پرش به محتوا

خان بابا معتضدی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی « '''معتضدي، خان‌بابا‌،''' (1310 ق / 1892م - 1365ش). نخستين‌ فيلم‌بردار حرفه‌اي‌ و مؤسس سينماي زنانه. در تبريز به دنيا آمد. پس از دريافت ديپلم از مدرسة آليانس فرانسه به لوزان سوييس رفت و به تحصيل پرداخت. در 1328ق/ 1910م عازم پاريس شد، و تحصيلات خود را در رشت...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:خان بابا معتضدی.jpg|بندانگشتی|خان بابا معتضدی برگرفته از سایت ویستا قابل بازیابی از https://vista.ir/m/c/jgno6]]
'''معتضدي، خان‌بابا‌،''' (1310 ق / 1892م - 1365ش). نخستين‌ فيلم‌بردار حرفه‌اي‌ و مؤسس سينماي زنانه. در تبريز به دنيا آمد. پس از دريافت ديپلم از مدرسة آليانس فرانسه به لوزان سوييس رفت و به تحصيل پرداخت. در 1328ق/ 1910م عازم پاريس شد، و تحصيلات خود را در رشتة الكترومكانيك ادامه داد. در دورة تحصيل با فرزند رييس كمپاني گومون، صاحب كارخانة سازندة ابزارهاي سينمايي فرانسه، آشنا و علاقه‌مند به سينما شد.<sup>1</sup> پس از بازگشت به ايران، با يك دوربين ‌فيلم‌برداري از نوع «گومون» از مجالس‌ و محافل خانوادگي‌ فيلم‌ مي‌گرفت.<sup>2</sup> چاپ و ظهور فيلم‌ها را در يك «لابراتوار» ابتكاري‌ خود در يكي‌ از اتاق‌هاي خانة پدري چاپ و ظاهر مي‌كرد و در همان‌ محافل‌ نمايش‌ مي‌داد. در اواخر دورة‌ قاجار از محمدحسن‌ ميرزا، برادر وليعهد احمدشاه‌، مقداري‌ فيلم‌ گرفت. در1335ق/ 1916م با همكاري آرتاشس پاتماگريان'''[1]'''، مشهور به اردشيرخان ارمني، سينما خورشيد را كه نخستين سينماي زنانه بود در خيابان علاءالدوله (فردوسي) افتتاح كرد.<sup>3</sup> معتضدي فعاليت‌هاي عمدة خود را در دورة‌ سلطنت رضاشاه‌ پهلوي آغاز كرد. حضور سردار سپه‌ در مجلس‌ مؤسسان‌ 1304ش، مراسم تاج‌گذاري رضاشاه 1305ش، افتتاح ششمين‌ دورة‌ مجلس‌ شوراي‌ ملي‌ 1305ش، افتتاح‌ ساختمان‌ راه‌آهن‌ تهران‌ 1306ش، افتتاح‌ راه‌آهن‌ شمال‌ 1306ش و افتتاح بانك‌ ملي‌ ايران‌ 1306ش از فيلم‌هايي است كه او فيلم‌برداري كرده است. در ارديبهشت‌ 1307ش با همكاري ‌كلنل‌علي‌نقي‌ وزيري‌ سينما صنعتي‌ را در سالن ‌«مدرسة‌ عالي‌ موسيقي»‌، ويژة‌ نسوان‌، افتتاح كرد. در كار ترجمة‌ ميان‌نويس‌هاي‌ فيلم‌هاي‌ خارجي‌ به ‌فارسي‌ هم به فعاليت پرداخت. پس از آتش‌سوزي در سينما صنعتي در 1307ش، سينما پري‌ را افتتاح كرد، كه نخستين تالار نمايش مختلط زنانه و مردانه در تاريخ سينماي ايران بود.<sup>3</sup>
معتضدی، خان‌بابا‌، (1310 ق / 1892م - 1365ش). نخستین‌ فیلم‌بردار حرفه‌ای‌ و مؤسس سینمای زنانه. در [[تبریز]] به دنیا آمد. پس از دریافت دیپلم از مدرسه آلیانس [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به لوزان سوییس رفت و به تحصیل پرداخت. در 1328ق/ 1910م عازم [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3 پاریس] شد، و تحصیلات خود را در رشته الکترومکانیک ادامه داد. در دوره تحصیل با فرزند رییس کمپانی گومون، صاحب کارخانه سازنده ابزارهای سینمایی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه]، آشنا و علاقه‌مند به سینما شد<ref>حیدری، غلام (1370). '''''«سینمای ایران: برداشت ناتمام»'''''. انتشارات چکامه، ص 255.</ref>. پس از بازگشت به [[ایران]]، با یک دوربین ‌فیلم‌برداری از نوع «گومون» از مجالس‌ و محافل خانوادگی‌ فیلم‌ می‌گرفت<ref>'''''عالم سینما''''' (1331). شماره 1، ص 16.</ref>. چاپ و ظهور فیلم‌ها را در یک «لابراتوار» ابتکاری‌ خود در یکی‌ از اتاق‌های خانه پدری چاپ و ظاهر می‌کرد و در همان‌ محافل‌ نمایش‌ می‌داد.  


فيلم‌برداري از نخستين فيلم ‌بلند سينماي‌ ايران‌ با نام آبي‌ و رابي‌ 1309 نيز كار او است.  
در اواخر [[قاجاریه|دوره‌ قاجار]] از محمدحسن‌ میرزا، برادر ولیعهد احمدشاه‌، مقداری‌ فیلم‌ گرفت. در1335ق/ 1916م با همکاری آرتاشس پاتماگریان، مشهور به اردشیرخان ارمنی، سینما خورشید را که نخستین سینمای زنانه بود در خیابان علاءالدوله (فردوسی) افتتاح کرد<ref>'''''روزنامه رستاخیز''''' (1355). شماره 403، ص 23.</ref>. معتضدی فعالیت‌های عمده خود را در دوره‌ سلطنت [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه‌ پهلوی]] آغاز کرد. حضور سردار سپه‌ در مجلس‌ مؤسسان‌ 1304ش، مراسم تاج‌گذاری [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه]] 1305ش، افتتاح ششمین‌ دوره‌ [[مجلس شورای ملی|مجلس‌ شورای‌ ملی‌]] 1305ش، افتتاح‌ ساختمان‌ راه‌آهن‌ تهران‌ 1306ش، افتتاح‌ راه‌آهن‌ شمال‌ 1306ش و افتتاح بانک‌ ملی‌ ایران‌ 1306ش از فیلم‌هایی است که او فیلم‌برداری کرده است. در اردیبهشت‌ 1307ش با همکاری ‌کلنل‌علی‌نقی‌ وزیری‌ سینما صنعتی‌ را در سالن ‌«مدرسه‌ عالی‌ موسیقی»‌، ویژه‌ نسوان‌، افتتاح کرد. در کار ترجمه‌ میان‌نویس‌های‌ فیلم‌های‌ خارجی‌ به ‌فارسی‌ هم به فعالیت پرداخت. پس از آتش‌سوزی در سینما صنعتی در 1307ش، سینما پری‌ را افتتاح کرد، که نخستین تالار نمایش مختلط زنانه و مردانه در تاریخ سینمای [[ایران]] بود<ref>مهرابی، مسعود (1365). '''''فیلم، مرگ تنها بازمانده'''''. شماره 38، ص 58.</ref>.


نيز نك: «سينما، سالن‌ها».
فیلم‌برداری از نخستین فیلم ‌بلند سینمای‌ [[ایران|ایران‌]] با نام آبی‌ و رابی‌ 1309 نیز کار او است.  


== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[فیلمنامه]]
* [[رضا شاه پهلوی]]


1.    '''''«سينماي ايران: برداشت ناتمام».''''' غلام حيدري، انتشارات چكامه، 1370، ص 255.
== مآخذ ==
 
<references />
2.    '''''«عالم سينما»'''''. شمارة اول، يك‌شنبه سوم فروردين 1331، ص 16، از گفت‌وگو با خان‌بابا معتضدي.
 
3.    '''''روزنامة «رستاخيز»'''''. شمارة 403، يك‌شنبه 7 شهريور 1355، ص 23، از گفت‌وگو با خان‌بابا معتضدي.
 
4.    '''''«فيلم».''''' شمارة 38، تير 1365، ص 58،  مقالة '''''«مرگ تنها بازمانده»'''''. مسعود مهرابي.


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
عباس بهارلو
عباس بهارلو
----[1].  
[[رده:هنر]]
[[رده:سینما]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۸

خان بابا معتضدی برگرفته از سایت ویستا قابل بازیابی از https://vista.ir/m/c/jgno6

معتضدی، خان‌بابا‌، (1310 ق / 1892م - 1365ش). نخستین‌ فیلم‌بردار حرفه‌ای‌ و مؤسس سینمای زنانه. در تبریز به دنیا آمد. پس از دریافت دیپلم از مدرسه آلیانس فرانسه به لوزان سوییس رفت و به تحصیل پرداخت. در 1328ق/ 1910م عازم پاریس شد، و تحصیلات خود را در رشته الکترومکانیک ادامه داد. در دوره تحصیل با فرزند رییس کمپانی گومون، صاحب کارخانه سازنده ابزارهای سینمایی فرانسه، آشنا و علاقه‌مند به سینما شد[۱]. پس از بازگشت به ایران، با یک دوربین ‌فیلم‌برداری از نوع «گومون» از مجالس‌ و محافل خانوادگی‌ فیلم‌ می‌گرفت[۲]. چاپ و ظهور فیلم‌ها را در یک «لابراتوار» ابتکاری‌ خود در یکی‌ از اتاق‌های خانه پدری چاپ و ظاهر می‌کرد و در همان‌ محافل‌ نمایش‌ می‌داد.

در اواخر دوره‌ قاجار از محمدحسن‌ میرزا، برادر ولیعهد احمدشاه‌، مقداری‌ فیلم‌ گرفت. در1335ق/ 1916م با همکاری آرتاشس پاتماگریان، مشهور به اردشیرخان ارمنی، سینما خورشید را که نخستین سینمای زنانه بود در خیابان علاءالدوله (فردوسی) افتتاح کرد[۳]. معتضدی فعالیت‌های عمده خود را در دوره‌ سلطنت رضاشاه‌ پهلوی آغاز کرد. حضور سردار سپه‌ در مجلس‌ مؤسسان‌ 1304ش، مراسم تاج‌گذاری رضاشاه 1305ش، افتتاح ششمین‌ دوره‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌ 1305ش، افتتاح‌ ساختمان‌ راه‌آهن‌ تهران‌ 1306ش، افتتاح‌ راه‌آهن‌ شمال‌ 1306ش و افتتاح بانک‌ ملی‌ ایران‌ 1306ش از فیلم‌هایی است که او فیلم‌برداری کرده است. در اردیبهشت‌ 1307ش با همکاری ‌کلنل‌علی‌نقی‌ وزیری‌ سینما صنعتی‌ را در سالن ‌«مدرسه‌ عالی‌ موسیقی»‌، ویژه‌ نسوان‌، افتتاح کرد. در کار ترجمه‌ میان‌نویس‌های‌ فیلم‌های‌ خارجی‌ به ‌فارسی‌ هم به فعالیت پرداخت. پس از آتش‌سوزی در سینما صنعتی در 1307ش، سینما پری‌ را افتتاح کرد، که نخستین تالار نمایش مختلط زنانه و مردانه در تاریخ سینمای ایران بود[۴].

فیلم‌برداری از نخستین فیلم ‌بلند سینمای‌ ایران‌ با نام آبی‌ و رابی‌ 1309 نیز کار او است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. حیدری، غلام (1370). «سینمای ایران: برداشت ناتمام». انتشارات چکامه، ص 255.
  2. عالم سینما (1331). شماره 1، ص 16.
  3. روزنامه رستاخیز (1355). شماره 403، ص 23.
  4. مهرابی، مسعود (1365). فیلم، مرگ تنها بازمانده. شماره 38، ص 58.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

عباس بهارلو