پرش به محتوا

آموزش و پرورش در دوره زیاریان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''قسمت چهاردهم زیاریان''' مردآویج (مردآویز) بنیانگذار حکومت زیاریان در سال ۳۱۶ قمری در پی چند نبرد سرزمین‌های طبرستان، گرگان، دامغان و بخش عمده عراق عجم را تسخیر کرد. و در سال ۳۱۹ قمری همدان را به تصرف خود درآورد. او در آرزوی تشکیل حکومتی همچون...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''قسمت چهاردهم زیاریان'''
مردآویج (مردآویز) بنیانگذار حکومت [[زیاریان]] در سال ۳۱۶ قمری در پی چند نبرد سرزمین‌های طبرستان، [[گرگان]]، دامغان و بخش عمده عراق عجم را تسخیر کرد. و در سال ۳۱۹ قمری [[همدان]] را به تصرف خود درآورد. او در آرزوی تشکیل حکومتی همچون حکومت [[ساسانیان]] و در اندیشه احیای مراسم و آداب سنتی [[کشور ایران|ایران]] بود.


مردآویج (مردآویز) بنیانگذار حکومت زیاریان در سال ۳۱۶ قمری در پی چند نبرد سرزمین‌های طبرستان، گرگان، دامغان و بخش عمده عراق عجم را تسخیر کرد. و در سال ۳۱۹ قمری همدان را به تصرف خود درآورد. او در آرزوی تشکیل حکومتی همچون حکومت ساسانیان و در اندیشه احیای مراسم و آداب سنتی ایران بود. گفته‌اند که مردآویج تختی از طلا درست کرد و درباره تاج و تاجگذاری شاهان ایرانی تحقیق کرد و شکل تاج انوشیروان پسر قباد را برای خود برگزید؛^{۱} حتی قصد داشت در مداین به تخت نشیند؟؛ اما سرانجام به دست اغلامانش کشته شد. برادرش وشمگیر نتوانست تصرفات او را نگه دارد و فقط در طبرستان حکومت کرد. برخی از امرای زیاری همچون شمس المعالی قابوس‌بن وشمگیر (۴۰۳-۳۶۶ ق) اهل فضل و ادب بودند و در زمینه تعلیم و تربیت کتاب نوشتند.^{۲}
گفته‌اند که مردآویج تختی از طلا درست کرد و درباره [[تاج]] و تاجگذاری شاهان ایرانی تحقیق کرد و شکل [[تاج]] انوشیروان پسر قباد را برای خود برگزید<ref>مسعودی، علی بن حسین(1409ق.)، '''''مروج الذهب'''''، محقق یوسف اسعد داغر، قم: مؤسسة دار الهجرة، ج 2، ص ۷۴۹.</ref>؛ حتی قصد داشت در مداین به تخت نشیند؟؛ اما سرانجام به دست اغلامانش کشته شد. برادرش وشمگیر نتوانست تصرفات او را نگه دارد و فقط در طبرستان حکومت کرد. برخی از امرای [[زیاریان|زیاری]] همچون شمس المعالی قابوس‌بن وشمگیر (۴۰۳-۳۶۶ ق) اهل فضل و ادب بودند و در زمینه تعلیم و تربیت کتاب نوشتند<ref>محمد سلطانزاده، همان، ص ۷۸.</ref>.


1. مسعودی، مروج الذهب، ج 2، ص ۷۴۹. ۲. محمد سلطانزاده، همان، ص ۷۸.
== نیز نگاه کنید به ==


{| class="wikitable"
* [[تاریخ فرهنگی ایران در سده‌های سوم و چهارم هجری]]
|قسمت پانزدهم
|
|-
|علویان
|}
.


نواحی مجاور دریای خزر، به ویژه گیلان و دیلم، به علت دوری و صعوبت راه هیچ گاه تحت نفوذ کامل دستگاه خلافت قرار نگرفت و فرهنگ و مظاهر اجتماعی آن، مدت مدیدی پس از اسلام پایدار ماند. وجود کتیبه‌هایی با خطّ پهلوی ساسانی بر برج‌های رسکت و لاجیم در اوایل قرن پنجم گواه بر تداوم و استمرار فرهنگ قدیم در این نواحی است.^{۱} اسلام در این منطقه بدون پیروزی نظامی و از طریق مبلغان علوی رواج یافت. در اواسط قرن سوم هجری، مردم طبرستان که از سختگیری‌های حاکم طبرستان به ستوه آمده بودند؛ گرد علویان جمع شدند و حسن‌بن زید ملقب به داعی کبیر را به رهبری خود انتخاب کردند. او در سال ۲۵۰ قمری وارد طبرستان شد و بخش مهمی از دیلم و ری را تصرف کرد و بعد از ۲۰ سال در ۲۷۰ قمری درگذشت. دولت علویان از ویژگی‌های مثبتی برخوردار بود و عدالت آنان شهرت داشت. ابوریحان بیرونی در انتقاد از حسن اطروش، یکی از حاکمان علوی و دفاع از نظام طبقاتی می‌نویسد: «دهقانان را شاه ایران باستان فریدون (اساطیری) مستقر ساخت و اکنون
* [[آموزش و پرورش در دوره طاهریان]]
* [[آموزش و پرورش در دوره صفاریان]]
* [[آموزش و پرورش در دوره غزنویان]]
* [[آموزش و پرورش در دوره آل بویه]]


۱. نصرت الله مشکوتی، فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران، تهران: سازمان ملی حفاظت آثار باستانی، ۱۳۴۹، ص ۱۸۶.
== مآخذ ==
<references />


== منبع اصلی ==
ملک، حسن (1387). کتاب ایران: تاریخ آموزش و پرورش در ایران. ویراستاری مرضیه مرآت نیا. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].


۸۴
== نویسنده مقاله ==
 
حسن ملک
تاریخ آموزش و پرورش در ایران
[[رده:تعلیم و تربیت]]
 
حسن اطروش می‌خواهد آنها را برکنار کند تا هر عاصیی نیز مانند (مردم محترم) صاحب زمین شود.»^{۲}
 
ابودلف نیز در سفرنامه خود (حدود سال ۳۴۱ ق) می‌نویسد: «این خاندان مردمی دادگستر و سیاست مملکت‌داری‌شان دقیق و منظم و کار رعایا با ایشان سر راست و درست است.» علویان به تعلیم و تربیت (عمدتاً دینی) بی‌توجه نبودند و مدارسی در آمل تأسیس کردند. آنان در تعالیم خود به ترویج معارف و اصول تشیع توجه و تأکید داشتند.^{۳}
 
۲. پطروشفسکی و دیگران، همان، ص ۲۳۱.
 
۳. ابودلف، سفرنامه، (تحقیقات ولادمیر مینورسکی)، ترجمه ابوالفضل طباطبایی، تهران: [بی نا]، ۱۳۴۲، ص ۷۹: محمد سلطانزاده، همان، ص ۷۷.

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۰۵

مردآویج (مردآویز) بنیانگذار حکومت زیاریان در سال ۳۱۶ قمری در پی چند نبرد سرزمین‌های طبرستان، گرگان، دامغان و بخش عمده عراق عجم را تسخیر کرد. و در سال ۳۱۹ قمری همدان را به تصرف خود درآورد. او در آرزوی تشکیل حکومتی همچون حکومت ساسانیان و در اندیشه احیای مراسم و آداب سنتی ایران بود.

گفته‌اند که مردآویج تختی از طلا درست کرد و درباره تاج و تاجگذاری شاهان ایرانی تحقیق کرد و شکل تاج انوشیروان پسر قباد را برای خود برگزید[۱]؛ حتی قصد داشت در مداین به تخت نشیند؟؛ اما سرانجام به دست اغلامانش کشته شد. برادرش وشمگیر نتوانست تصرفات او را نگه دارد و فقط در طبرستان حکومت کرد. برخی از امرای زیاری همچون شمس المعالی قابوس‌بن وشمگیر (۴۰۳-۳۶۶ ق) اهل فضل و ادب بودند و در زمینه تعلیم و تربیت کتاب نوشتند[۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. مسعودی، علی بن حسین(1409ق.)، مروج الذهب، محقق یوسف اسعد داغر، قم: مؤسسة دار الهجرة، ج 2، ص ۷۴۹.
  2. محمد سلطانزاده، همان، ص ۷۸.

منبع اصلی

ملک، حسن (1387). کتاب ایران: تاریخ آموزش و پرورش در ایران. ویراستاری مرضیه مرآت نیا. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

نویسنده مقاله

حسن ملک