پرش به محتوا

جمعه سیاه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «'''جمعة سياه'''، عنوان واقعة كشتار مردم در روز جمعه، 17 شهريور 1357ش در ميدان ژالة تهران. جعفر شريف امامي پس از انتصاب به سمت نخست‌وزيري در شهريور 1357ش براي جلب نظر افكار عمومي اقداماتي را انجام داد. از جمله برچيدن قمارخانه‌ها، آزادي مطبوعات، الغا...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''جمعة سياه'''، عنوان واقعة كشتار مردم در روز جمعه، 17 شهريور 1357ش در ميدان ژالة تهران.  
[[پرونده:File (1).jpg|بندانگشتی|جمعه سیاه برگرفته از وبسایت پایگاه خبری برترین ها قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-20/136597-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C]]
'''[[جمعه سیاه]]'''، عنوان واقعه کشتار مردم در روز جمعه، 17 شهریور 1357ش در میدان ژاله [[استان تهران|تهران]].  


جعفر شريف امامي پس از انتصاب به سمت نخست‌وزيري در شهريور 1357ش براي جلب نظر افكار عمومي اقداماتي را انجام داد. از جمله برچيدن قمارخانه‌ها، آزادي مطبوعات، الغاي تقويم شاهنشاهي و بازگرداندن آن به تقويم هجري شمسي، افزايش و پرداخت به موقع حقوق كارمندان و قطع كمك‌هاي دولتي به حزب رستاخيز. او پس از گفت‌وگو و توافق با رهبران مخالفان حكومت، با برگزاري نماز عيد فطر و راهپيمايي در روز 13 شهريور 1357ش موافقت كرد. در آن روز شمار زيادي از مردم پس از برگزاري نماز، در اعتراض به حوادث اخير كشور راهپيمايي كردند، و شعارهايي مبني بر درخواست آزادي زندانيان سياسي و بازگشت آيت‌الله خميني<sup>*</sup> سر دادند. هر چند اين راهپيمايي با آرامش و بدون هيچ مشكلي خاتمه يافت،<sup>1</sup> به دنبال آن در 16 شهريور بيش از نيم ميليون نفر در تهران تظاهرات كردند. دولت براي كنترل اوضاع در تهران و 11 شهر ديگر با اعلام حكومت نظامي، سپهبد غلامعلي اويسي را كه پس از قيام پانزده خرداد 1342ش به قصاب ايران معروف شده بود، به فرمانداري نظامي تهران منصوب و حكم بازداشت تعدادي از رهبران مخالف رژيم را نيز صادر كرد.<sup>2</sup> با اين حال روز جمعه 17 شهريور هزاران تن در ميدان ژاله (شهداي كنوني)، در شرق تهران، اجتماع كردند و شعارهايي چون «مرگ بر سلطنت پهلوي»، «استقلال، آزادي، جمهوري اسلامي»، «حسين سرور ماست، خميني رهبر ماست» سر دادند.<sup>3</sup> نظاميان در حالي كه مردم را با استفاده از تانك و هليكوپتر محاصره كرده بودند، براي پراكنده ساختن مردم آن‌ها را به گلوله بستند. عصر آن روز مقامات نظامي آمار كشته‌شدگان را 87 و زخمي‌ها را 205 نفر اعلام كرد، ولي مخالفان تعداد كشتگان را بيش از 4 هزار تن تخمين مي‌زدند.<sup>4</sup>
جعفر شریف امامی پس از انتصاب به سمت نخست‌وزیری در شهریور 1357ش برای جلب نظر افکار عمومی اقداماتی را انجام داد. از جمله برچیدن قمارخانه‌ها، آزادی مطبوعات، الغای تقویم شاهنشاهی و بازگرداندن آن به تقویم هجری شمسی، افزایش و پرداخت به موقع حقوق کارمندان و قطع کمکهای دولتی به [[حزب رستاخیز]]. او پس از گفت‌وگو و توافق با رهبران مخالفان حکومت، با برگزاری نماز عید فطر و راهپیمایی در روز 13 شهریور 1357ش موافقت کرد.


كشتار 17 شهريور كه به جمعة سياه معروف شد، در برانگيختن بيشتر مردم بر ضد حكومت پهلوي و سرعت بخشيدن به جريان انقلاب نقش بسزايي داشت.  
در آن روز شمار زیادی از مردم پس از برگزاری نماز، در اعتراض به حوادث اخیر کشور راهپیمایی کردند، و شعارهایی مبنی بر درخواست آزادی زندانیان سیاسی و بازگشت [[امام خمینی|آیت‌الله خمینی]] سر دادند. هر چند این راهپیمایی با آرامش و بدون هیچ مشکلی خاتمه یافت<ref>مدنی، سید جلال‌الدین. '''''تاریخ سیاسی معاصر ایران'''''. قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1361، ج 2، ص 259، 260، 342 و 348. </ref><ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نی، 1377، ص 634.</ref>،به دنبال آن در 16 شهریور بیش از نیم میلیون نفر در تهران تظاهرات کردند.


دولت برای کنترل اوضاع در [[استان تهران|تهران]] و 11 شهر دیگر با اعلام حکومت نظامی، سپهبد غلامعلی اویسی را که پس از [[قیام پانزده خرداد 1342|قیام پانزده خرداد]] 1342ش به قصاب ایران معروف شده بود، به فرمانداری نظامی تهران منصوب و حکم بازداشت تعدادی از رهبران مخالف رژیم را نیز صادر کرد<ref>مدنی.سید جلال‌الدین. '''''تاریخ سیاسی معاصر ایران'''''. قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1361، ج 2 . ص 342-348. </ref>. با این حال روز جمعه 17 شهریور هزاران تن در میدان ژاله (شهدای کنونی)، در شرق تهران، اجتماع کردند و شعارهایی چون «مرگ بر [[سلسله پهلوی|سلطنت پهلوی]]»، «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»، «حسین سرور ماست، خمینی رهبر ماست» سر دادند<ref> '''''انقلاب اسلامی چرایی و چگونگی رخداد آن'''''. قم: دفتر نشر معارف، 1381، ص 92.</ref>. 


'''مآخذ:'''  
نظامیان در حالی که مردم را با استفاده از تانک و هلیکوپتر محاصره کرده بودند، برای پراکنده ساختن مردم آن‌ها را به گلوله بستند. عصر آن روز مقامات نظامی آمار کشته‌شدگان را 87 و زخمی‌ها را 205 نفر اعلام کرد، ولی مخالفان تعداد کشتگان را بیش از 4 هزار تن تخمین می‌زدند<ref>   آبراهامیان.یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نی، 1377. ص 634-635.</ref>.


1-    مدني، سيد جلال‌الدين. '''''تاريخ سياسي معاصر ايران'''''. قم: دفتر انتشارات اسلامي، 1361، ج 2، ص 259، 260، 342 و 348؛ آبراهاميان، يرواند. '''''ايران بين دو انقلاب'''''. ترجمة احمد گل‌محمدي، محمدابراهيم فتاحي، تهران: ني، 1377، ص 634.  
کشتار 17 شهریور که به جمعه سیاه معروف شد، در برانگیختن بیشتر مردم بر ضد [[سلسله پهلوی|حکومت پهلوی]] و سرعت بخشیدن به جریان [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] نقش بسزایی داشت.  


2-    مدني. همان. ص 342-348.
== نیز نگاه کنید به ==


3-    '''''انقلاب اسلامي چرايي و چگونگي رخداد آن'''''. قم: دفتر نشر معارف، 1381، ص 92.
* [[حزب رستاخیز]]
 
* [[امام خمینی|آیت‌الله خمینی]]
4-    آبراهاميان. همان. ص 634-635.
 
5-    همان. ص 635-636.
 
6-    نجاتي، غلامرضا. '''''تاريخ سياسي 25 سالة ايران'''''. تهران: رسا، 1371، ج 2، ص 92؛ آبراهاميان. همان. ص 636.


== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
مهدی جواهری
مهدی جواهری
[[رده:علوم سیاسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۳

جمعه سیاه برگرفته از وبسایت پایگاه خبری برترین ها قابل بازیابی ازhttps://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-20/136597-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C

جمعه سیاه، عنوان واقعه کشتار مردم در روز جمعه، 17 شهریور 1357ش در میدان ژاله تهران.

جعفر شریف امامی پس از انتصاب به سمت نخست‌وزیری در شهریور 1357ش برای جلب نظر افکار عمومی اقداماتی را انجام داد. از جمله برچیدن قمارخانه‌ها، آزادی مطبوعات، الغای تقویم شاهنشاهی و بازگرداندن آن به تقویم هجری شمسی، افزایش و پرداخت به موقع حقوق کارمندان و قطع کمکهای دولتی به حزب رستاخیز. او پس از گفت‌وگو و توافق با رهبران مخالفان حکومت، با برگزاری نماز عید فطر و راهپیمایی در روز 13 شهریور 1357ش موافقت کرد.

در آن روز شمار زیادی از مردم پس از برگزاری نماز، در اعتراض به حوادث اخیر کشور راهپیمایی کردند، و شعارهایی مبنی بر درخواست آزادی زندانیان سیاسی و بازگشت آیت‌الله خمینی سر دادند. هر چند این راهپیمایی با آرامش و بدون هیچ مشکلی خاتمه یافت[۱][۲]،به دنبال آن در 16 شهریور بیش از نیم میلیون نفر در تهران تظاهرات کردند.

دولت برای کنترل اوضاع در تهران و 11 شهر دیگر با اعلام حکومت نظامی، سپهبد غلامعلی اویسی را که پس از قیام پانزده خرداد 1342ش به قصاب ایران معروف شده بود، به فرمانداری نظامی تهران منصوب و حکم بازداشت تعدادی از رهبران مخالف رژیم را نیز صادر کرد[۳]. با این حال روز جمعه 17 شهریور هزاران تن در میدان ژاله (شهدای کنونی)، در شرق تهران، اجتماع کردند و شعارهایی چون «مرگ بر سلطنت پهلوی»، «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»، «حسین سرور ماست، خمینی رهبر ماست» سر دادند[۴].

نظامیان در حالی که مردم را با استفاده از تانک و هلیکوپتر محاصره کرده بودند، برای پراکنده ساختن مردم آن‌ها را به گلوله بستند. عصر آن روز مقامات نظامی آمار کشته‌شدگان را 87 و زخمی‌ها را 205 نفر اعلام کرد، ولی مخالفان تعداد کشتگان را بیش از 4 هزار تن تخمین می‌زدند[۵].

کشتار 17 شهریور که به جمعه سیاه معروف شد، در برانگیختن بیشتر مردم بر ضد حکومت پهلوی و سرعت بخشیدن به جریان انقلاب نقش بسزایی داشت.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ مدنی، سید جلال‌الدین. تاریخ سیاسی معاصر ایران. قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1361، ج 2، ص 259، 260، 342 و 348.
  2. ↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نی، 1377، ص 634.
  3. ↑ مدنی.سید جلال‌الدین. تاریخ سیاسی معاصر ایران. قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1361، ج 2 . ص 342-348.
  4. ↑  انقلاب اسلامی چرایی و چگونگی رخداد آن. قم: دفتر نشر معارف، 1381، ص 92.
  5. ↑    آبراهامیان.یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نی، 1377. ص 634-635.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

مهدی جواهری

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=جمعه_سیاه&oldid=5193»