آموزش و پرورش در دوره ایلخانان: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۳

بعد از مرگ هلاکو در سال ۶۶۳ قمری چندتن به جانشینی او رسیدند. غازان خان یکی از آنها بود که در سال ۶۹۰ قمری به قدرت رسید. وی که بودایی مذهب بود؛ به آیین اسلام گروید و نام محمود را برخود گذاشت. او از اطاعت خان بزرگ مغول در مغولستان سرپیچید و برای بهبود وضع کشور اصلاحاتی انجام داد. او با وضع قوانین و قواعدی توانست نتایج سودمندی به بار آورد.

مرکز علمی - آموزشی ربع رشیدی

غازان خان برخلاف رسم مغولان برای خود آرامگاهی ساخت و در کنار آن دو مدرسه، یک بیمارستان، یک رصد خانه، کتابخانه و چند حمام بنا کرد. رشیدالدین فضل الله صاحب کتاب جامع التواریخ که راهنمای غازان خان در اصلاحات عمرانی بود، در تبریز محله‌ای به نام ربع رشیدی بنا نهاد که پس از نظامیه عظیم‌ترین مرکز علمی و آموزشی بود. بنا به گفته خود رشیدالدین، ربع رشیدی شامل بیست و چهار کاروانسرای بزرگ، هزار و پانصد دکان، سی هزار خانه، تعدادی باغ و حمام، کارخانه‌های شعربافی، کاغذسازی و رنگرزخانه و دارالضرب و غیره بود. تنها در یک کوی آن، مرسوم به کوی علما، چهارصد نفر عالم و محدث ساکن بودند و در کوی دیگر به نام کوی طلبه هزار طلبه جای داده شده بودند. وی بیمارستانی ساخت که در آن پنجاه طبیب از دیار هند و چین، مصر، شام و دیگر ولایات در آن به مداوا و تعلیم مشغول بودند. هر طبیب وظیفه داشت ده نفر را تعلیم دهد^[۱]^[۲].

در مکاتبات رشیدی به بسیاری از اقدامات عمرانی و فرهنگی خواجه رشیدالدین فضل الله اشاره شده است. وی برای بسیاری از علما و طلاب مقرری تعیین کرد و تعداد قابل ملاحظه‌ای مدرسه، خانقاه، دارالشفا و ابنیه‌های دیگری از این قبیل بنا نهاد.

غازان خان پیش از مرگ، برادر خویش، الجایتوخان، را جانشین معرفی کرد. سلطان الجایتو (۷۱۶-۷۰۳ ق) سیاست‌های عمرانی غازان خان را دنبال کرد و رونق اقتصادی کشور بیشتر شد. به دستور او بنای شهر سلطانیه که ناتمام مانده بود، ادامه یافت و عمارات بسیار، مشتمل بر خانه، مدرسه، حمام و بازار در آن شهر بنا شد. او برای خویش آرامگاهی ساخت و در کنار آن مجموعه‌ای شامل مسجد، مدرسه، خانقاه، دارالسیاده و دارالشفا بنا نهاد.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ خواجه رشیدالدین (1945)، مکاتبات رشیدی، به سعی محمد شفیع، لاهور: دانشگاه پنجاب، ص ۳۱۹-۳۱۷.
↑ سلطان زاده، حسین( 1364)، تاریخ مدارس در ایران ( از عهد باستان تا تاسیس دارالفنون)، تهران: نشر آگاه، سپهر خرد، ص ۱۶۳.

منبع اصلی

ملک، حسن (1387). کتاب ایران: تاریخ آموزش و پرورش در ایران. ویراستاری مرضیه مرآت نیا. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

نویسنده مقاله

حسن ملک

[1] خواجه رشیدالدین (1945)، مکاتبات رشیدی، به سعی محمد شفیع، لاهور: دانشگاه پنجاب، ص ۳۱۹-۳۱۷.

[2] سلطان زاده، حسین( 1364)، تاریخ مدارس در ایران ( از عهد باستان تا تاسیس دارالفنون)، تهران: نشر آگاه، سپهر خرد، ص ۱۶۳.

[۱]

[۲]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''قسمت بیست و یکم ایلخانان'''
+بعد از مرگ هلاکو در سال ۶۶۳ قمری چندتن به جانشینی او رسیدند. [[غازانخان|غازان خان]] یکی از آنها بود که در سال ۶۹۰ قمری به قدرت رسید. وی که بودایی مذهب بود؛ به آیین [[اسلام]] گروید و نام محمود را برخود گذاشت. او از اطاعت خان بزرگ [[مغول ها|مغول]] در مغولستان سرپیچید و برای بهبود وضع کشور اصلاحاتی انجام داد. او با وضع قوانین و قواعدی توانست نتایج سودمندی به بار آورد.
-بعد از مرگ هلاکو در سال ۶۶۳ قمری چندتن به جانشینی او رسیدند. غازان خان یکی از آنها بود که در سال ۶۹۰ قمری به قدرت رسید. وی که بودایی مذهب بود؛ به آیین اسلام گروید و نام محمود را برخود گذاشت. او از اطاعت خان بزرگ مغول در مغولستان سرپیچید و برای بهبود وضع کشور اصلاحاتی انجام داد. او با وضع قوانین و قواعدی توانست نتایج سودمندی به بار آورد.
+=== مرکز علمی - آموزشی ربع رشیدی ===
+[[غازانخان|غازان خان]] برخلاف رسم [[مغول ها|مغولان]] برای خود آرامگاهی ساخت و در کنار آن دو مدرسه، یک بیمارستان، یک رصد خانه، کتابخانه و چند حمام بنا کرد. رشیدالدین فضل الله صاحب کتاب جامع التواریخ که راهنمای [[غازانخان|غازان خان]] در اصلاحات عمرانی بود، در [[تبریز]] محله‌ای به نام ربع رشیدی بنا نهاد که پس از نظامیه عظیم‌ترین مرکز علمی و آموزشی بود. بنا به گفته خود رشیدالدین، ربع رشیدی شامل بیست و چهار کاروانسرای بزرگ، هزار و پانصد دکان، سی هزار خانه، تعدادی باغ و حمام، کارخانه‌های شعربافی، کاغذسازی و رنگرزخانه و دارالضرب و غیره بود. تنها در یک کوی آن، مرسوم به کوی علما، چهارصد نفر عالم و محدث ساکن بودند و در کوی دیگر به نام کوی طلبه هزار طلبه جای داده شده بودند. وی بیمارستانی ساخت که در آن پنجاه طبیب از دیار هند و چین، مصر، شام و دیگر ولایات در آن به مداوا و تعلیم مشغول بودند. هر طبیب وظیفه داشت ده نفر را تعلیم دهد<ref>خواجه رشیدالدین (1945)، '''''مکاتبات رشیدی'''''، به سعی محمد شفیع، لاهور: دانشگاه پنجاب، ص ۳۱۹-۳۱۷.</ref><ref>سلطان زاده، حسین( 1364)، '''''تاریخ مدارس در ایران ( از عهد باستان تا تاسیس دارالفنون)،''''' تهران: نشر آگاه، سپهر خرد، ص ۱۶۳.</ref>.
-مرکز علمی - آموزشی ربع رشیدی
+در مکاتبات رشیدی به بسیاری از اقدامات عمرانی و فرهنگی خواجه رشیدالدین فضل الله اشاره شده است. وی برای بسیاری از علما و طلاب مقرری تعیین کرد و تعداد قابل ملاحظه‌ای مدرسه، خانقاه، دارالشفا و ابنیه‌های دیگری از این قبیل بنا نهاد.
-غازان خان برخلاف رسم مغولان برای خود آرامگاهی ساخت و در کنار آن دو مدرسه، یک بیمارستان، یک رصد خانه، کتابخانه و چند حمام بنا کرد. رشیدالدین فضل الله صاحب کتاب جامع التواریخ که راهنمای غازان خان در اصلاحات عمرانی بود، در تبریز محله‌ای به نام ربع رشیدی بنا نهاد که پس از نظامیه عظیم‌ترین مرکز علمی و آموزشی بود. بنا به گفته خود رشیدالدین، ربع رشیدی شامل بیست و چهار کاروانسرای بزرگ، هزار و پانصد دکان، سی هزار خانه، تعدادی باغ و حمام، کارخانه‌های شعربافی، کاغذسازی و رنگرزخانه و دارالضرب و غیره بود. تنها در یک کوی آن، مرسوم به کوی علما، چهارصد نفر عالم و محدث ساکن بودند و در کوی دیگر به نام کوی طلبه هزار طلبه جای داده شده بودند. وی بیمارستانی
+[[غازانخان|غازان خان]] پیش از مرگ، برادر خویش، الجایتوخان، را جانشین معرفی کرد. سلطان الجایتو (۷۱۶-۷۰۳ ق) سیاست‌های عمرانی [[غازانخان|غازان خان]] را دنبال کرد و رونق اقتصادی کشور بیشتر شد. به دستور او بنای شهر [[سلطانیه(مزار)|سلطانیه]] که ناتمام مانده بود، ادامه یافت و عمارات بسیار، مشتمل بر خانه، مدرسه، حمام و بازار در آن شهر بنا شد. او برای خویش آرامگاهی ساخت و در کنار آن مجموعه‌ای شامل مسجد، مدرسه، خانقاه، دارالسیاده و دارالشفا بنا نهاد.
+== نیز نگاه کنید به ==
+* [[تعلیم و تربیت در نخستین حکومت‌های مستقل ایرانی]]
+* [[آموزش و پرورش در دوره سلجوقیان]]
+* [[حمله مغول به ایران]]
+* [[آموزش و پرورش در دوره خوارزمشاهیان]]
+* [[سلسله‌های حاکم بر ایران از دوره ایلخانان تا حمله تیمور]]
+* [[آموزش و پرورش در دوره تیموریان]]
-۱۲۰
+== مآخذ ==
+<references />
-تاریخ آموزش و پرورش در ایران
-ساخت که در آن پنجاه طبیب از دیار هند و چین، مصر، شام و دیگر ولایات در آن به مداوا و تعلیم مشغول بودند. هر طبیب وظیفه داشت ده نفر را تعلیم دهد.^{۱}
-در مکاتبات رشیدی به بسیاری از اقدامات عمرانی و فرهنگی خواجه رشیدالدین فضل الله اشاره شده است. وی برای بسیاری از علما و طلاب مقرری تعیین کرد و تعداد قابل ملاحظه‌ای مدرسه، خانقاه، دارالشفا و ابنیه‌های دیگری از این قبیل بنا نهاد.
-غازان خان پیش از مرگ، برادر خویش، الجایتوخان، را جانشین معرفی کرد. سلطان الجایتو (۷۱۶-۷۰۳ ق) سیاست‌های عمرانی غازان خان را دنبال کرد و رونق اقتصادی کشور بیشتر شد. به دستور او بنای شهر سلطانیه که ناتمام مانده بود، ادامه یافت و عمارات بسیار، مشتمل بر خانه، مدرسه، حمام و بازار در آن شهر بنا شد. او برای خویش آرامگاهی ساخت و در کنار آن مجموعه‌ای شامل مسجد، مدرسه، خانقاه، دارالسیاده و دارالشفا بنا نهاد.
+== منبع اصلی ==
+ملک، حسن (1387). کتاب ایران: تاریخ آموزش و پرورش در ایران. ویراستاری مرضیه مرآت نیا. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.
-۱. خواجه رشیدالدین، مکاتبات رشیدی، به سعی محمد شفیع، لاهور، دانشگاه پنجاب، ۱۹۴۵، صص ۳۱۹-۳۱۷؛ محمد سلطانزاده، همان، ص ۱۶۳.
+== نویسنده مقاله ==
+حسن ملک
+[[رده:تعلیم و تربیت]]