخان سردار ملی انقلاب مشروطیت گرفته شده که در عکس‌هایی که از او باقی مانده اغلب چنین قبایی پوشیده[۲]،  اما بررسی عکس‌های قدیمی‌تر دوره قاجار، این نظر را تأیید نمی‌کند[۳]. به هرحال این نوع قبا، از دوره ناصرالدین شاه، تا پایان قاجار و حتی سال‌های اولیه حکومت پهلوی جامه رسمی و بیرونی بسیاری از رجال ایرانی بوده است. جنس آن اغلب از پارچه‌های فرنگی و ماهوت سیاه، قهوه‌ای، جگری، آلبالویی و آبی تهیه می‌شد. یقه آن به اندازه یک بند انگشت و به صورت ایستاده و گرد و کمر آن به ویژه در پشت دارای کمرچین بود. دگمه‌های سراسری آن که در لبه دوخته شده بود اغلب فلزی و کاملاً مشخص و جزو زینت قبا به حساب می‌آمد. سرداری دارای دو جیب در پهلوها نیز بود[۴]. ظاهراً زنان نیز گونه‌ای از این لباس را مورد استفاده قرار می‌داده‌اند[۵].    

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. یادداشت مولف.
  2. شهری، جعفر. تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم. تهران: 1368، ج2، ص485- 487.
  3. صافی، قاسم. عکس‌های قدیمی ایران. دانشگاه تهران، 1368، ص29،170، ش178.
  4. کسروی، احمد. تاریخ مشروطه ایران. امیرکبیر، 1363، ج2، ص692- 695، ش116، 217؛ شهری، ص 484- 487.
  5. کلانترضرابی، عبدالرحیم. تاریخ کاشان. تصحیح ایرج افشار، تهران: 1356، ص248- 250.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدرضا چیت ساز