نشاط اصفهانی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
از آثارش میتوان ''گنجینه معتمد/ گنجینه نشاط'' را نام برد که پس از مرگ وی تدوین شد و دوبار به چاپ رسید. او همچنین رسالهای به شیوه گلستان [[سعدی]] و دیباچهای بر ''دیوان'' خاقان ([[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]]) نوشت که اولی تنها در ''گنجینه معتمد'' و دومی هم در این اثر و هم در مقدمه ''دیوان خاقان'' چاپ شده است<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، 2535 (1355)، ج 3، ص 332.</ref>. اشعار نشاط دارای تعابیر و اصطلاحهای عرفانی و [[صوفیه|صوفیانه]] و نشانگر گرایش سراینده به طریق عرفان و سیر و سلوک است<ref>نشاط اصفهانی،عبدالوهاب. '''''گنجینه، دیوان نشاط اصفهانی'''''. به کوشش حسین نخعی، تهران: شرق، 1337، ص 12 (پیشگفتار مصحح).</ref>. نشاط در نثر از رهروان شیوه استادان کلاسیک متأخر بود. در قصیده از صبای کاشانی<sup>*</sup> (د 1238ق/ 1822م) و در غزل از [[حافظ شیرازی]]<sup>*</sup> پیروی میکرد<ref name=":0" />. اگرچه سرودههایش ترکیبهای نامأنوس و صنایع متکلفانه دارد، اما در عین حال ساده و روان است<ref>زرینکوب ،عبدالحسین'''. ''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، 1363، ج.1، ص 179.</ref>. | از آثارش میتوان ''گنجینه معتمد/ گنجینه نشاط'' را نام برد که پس از مرگ وی تدوین شد و دوبار به چاپ رسید. او همچنین رسالهای به شیوه گلستان [[سعدی]] و دیباچهای بر ''دیوان'' خاقان ([[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]]) نوشت که اولی تنها در ''گنجینه معتمد'' و دومی هم در این اثر و هم در مقدمه ''دیوان خاقان'' چاپ شده است<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، 2535 (1355)، ج 3، ص 332.</ref>. اشعار نشاط دارای تعابیر و اصطلاحهای عرفانی و [[صوفیه|صوفیانه]] و نشانگر گرایش سراینده به طریق عرفان و سیر و سلوک است<ref>نشاط اصفهانی،عبدالوهاب. '''''گنجینه، دیوان نشاط اصفهانی'''''. به کوشش حسین نخعی، تهران: شرق، 1337، ص 12 (پیشگفتار مصحح).</ref>. نشاط در نثر از رهروان شیوه استادان کلاسیک متأخر بود. در قصیده از صبای کاشانی<sup>*</sup> (د 1238ق/ 1822م) و در غزل از [[حافظ شیرازی]]<sup>*</sup> پیروی میکرد<ref name=":0" />. اگرچه سرودههایش ترکیبهای نامأنوس و صنایع متکلفانه دارد، اما در عین حال ساده و روان است<ref>زرینکوب ،عبدالحسین'''. ''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، 1363، ج.1، ص 179.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
[[حافظ شیرازی]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۹
نشاط اصفهانی (1175 ـ 1244ق/ 1761 ـ 1828م)، میرزا عبدالوهاب ملقب به معتمدالدوله و متخلص به نشاط، شاعر، خوشنویس.
نشاط فرزند میرزا محمد رحیم از سادات موسوی بود[۱] و اجدادش که گویا از حجاز به فارس کوچیدند و در جهرم ساکن شدند، اغلب از بزرگان، علما و پزشکان دوران خود بودند[۲]. وی در اصفهان به دنیا آمد. افزون بر فارسی، عربی و ترکی نیز آموخت. با شعر و ادب فارسی و عربی و دانشهای رایج روزگار خود نظیر دین، ریاضی، حکمت الهی و منطق آشنایی یافت و درخوشنویسی نیز به مهارت رسید. سپس به جرگه هواخواهان مکتب ادبی بازگشت که مرکز آن در اصفهان بود، پیوست[۳]. پس از آن خانهاش به محفل عرفا، شعرا و فضلا تبدیل شد. در 1218ق / 1803م به دارالخلافه تهران احضار گردید و فتحعلی شاه قاجار (حک 1212 ـ 1250ق/ 1797 ـ 1834م) او را به القاب معتمدالدوله و منشی الممالک مفتخر کرد[۴]. به دنبال کسب مقام سرپرستی دیوان رسائل، نامهها و فرامین پادشاه را با انشاء و خط خود مینگاشت و تا پایان حیات در این سمت باقی ماند[۵]. از جمله مأموریتهای مهم دولتی وی، سفر به پاریس و دیدار با ناپلئون کبیر بود. سرانجام بر اثر بیماری سل دنیا را وداع گفت[۶].
از آثارش میتوان گنجینه معتمد/ گنجینه نشاط را نام برد که پس از مرگ وی تدوین شد و دوبار به چاپ رسید. او همچنین رسالهای به شیوه گلستان سعدی و دیباچهای بر دیوان خاقان (فتحعلی شاه) نوشت که اولی تنها در گنجینه معتمد و دومی هم در این اثر و هم در مقدمه دیوان خاقان چاپ شده است[۷]. اشعار نشاط دارای تعابیر و اصطلاحهای عرفانی و صوفیانه و نشانگر گرایش سراینده به طریق عرفان و سیر و سلوک است[۸]. نشاط در نثر از رهروان شیوه استادان کلاسیک متأخر بود. در قصیده از صبای کاشانی* (د 1238ق/ 1822م) و در غزل از حافظ شیرازی* پیروی میکرد[۶]. اگرچه سرودههایش ترکیبهای نامأنوس و صنایع متکلفانه دارد، اما در عین حال ساده و روان است[۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ اثر آفرینان. زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، چ 1، 1380، ج 6، ص 39.
- ↑ دیوان بیگی شیرازی، احمد. حدیقه الشعرا. با تصحیح، تکمیل و تحشیه عبدالحسین نوایی، تهران: زرین، 1366، ج 3، ص 1871.
- ↑ آرینپور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، فرانکلین، 1350، ج 1، ص 29.
- ↑ معصوم علیشاه شیرازی، محمد معصوم. طرائق الحقائق. با تصحیح محمد جعفر محجوب، تهران: سنایی، 1382، ج 3، ص 274.
- ↑ نشاط اصفهانی، عبدالوهاب. گنجینه، دیوان نشاط اصفهانی. به کوشش حسین نخعی، تهران: شرق، 1337، ص 9 (پیشگفتار مصحح).
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ریپکا، یان و دیگران. تاریخ ادبیات ایران. ترجمه ابوالقاسم سرّی، تهران: سخن، 1383، ج 1، ص 580.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، 2535 (1355)، ج 3، ص 332.
- ↑ نشاط اصفهانی،عبدالوهاب. گنجینه، دیوان نشاط اصفهانی. به کوشش حسین نخعی، تهران: شرق، 1337، ص 12 (پیشگفتار مصحح).
- ↑ زرینکوب ،عبدالحسین. سیری در شعر فارسی. تهران: نوین، 1363، ج.1، ص 179.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر