گلستان سعدی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۸

گلستان، نمونه‌ای از نثرهای ادبی آهنگین زبان فارسی نوشته سعدی در 656ق / 1258م.

گلستان سعدی برگرفته از سایت پرشین پی دی اف قابل بازیابی از https://persianpdf.com/book/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C/

سعدی گلستان را که شامل مطالب اخلاقی، اجتماعی، ‌دینی و در قالب حکایات شیرین است^[۱]. با عنوان‌های در یک مقدمه و هشت باب در سیرت پادشاهان، در اخلاق درویشان، در فضیلت قناعت، در فوائد خاموشی، در عشق و جوانی، در ضعف و پیری، در تأثیر تربیت و در آداب صحبت نوشت و آن را به شاهزاده سعد بن ابوبکر بن سعد زنگی تقدیم کرد^[۲].

نثر گلستان حاوی قسمت‌های مصنوع و ساده و به شیوه‌ای مختلط نوشته شده است. بدین معنی که سعدی ضمن نثر ساده و استادانه خود، هرجا که لازم دانسته، عبارات مسجّع لطیف هم آورده است. اما به حق باید گلستان را نوعی از نثر موزون شمرد^[۳]. با این حال سعدی در این کتاب از شیوه خشک نثر مترسّلان و تعقید و آمیختگی شدید با زبان عربی پرهیز کرده و گلستان او با ذوق فارسی زبانان، سازگاری و انطباق کامل یافته است و همین امر سبب شده است تا سعدی به منزله یک مبتکر و نوع آور، در نویسندگی سده 7ق تلقّی شود^[۴]. نثر گلستان در مقام مقایسه با دیگر آثار نثر مصنوع در این دوره از لحاظ کیفیت درج اشعار نیز روشی ممتاز و مشخص دارد^[۵]. بعدها چند تن از نویسندگان از جمله جوینی در نگارستان، ‌جامی در بهارستان، قاآنی در پریشان و قائم مقام نویسنده دوره ‌قاجاریه‌ در مقام تقلید از آن برآمده‌اند^[۶]. بسیاری از نویسندگان از جمله سروری، شمعی و سراج‌الدین علی خان آرزو، شروحی به عربی، ترکی و فارسی بر آن نوشته‌اند. غلامحسین یوسفی، خطیب رهبر و محمد خزائلی نیز شرح‌هایی بر این کتاب نوشته‌اند^[۷]. چاپ‌های قریب (1310ش)، ‌فروغی(1316ش) و یوسفی از بهترین چاپ‌های انتقادی گلستان هستند. قدیم‌ترین ترجمه آن به زبان فرانسوی از دوریه است که در 1634م در پاریس چاپ و منتشر شده است^[۸]. هانری ماسه، خاورشناس فرانسوی، ‌55 ترجمه از گلستان به زبان‌های لاتین، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، روسی، عربی، ترکی و جز آنها را در کتابش صورت داده است^[۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375‌، ص 338.
↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 268 و 424.
↑ حاکمی، ‌اسماعیل. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 5 و 119.
↑ رستگار فسایی، منصور. انواع نثر فارسی. تهران: سمت، 1380، ص 475.
↑ خطیبی، ‌حسین. فن نثر در ادب پارسی. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1366، ج 1، ص 613.
↑ تمیم‌داری، احمد. کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی. تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی، چ 1، 1379، ص 133.
↑ خزائلی، ‌محمد. شرح گلستان. تهران: جاویدان، چ 2، 1381، ص 73 (مقدمه).
↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 2، ص 2408.
↑ Massé, H. Essai sar sur le poète Saadi. Paris: Librairie Paul Qeuthner, 1919.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[1] خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375‌، ص 338.

[2] خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 268 و 424.

[3] حاکمی، ‌اسماعیل. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 5 و 119.

[4] رستگار فسایی، منصور. انواع نثر فارسی. تهران: سمت، 1380، ص 475.

[5] خطیبی، ‌حسین. فن نثر در ادب پارسی. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1366، ج 1، ص 613.

[6] تمیم‌داری، احمد. کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی. تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی، چ 1، 1379، ص 133.

[7] خزائلی، ‌محمد. شرح گلستان. تهران: جاویدان، چ 2، 1381، ص 73 (مقدمه).

[8] مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 2، ص 2408.

[9] Massé, H. Essai sar sur le poète Saadi. Paris: Librairie Paul Qeuthner, 1919.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

@@ خط ۲: / خط ۲: @@
 گلستان، نمونه‌ای از نثرهای ادبی آهنگین زبان فارسی نوشته [[سعدی]] در 656ق / 1258م.
 [[پرونده:گلستان سعدی.jpg|بندانگشتی|گلستان سعدی برگرفته از سایت پرشین پی دی اف قابل بازیابی از https://persianpdf.com/book/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C/]]
-[[سعدی]]* گلستان را که شامل مطالب اخلاقی، اجتماعی، ‌دینی و در قالب حکایات شیرین است<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی'''''. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375‌، ص 338.</ref>. با عنوان‌های در یک مقدمه و هشت باب در سیرت پادشاهان، در اخلاق درویشان، در فضیلت قناعت، در فوائد خاموشی، در عشق و جوانی، در ضعف و پیری، در تأثیر تربیت و در آداب صحبت نوشت و آن را به شاهزاده سعد بن ابوبکر بن سعد زنگی تقدیم کرد<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 268 و 424.</ref>.
+[[سعدی]] گلستان را که شامل مطالب اخلاقی، اجتماعی، ‌دینی و در قالب حکایات شیرین است<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی'''''. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375‌، ص 338.</ref>. با عنوان‌های در یک مقدمه و هشت باب در سیرت پادشاهان، در اخلاق درویشان، در فضیلت قناعت، در فوائد خاموشی، در عشق و جوانی، در ضعف و پیری، در تأثیر تربیت و در آداب صحبت نوشت و آن را به شاهزاده سعد بن ابوبکر بن سعد زنگی تقدیم کرد<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 268 و 424.</ref>.
-نثر گلستان حاوی قسمت‌های مصنوع و ساده و به شیوه‌ای مختلط نوشته شده است. بدین معنی که [[سعدی]] ضمن نثر ساده و استادانه خود، هرجا که لازم دانسته، عبارات مسجّع لطیف هم آورده است. اما به حق باید ''گلستان'' را نوعی از نثر موزون شمرد<ref>حاکمی، ‌اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن'''.'' تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 5 و 119.</ref>. با این حال سعدی در این کتاب از شیوه خشک نثر مترسّلان و تعقید و آمیختگی شدید با زبان عربی پرهیز کرده و ''گلستان'' او با ذوق فارسی زبانان، سازگاری و انطباق کامل یافته است و همین امر سبب شده است تا سعدی به منزله یک مبتکر و نوع آور، در نویسندگی سده 7ق تلقّی شود<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، 1380، ص 475.</ref>. نثر ''گلستان'' در مقام مقایسه با دیگر آثار نثر مصنوع در این دوره از لحاظ کیفیت درج اشعار نیز روشی ممتاز و مشخص دارد<ref>خطیبی، ‌حسین. '''''فن''''' '''''نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1366، ج 1، ص 613.</ref>. بعدها چند تن از نویسندگان از جمله جوینی<sup>*</sup> در ''نگارستان،'' ‌[[جامی]]<sup>*</sup> در ''بهارستان''، [[قاآنی]]<sup>*</sup> در ''پریشان'' و [[قائم مقام فراهانی(دوم)|قائم مقام]]<sup>*</sup> نویسنده دوره ‌قاجاریه‌ در مقام تقلید از آن برآمده‌اند<ref>تمیم‌داری، احمد. '''''کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی، چ 1، 1379، ص 133.</ref>. بسیاری از نویسندگان از جمله سروری، شمعی و سراج‌الدین علی خان آرزو، شروحی به عربی، ترکی و فارسی بر آن نوشته‌اند. غلامحسین یوسفی، خطیب رهبر و محمد خزائلی نیز شرح‌هایی بر این کتاب نوشته‌اند<ref>خزائلی، ‌محمد. '''''شرح گلستان'''''. تهران: جاویدان، چ 2، 1381، ص 73 (مقدمه).</ref>. چاپ‌های قریب (1310ش)، ‌[[فروغی]]<sup>*</sup> (1316ش) و یوسفی از بهترین چاپ‌های انتقادی گلستان هستند. قدیم‌ترین ترجمه آن به زبان فرانسوی از دوریه است که در 1634م در پاریس چاپ و منتشر شده است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 2408.</ref>. هانری ماسه، خاورشناس فرانسوی، ‌55 ترجمه از  ''گلستان'' به زبان‌های لاتین، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، روسی، عربی، ترکی و جز آنها را در کتابش صورت داده است<ref>Massé, H. '''''Essai sar sur le poète Saadi'''''. Paris: Librairie Paul Qeuthner, 1919.</ref>.
+نثر گلستان حاوی قسمت‌های مصنوع و ساده و به شیوه‌ای مختلط نوشته شده است. بدین معنی که [[سعدی]] ضمن نثر ساده و استادانه خود، هرجا که لازم دانسته، عبارات مسجّع لطیف هم آورده است. اما به حق باید ''گلستان'' را نوعی از نثر موزون شمرد<ref>حاکمی، ‌اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن'''.'' تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 5 و 119.</ref>. با این حال [[سعدی]] در این کتاب از شیوه خشک نثر مترسّلان و تعقید و آمیختگی شدید با [[عربی|زبان عربی]] پرهیز کرده و ''گلستان'' او با ذوق فارسی زبانان، سازگاری و انطباق کامل یافته است و همین امر سبب شده است تا [[سعدی]] به منزله یک مبتکر و نوع آور، در نویسندگی سده 7ق تلقّی شود<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، 1380، ص 475.</ref>. نثر ''گلستان'' در مقام مقایسه با دیگر آثار نثر مصنوع در این دوره از لحاظ کیفیت درج اشعار نیز روشی ممتاز و مشخص دارد<ref>خطیبی، ‌حسین. '''''فن''''' '''''نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1366، ج 1، ص 613.</ref>. بعدها چند تن از نویسندگان از جمله جوینی در ''نگارستان،'' ‌[[جامی]] در ''بهارستان''، [[قاآنی]] در ''پریشان'' و [[قائم مقام فراهانی(دوم)|قائم مقام]] نویسنده [[قاجاریه|دوره ‌قاجاریه‌]] در مقام تقلید از آن برآمده‌اند<ref>تمیم‌داری، احمد. '''''کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی، چ 1، 1379، ص 133.</ref>. بسیاری از نویسندگان از جمله سروری، شمعی و سراج‌الدین علی خان آرزو، شروحی به [[عربی]]، [[ترکی]] و [[فارسی]] بر آن نوشته‌اند. غلامحسین یوسفی، خطیب رهبر و محمد خزائلی نیز شرح‌هایی بر این کتاب نوشته‌اند<ref>خزائلی، ‌محمد. '''''شرح گلستان'''''. تهران: جاویدان، چ 2، 1381، ص 73 (مقدمه).</ref>. چاپ‌های قریب (1310ش)، ‌[[فروغی]](1316ش) و یوسفی از بهترین چاپ‌های انتقادی گلستان هستند. قدیم‌ترین ترجمه آن به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%AE%D8%B7_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C زبان فرانسوی] از دوریه است که در 1634م در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3 پاریس] چاپ و منتشر شده است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 2408.</ref>. هانری ماسه، خاورشناس فرانسوی، ‌55 ترجمه از  ''گلستان'' به زبان‌های لاتین، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%AE%D8%B7_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C فرانسوی]، انگلیسی، آلمانی، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C روسی]، [[عربی]]، [[ترکی]] و جز آنها را در کتابش صورت داده است<ref>Massé, H. '''''Essai sar sur le poète Saadi'''''. Paris: Librairie Paul Qeuthner, 1919.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==