شهرکرد: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۹

آبشار عشق در شهرکرد، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی ازhttps://safarmarket.com/

شهرکرد، مرکز استان چهارمحال و بختیاری و مرکز شهرستانی به همین نام در جنوب غربی ایران.

شهرستان شهرکرد، برابر آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، دارای 5 بخش، 12 شهر و 11 دهستان است. این شهرستان‌‌ از جنوب با شهرستان‌های «بروجن» و «اردل»، از غرب با شهرستان‌های «فارسان» و «کوهرنگ»، از شمال و از شرق با شهرستان‌های «چادگان»، «تیران و کرون» و «لنجان» (در استان اصفهان) همسایه است^[۱].

شهرِ «شهرکرد» با مختصات جغرافیایی ً00 َ51 ْ50 طول شرقی و ً30 َ19 ْ32 عرض شمالی و ارتفاع 2060 متر از سطح دریا، با میانگین حداکثر دما 4/20 درجه سانتیگراد و میانگین حداقل 7/3 درجه سانتیگراد و متوسط دما 8/12 درجه سانتیگراد و نیز با میانگین بارندگی سالانه 245 میلی‌متر و میانگین تعداد روزهای یخبندان 119 روز، دارای آب و هوای سرد و نیمه خشک است^[۲].

شهر کرد که پیش‌تر «ده کرد» نامیده می‌شد، در فاصله 543 کیلومتری تهران^[۳] و در دامنه جنوبی کوه قراول‌خانه به ارتفاع 2682 و در جبهه شمالی کوه‌های بیدکان با قله‌هایی به ارتفاع 2608، 2547 و 2625 متر، و برخی ارتفاعات دیگر، واقع شده و شهری محصور در ارتفاعات رشته کوه زاگرس است^[۴] و از همین رو دارای آب و هوایی، سرد، خشک و کوهستانی است. رودخانه پر آب زاینده که از حدود 20 کیلومتری شمال شهر به سوی اصفهان روان است و نیز آب جهان بین که از جنوب شهر نهایتاً به کارون می‌پیوندد از منابع مهم آب شهرکرد و نواحی اطراف آن است^[۵].

دشت شهرکرد از دیرباز به علت سرسبزی و داشتن مراتع بسیار و زمین‌های قابل کشت، همواره مسکون و مورد استفاده کوچ‌نشینان بوده است. در حال حاضر نیز کشاورزی و پرورش دام و صنایع مربوط به آن‌ها از مشاغل عمده اهالی شهرکرد و نواحی اطراف آن است. پس از تأسیس فرمانداری کل چهارمحال و بختیاری در 1337ش و پس از چند سال تبدیل آن به استان چهارمحال و بختیاری در 1352ش و گزینش شهرکرد به عنوان مرکز آن^[۶]^[۷]، این شهر به سرعت گسترش یافت و کانون جذب جمعیت از مناطق مختلف استان جدیدالتأسیس و نواحی اطراف شد. در سال‌های اخیر احداث کارخانه‌ها و مراکز تولیدی مختلف، تأسیس مراکز خدماتی، آموزشی، دانشگاه‌ها، راه و فرودگاه و سایر امکانات ارتباطی، شهرکرد را به صورت یکی از قطب‌های مهم اقتصادی و اجتماعی در آورده است^[۸].

منطقه‌ای که امروزه شهرکرد نامیده می‌شود، در قرن هفتم هجری تحت سلطه اتابکان فارس و لرستان بود. در مورد چگونگی نامیده شدن این شهر به «ده‌کرد» در برخی منابع آمده است:

«در این محل پاسگاهی جهت تأمین عبور و مرور و رفع نیازمندی‌های مسافران ساخته شده بود و نظر به این‌که پاسداران این پاسگاه را کردان تشکیل می‌دادند به همین جهت به ده‌کرد معروف شد و بعدها که وسعت یافت به شهرکرد مبدل شد»^[۹].

طبق قانون تقسیمات کشوری، در 1316ش، شهرکرد از بخش‌های تابع اصفهان بود و نخستین بار در 1321ش به شهرستان تبدیل شد^[۱۰]. به علت بن‌ بست بودن منطقه در قرن‌های گذشته، زبان مردم تا حدودی از اختلاط با سایر زبان‌ها و گویش‌ها محفوظ مانده است^[۱۱].

مسجد اتابکان (امام صادق(ع)) از جمله بناهای تاریخی شهر است که قدمت آن به حدوداً 65هجری قمری و تعلق آن به دوران اتابکان فارس دارد. مسجد جامع، اطاق آئینه و امامزاده دو معصوم از جمله بناهای تاریخی شهرکرد است^[۱۲]. جمعیت شهرکرد در سرشماری 1335ش، تعداد 15476 تن بود^[۱۳] که در سرشماری 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسیده^[۱۴]. یعنی طی قریب 50 سال به بیش از 8 برابر افزایش یافته است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.
↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایره‌المعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 802.
↑ سازمان نقشه‌برداری کشور. نقشه راه‌های کشور. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.
↑ مؤسسه گیتاشناسی. اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص101.
↑ جعفری، عباس. گیتا‌شناسی ایران. ج2، رود و رودنامه ایران. چ2، تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص 75، 247، 249، 342، 343.
↑ نگاهی به سیر تقسیمات کشوری در ایران. تهران: وزارت کشور، 1383، ص7 (بروشور).
↑ امیراحمدیان، بهرام. تقسیمات کشوری. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 97، 100.
↑ افلاکی‌سورشجانی، رضا. جغرافیای استان چهارمحال و بختیاری. چ1، شهرکرد: موید، 1382، ص 156-160.
↑ بیات، عزیزالله. کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص443.
↑ امیراحمدیان، بهرام. تقسیمات کشوری. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 92 و 95.
↑ امیراحمدیان، بهرام. تقسیمات کشوری. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص128.
↑ امیراحمدیان، بهرام. تقسیمات کشوری. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص158.
↑ مرکز آمار ایران. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران درسرشماری‌های 75-1335. چ1، تهران: مرکز آمار ایران (مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی)، 1382، ص 109.
↑ مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 87 و 88.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

غلامحسین تکمیل همایون

[1] دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.

[2] جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایره‌المعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 802.

[3] سازمان نقشه‌برداری کشور. نقشه راه‌های کشور. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.

[4] مؤسسه گیتاشناسی. اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص101.

[5] جعفری، عباس. گیتا‌شناسی ایران. ج2، رود و رودنامه ایران. چ2، تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص 75، 247، 249، 342، 343.

[6] نگاهی به سیر تقسیمات کشوری در ایران. تهران: وزارت کشور، 1383، ص7 (بروشور).

[7] امیراحمدیان، بهرام. تقسیمات کشوری. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 97، 100.

[8] افلاکی‌سورشجانی، رضا. جغرافیای استان چهارمحال و بختیاری. چ1، شهرکرد: موید، 1382، ص 156-160.

[9] بیات، عزیزالله. کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص443.

[10] امیراحمدیان، بهرام. تقسیمات کشوری. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 92 و 95.

[11] امیراحمدیان، بهرام. تقسیمات کشوری. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص128.

[12] امیراحمدیان، بهرام. تقسیمات کشوری. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص158.

[13] مرکز آمار ایران. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران درسرشماری‌های 75-1335. چ1، تهران: مرکز آمار ایران (مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی)، 1382، ص 109.

[14] مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 87 و 88.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''شهركرد،''' مركز استان چهارمحال و بختياري و مركز شهرستاني به همين نام در جنوب غربي ايران.
+[[پرونده:شهرکرد.jpg|بندانگشتی|آبشار عشق در شهرکرد، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]
+شهرکرد، مرکز [[استان چهارمحال و بختیاری]] و مرکز شهرستانی به همین نام در جنوب غربی [[کشور ایران|ایران]].
-'''شهرستان شهركرد،''' برابر آخرين تغييرات در تقسيمات كشوري، داراي 5 بخش، 12 شهر و 11 دهستان است. اين شهرستان‌‌ از جنوب با شهرستان‌هاي «بروجن» و «اردل»، از غرب با شهرستان‌هاي «فارسان» و «كوهرنگ»، از شمال و از شرق با شهرستان‌هاي «چادگان»، «تيران و كرون» و «لنجان» (در استان اصفهان) همسايه است.<sup>1</sup>
+شهرستان شهرکرد، برابر آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، دارای 5 بخش، 12 شهر و 11 دهستان است. این شهرستان‌‌ از جنوب با شهرستان‌های «بروجن» و «اردل»، از غرب با شهرستان‌های «فارسان» و «کوهرنگ»، از شمال و از شرق با شهرستان‌های «چادگان»، «تیران و کرون» و «لنجان» (در [[استان اصفهان]]) همسایه است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>.
-شهرِ «شهركرد» با مختصات جغرافيايي ً00 َ51 ْ50 طول شرقي و ً30 َ19 ْ32 عرض شمالي و ارتفاع 2060 متر از سطح دريا، با ميانگين حداكثر دما 4/20 درجة سانتيگراد و ميانگين حداقل 7/3 درجة سانتيگراد و متوسط دما 8/12 درجة سانتيگراد و نيز با ميانگين بارندگي سالانه 245 ميلي‌متر و ميانگين تعداد روزهاي يخبندان 119 روز، داراي آب و هواي سرد و نيمه خشك است.<sup>2</sup>
+شهرِ «شهرکرد» با مختصات جغرافیایی ً00 َ51 ْ50 طول شرقی و ً30 َ19 ْ32 عرض شمالی و ارتفاع 2060 متر از سطح دریا، با میانگین حداکثر دما 4/20 درجه سانتیگراد و میانگین حداقل 7/3 درجه سانتیگراد و متوسط دما 8/12 درجه سانتیگراد و نیز با میانگین بارندگی سالانه 245 میلی‌متر و میانگین تعداد روزهای یخبندان 119 روز، دارای آب و هوای سرد و نیمه خشک است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایره‌المعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 802.</ref>.
-شهر كرد كه پيش‌تر «ده كرد» ناميده مي‌شد، در فاصلة 543 كيلومتري تهران<sup>3</sup> و در دامنة جنوبي كوه قراول‌خانه به ارتفاع 2682 و در جبهة شمالي كوه‌هاي بيدكان با قله‌هايي به ارتفاع 2608، 2547 و 2625 متر، و برخي ارتفاعات ديگر، واقع شده و شهري محصور در ارتفاعات رشته كوه زاگرس است<sup>4</sup> و از همين رو داراي آب و هوايي، سرد، خشك و كوهستاني است. رودخانة پر آب زاينده كه از حدود 20 كيلومتري شمال شهر به سوي اصفهان روان است و نيز آب جهان بين كه از جنوب شهر نهايتاً به كارون مي‌پيوندد از منابع مهم آب شهركرد و نواحي اطراف آن است.<sup>5</sup>
+شهر کرد که پیش‌تر «ده کرد» نامیده می‌شد، در فاصله 543 کیلومتری [[استان تهران|تهران]]<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه راه‌های کشور'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.</ref> و در دامنه جنوبی کوه قراول‌خانه به ارتفاع 2682 و در جبهه شمالی کوه‌های بیدکان با قله‌هایی به ارتفاع 2608، 2547 و 2625 متر، و برخی ارتفاعات دیگر، واقع شده و شهری محصور در ارتفاعات رشته کوه [[زاگرس]] است<ref>مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص101.</ref> و از همین رو دارای آب و هوایی، سرد، خشک و کوهستانی است. رودخانه پر آب [[زاینده رود|زاینده]] که از حدود 20 کیلومتری شمال شهر به سوی [[اصفهان]] روان است و نیز آب جهان بین که از جنوب شهر نهایتاً به [[رود کارون|کارون]] می‌پیوندد از منابع مهم آب شهرکرد و نواحی اطراف آن است<ref>'''جعفری، عباس. ''گیتا‌شناسی ایران.'' ج2''، رود و رودنامه ایران.'' چ2''،''''' تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص 75، 247،  249، 342، 343.</ref>.
-دشت شهركرد از ديرباز به علت سرسبزي و داشتن مراتع بسيار و زمين‌هاي قابل كشت، همواره مسكون و مورد استفادة كوچ‌نشينان بوده است. در حال حاضر نيز كشاورزي و پرورش دام و صنايع مربوط به آن‌ها از مشاغل عمدة اهالي شهركرد و نواحي اطراف آن است. پس از تأسيس فرمانداري كل چهارمحال و بختياري در 1337ش و پس از چند سال تبديل آن به استان چهارمحال و بختياري در 1352ش و گزينش شهركرد به عنوان مركز آن،<sup>6</sup> اين شهر به سرعت گسترش يافت و كانون جذب جمعيت از مناطق مختلف استان جديدالتأسيس و نواحي اطراف شد. در سال‌هاي اخير احداث كارخانه‌ها و مراكز توليدي مختلف، تأسيس مراكز خدماتي، آموزشي، دانشگاه‌ها، راه و فرودگاه و ساير امكانات ارتباطي، شهركرد را به صورت يكي از قطب‌هاي مهم اقتصادي و اجتماعي در آورده است.<sup>7</sup>
+دشت شهرکرد از دیرباز به علت سرسبزی و داشتن مراتع بسیار و زمین‌های قابل کشت، همواره مسکون و مورد استفاده کوچ‌نشینان بوده است. در حال حاضر نیز کشاورزی و پرورش دام و صنایع مربوط به آن‌ها از مشاغل عمده اهالی شهرکرد و نواحی اطراف آن است. پس از تأسیس فرمانداری کل [[استان چهارمحال و بختیاری|چهارمحال و بختیاری]] در 1337ش و پس از چند سال تبدیل آن به [[استان چهارمحال و بختیاری]] در 1352ش و گزینش شهرکرد به عنوان مرکز آن<ref>'''''نگاهی به سیر تقسیمات کشوری در ایران'''''. تهران: وزارت کشور، 1383، ص7 (بروشور).</ref><ref>امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 97، 100.</ref>، این شهر به سرعت گسترش یافت و کانون جذب جمعیت از مناطق مختلف استان جدیدالتأسیس و نواحی اطراف شد. در سال‌های اخیر احداث کارخانه‌ها و مراکز تولیدی مختلف، تأسیس مراکز خدماتی، آموزشی، دانشگاه‌ها، راه و فرودگاه و سایر امکانات ارتباطی، شهرکرد را به صورت یکی از قطب‌های مهم اقتصادی و اجتماعی در آورده است<ref>افلاکی‌سورشجانی، رضا. '''''جغرافیای استان چهارمحال و بختیاری'''''. چ1، شهرکرد: موید، 1382، ص 156-160.</ref>.
-منطقه‌اي كه امروزه شهركرد ناميده مي‌شود، در قرن هفتم هجري تحت سلطة اتابكان فارس و لرستان بود. در مورد چگونگي ناميده شدن اين شهر به «ده‌كرد» در برخي منابع آمده است: «در اين محل پاسگاهي جهت تأمين عبور و مرور و رفع نيازمندي‌هاي مسافران ساخته شده بود و نظر به اين‌كه پاسداران اين پاسگاه را كردان تشكيل مي‌دادند به همين جهت به ده‌كرد معروف شد و بعدها كه وسعت يافت به شهركرد مبدل شد».<sup>8</sup> طبق قانون تقسيمات كشوري، در 1316ش، شهركرد از بخش‌هاي تابع اصفهان بود و نخستين بار در 1321ش به شهرستان تبديل شد.<sup>9</sup>
+منطقه‌ای که امروزه شهرکرد نامیده می‌شود، در قرن هفتم هجری تحت سلطه اتابکان [[استان فارس|فارس]] و [[استان لرستان|لرستان]] بود. در مورد چگونگی نامیده شدن این شهر به «ده‌کرد» در برخی منابع آمده است:  <blockquote>«در این محل پاسگاهی جهت تأمین عبور و مرور و رفع نیازمندی‌های مسافران ساخته شده بود و نظر به این‌که پاسداران این پاسگاه را کردان تشکیل می‌دادند به همین جهت به ده‌کرد معروف شد و بعدها که وسعت یافت به شهرکرد مبدل شد»<ref>بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص443.</ref>. </blockquote>طبق قانون تقسیمات کشوری، در 1316ش، شهرکرد از بخش‌های تابع [[اصفهان]] بود و نخستین بار در 1321ش به شهرستان تبدیل شد<ref>امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 92 و 95.</ref>. به علت بن‌ بست بودن منطقه در قرن‌های گذشته، زبان مردم تا حدودی از اختلاط با سایر زبان‌ها و گویش‌ها محفوظ مانده است<ref>امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383،  ص128.</ref>.
-به علت بن‌ بست بودن منطقه در قرن‌هاي گذشته، زبان مردم تا حدودي از اختلاط با ساير زبان‌ها و گويش‌ها محفوظ مانده است.<sup>10</sup>
+مسجد [[اتابکان]] ([[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق(ع)]]) از جمله بناهای تاریخی شهر است که قدمت آن به حدوداً 65هجری قمری و تعلق آن به دوران [[اتابکان]] [[استان فارس|فارس]] دارد. [[مسجد جامع]]، اطاق آئینه و [[امام زاده|امامزاده]] دو معصوم از جمله بناهای تاریخی شهرکرد است<ref>امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص158.</ref>. جمعیت شهرکرد در سرشماری 1335ش، تعداد 15476 تن بود<ref>مرکز آمار ایران. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران درسرشماری‌های 75-1335'''''. چ1، تهران: مرکز آمار ایران (مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی)، 1382، ص 109.</ref> که در سرشماری 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسیده<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 87 و 88.</ref>. یعنی طی قریب 50 سال به بیش از 8 برابر افزایش یافته است.
-مسجد اتابكان (امام صادق<sup>(ع)</sup>) از جمله بناهاي تاريخي شهر است كه قدمت آن به حدوداً 65هجري قمري و تعلق آن به دوران اتابكان فارس دارد. مسجد جامع، اطاق آئينه و امامزاده دو معصوم از جمله بناهاي تاريخي شهركرد است.<sup>11</sup> جمعيت شهركرد در سرشماري 1335ش، تعداد 15476 تن بود<sup>12</sup> كه در سرشماري 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسيده.<sup>13</sup> يعني طي قريب 50 سال به بيش از 8 برابر افزايش يافته است.
+== نیز نگاه کنید به ==
+* [[استان چهارمحال و بختیاری]]
+* [[استان اصفهان]]
+* [[زاینده رود]]
-'''مآخذ:'''
+== مآخذ ==
+<references />
-.   دفتر تقسيمات كشوري'''''. نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري'''''. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-.   جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 802.
-.   سازمان نقشه‌برداري كشور. '''''نقشة راه‌هاي كشور'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1380.
-.   مؤسسة گيتاشناسي. '''''اطلس گيتاشناسي استان‌هاي كشور'''''. چ1، تهران: گيتاشناسي، 1383، ص101.
-.   جعفري، عباس. '''''گيتا‌شناسي ايران.''''' ج2'''''، رود و رودنامة ايران.''''' چ2'''''،''''' تهران: گيتا‌شناسي، 1379، ص 75، 247،  249، 342، 343.
-.   '''''نگاهي به سير تقسيمات كشوري در ايران'''''. تهران: وزارت كشور، 1383، ص7 (بروشور)؛ اميراحمديان، بهرام. '''''تقسيمات كشوري'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، 1383، ص 97، 100.
-.   افلاكي‌سورشجاني، رضا. '''''جغرافياي استان چهارمحال و بختياري'''''. چ1، شهركرد: مويد، 1382، ص 156-160.
-.   بيات، عزيزالله. '''''كليات جغرافياي طبيعي و تاريخي ايران'''''. چ1، تهران: اميركبير، 1367، ص443.
-.   اميراحمديان. ص 92 و 95.
-.                 اميراحمديان. ص128.
-.                 همان. ص158.
-.                 مركز آمار ايران. '''''توزيع و طبقه‌بندي جمعيت شهرهاي ايران درسرشماري‌هاي 75-1335'''''. چ1، تهران: مركز آمار ايران (مديريت انتشارات و اطلاع‌رساني)، 1382، ص 109.
-.                 مركز آمار ايران. '''''بازسازي و برآورد جمعيت شهرستان‌هاي كشور'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص 87 و 88.
-                                .
+== نویسنده مقاله ==
 غلامحسین تکمیل همایون
+[[رده:جغرافیا]]