پرش به محتوا

ایل ممسنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''ممسني (مماسني)،''' از ايلات لر بزرگ شهرستان ممسني استان فارس. دربارة وجه تسميه و خاستگاه ايل ممسني نظرات مختلفي وجود دارد: برخي نام آنها را برگرفته‌ از نام محمد‌حسن، مؤسس ايل ممسني و خاستگاه اصلي آن‌ها را لرستان و از طايفة شول دانسته‌اند و ب...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ممسني (مماسني)،''' از ايلات لر بزرگ شهرستان ممسني استان فارس.
'''[[ایل ممسنی|ممسنی(مماسنی)]]،''' از ایلات لر بزرگ [[ممسنی|شهرستان ممسنی]] [[استان فارس]].


دربارة وجه تسميه و خاستگاه ايل ممسني نظرات مختلفي وجود دارد: برخي نام آنها را برگرفته‌ از نام محمد‌حسن، مؤسس ايل ممسني و خاستگاه اصلي آن‌ها را لرستان و از طايفة شول دانسته‌اند و به همين سبب سرزمين ممسني‌ها تا اواخر حكومت صفويان، شولستان ناميده مي‌شد. برخي ديگر ممسني‌ها را اصلاً از كردهاي جبل‌السماق شام دانسته‌اند كه در زمان حكومت اتابكان لرستان به تدريج وارد لرستان و در اواخر حكومت صفويان به شولستان كوچيدند و با چيره‌شدن بر طوايف شول آن منطقه نهايتاً در دورة حكومت قاجار نام ممسني را بر سرزمين شولستان نهادند.
درباره وجه تسمیه و خاستگاه ایل ممسنی نظرات مختلفی وجود دارد: برخی نام آنها را برگرفته‌ از نام محمد‌حسن، مؤسس ایل ممسنی و خاستگاه اصلیان‌ها را [[استان لرستان|لرستان]] و از طایفه شول دانسته‌اند و به همین سبب سرزمین [[ممسنی|ممسنی‌]]<nowiki/>ها تا اواخر [[صفویان|حکومت صفویان]]، شولستان نامیده می‌شد. برخی دیگر [[ممسنی|ممسنی‌]]<nowiki/>ها را اصلاً از کردهای جبل‌السماق شام دانسته‌اند که در زمان [[اتابکان|حکومت اتابکان]] [[استان لرستان|لرستان]] به تدریج وارد [[استان لرستان|لرستان]] و در اواخر حکومت صفویان به شولستان کوچیدند و با چیره‌شدن بر طوایف شول ان منطقه نهایتاً در [[قاجاریه|دوره حکومت قاجار]] نام [[ممسنی]] را بر سرزمین شولستان نهادند<ref>مستوفی، حمدالله. '''''تاریخ‌گزیده'''''. به كوشش عبدالحسین‌نوایی، تهران: 1363، ص 538-542. </ref><ref>امان‌اللهی، سكندر. '''''قوم‌ لر''.''' تهران: 1370، ص 238-240.</ref><ref>حبیبی فهلیانی، حسن. '''''ممسنی در گذرگاه تاریخ'''''. شیراز: 1371، ص 36-39.</ref>.


ايلِ ممسني به 4 شاخة ايلي بكش، رستم، دشمن‌زياري، جاوي (جاويدي) تقسيم مي‌شود. برخي بخش‌ها و دهستان‌هاي شهرستان ممسني به نام اين ايلات و طوايف آن‌ها نام‌گذاري شده است.<sup>2</sup>  
ایلِ ممسنی به 4 شاخه ایلیبکش، رستم، دشمن‌زیاری، جاوی(جاویدی) تقسیم می‌شود. برخی بخش‌ها و دهستان‌های [[ممسنی|شهرستان ممسنی]] به نام این ایلات و طوایف آن‌ها نام‌گذاری شده است<ref>امان‌اللهی. '''''ممسنی در گذرگاه تاریخ'''''. 217-223.</ref>.


با وجود يكجانشين شدن گروه بزرگي از ايل ممسني، لكن هنوز يكي از بزرگترين ايلات كوچندة ايران محسوب مي‌شوند. كوچندگان ممسني بين دهستان‌هاي شهرستان‌هاي كازرون، ممسني و بويراحمد، استان‌هاي فارس و كهگيلويه و بويراحمد ييلاق و قشلاق مي‌كنند.<sup>3</sup>
با وجود یکجانشین شدن گروه بزرگی از ایل ممسنی، لکن هنوز یکی از بزرگترین ایلات کوچنده [[کشور ایران|ایران]] محسوب می‌شوند. کوچندگان [[ممسنی]] بین دهستان‌های شهرستان‌های کازرون، [[ممسنی]] و بویراحمد، استان‌های [[استان فارس|فارس]] و [[استان کهگیلویه و بویراحمد|کهگیلویه و بویراحمد]] ییلاق و قشلاق می‌کنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایركوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 108، 112، 114، 115، 140-141. </ref>. شمار جمعیت کل [[ممسنی|ممسنی‌]]<nowiki/>ها در 1360ش 11870 خانوار بر آورد شده است<ref>'''''مجموعه اطلاعات و آمار ایلات و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1361، ص 86.</ref>. شمار کوچندگان ایل ممسنی را در 1377ش 2309 خانوار و 14919 نفر تخمین زده‌اند<ref> '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی.''''' تهران: 1378، ص 21.</ref>.


شمار جمعيت كل ممسني‌ها در 1360ش 11870 خانوار بر آورد شده است.<sup>4</sup> شمار كوچندگان ايل ممسني را در 1377ش 2309 خانوار و 14919 نفر تخمين زده‌اند.<sup>5</sup>
کشاورزی، باغداری و دامداری از عمده‌ترین مشاغل مردم ایل ممسنی است. زنان [[ممسنی]] به غیر از کار در مزرعه برای کمک به اقتصاد خانواده به قالی، جاجیم و گلیم‌بافی نیز می‌پردازند<ref>حبیبی فهلیانی. '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی.''''' . ص 80-81.</ref>.


كشاورزي، باغداري و دامداري از عمده‌ترين مشاغل مردم ايل ممسني است. زنان ممسني به غير از كار در مزرعه براي كمك به اقتصاد خانواده به قالي، جاجيم و گليم‌بافي نيز مي‌پردازند.
== نیز نگاه کنید به ==


* [[استان فارس]]
* [[ممسنی]]
* [[استان لرستان]]


'''مآخذ:'''
== مآخذ ==
 
<references />
1.    مستوفي، حمدالله. '''''تاريخ‌گزيده'''''. به كوشش عبدالحسين‌نوايي، تهران: 1363، ص 538-542؛ امان‌اللهي، سكندر. '''''قوم‌ لر''.''' تهران: 1370، ص 238-240؛ حبيبي فهلياني، حسن. '''''ممسني در گذرگاه تاريخ'''''. شيراز: 1371، ص 36-39.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
2.    امان‌اللهي. '''''همان'''''. 217-223.
 
3.    '''''سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشايركوچنده 1377، جمعيت عشايري دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 108، 112، 114، 115، 140-141.  
 
4.    '''''مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و طوايف عشايري ايران'''''. تهران: 1361، ص 86.
 
'''5.    ''سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، نتايج تفصيلي.''''' تهران: 1378، ص 21.
 
6.    حبيبي فهلياني. '''''همان'''''. ص 80-81.
 


== نویسنده مقاله ==
معصومه ابراهیمی
معصومه ابراهیمی
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۲

ممسنی(مماسنی)، از ایلات لر بزرگ شهرستان ممسنی استان فارس.

درباره وجه تسمیه و خاستگاه ایل ممسنی نظرات مختلفی وجود دارد: برخی نام آنها را برگرفته‌ از نام محمد‌حسن، مؤسس ایل ممسنی و خاستگاه اصلیان‌ها را لرستان و از طایفه شول دانسته‌اند و به همین سبب سرزمین ممسنی‌ها تا اواخر حکومت صفویان، شولستان نامیده می‌شد. برخی دیگر ممسنی‌ها را اصلاً از کردهای جبل‌السماق شام دانسته‌اند که در زمان حکومت اتابکان لرستان به تدریج وارد لرستان و در اواخر حکومت صفویان به شولستان کوچیدند و با چیره‌شدن بر طوایف شول ان منطقه نهایتاً در دوره حکومت قاجار نام ممسنی را بر سرزمین شولستان نهادند[۱][۲][۳].

ایلِ ممسنی به 4 شاخه ایلیبکش، رستم، دشمن‌زیاری، جاوی(جاویدی) تقسیم می‌شود. برخی بخش‌ها و دهستان‌های شهرستان ممسنی به نام این ایلات و طوایف آن‌ها نام‌گذاری شده است[۴].

با وجود یکجانشین شدن گروه بزرگی از ایل ممسنی، لکن هنوز یکی از بزرگترین ایلات کوچنده ایران محسوب می‌شوند. کوچندگان ممسنی بین دهستان‌های شهرستان‌های کازرون، ممسنی و بویراحمد، استان‌های فارس و کهگیلویه و بویراحمد ییلاق و قشلاق می‌کنند[۵]. شمار جمعیت کل ممسنی‌ها در 1360ش 11870 خانوار بر آورد شده است[۶]. شمار کوچندگان ایل ممسنی را در 1377ش 2309 خانوار و 14919 نفر تخمین زده‌اند[۷].

کشاورزی، باغداری و دامداری از عمده‌ترین مشاغل مردم ایل ممسنی است. زنان ممسنی به غیر از کار در مزرعه برای کمک به اقتصاد خانواده به قالی، جاجیم و گلیم‌بافی نیز می‌پردازند[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. مستوفی، حمدالله. تاریخ‌گزیده. به كوشش عبدالحسین‌نوایی، تهران: 1363، ص 538-542.
  2. امان‌اللهی، سكندر. قوم‌ لر. تهران: 1370، ص 238-240.
  3. حبیبی فهلیانی، حسن. ممسنی در گذرگاه تاریخ. شیراز: 1371، ص 36-39.
  4. امان‌اللهی. ممسنی در گذرگاه تاریخ. 217-223.
  5. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایركوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 108، 112، 114، 115، 140-141.
  6. مجموعه اطلاعات و آمار ایلات و طوایف عشایری ایران. تهران: 1361، ص 86.
  7. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 21.
  8. حبیبی فهلیانی. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. . ص 80-81.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی