پرش به محتوا

ایل ممسنی

از ویکی ایران

ممسنی(مماسنی)، از ایلات لر بزرگ شهرستان ممسنی استان فارس.

درباره وجه تسمیه و خاستگاه ایل ممسنی نظرات مختلفی وجود دارد: برخی نام آنها را برگرفته‌ از نام محمد‌حسن، مؤسس ایل ممسنی و خاستگاه اصلیان‌ها را لرستان و از طایفه شول دانسته‌اند و به همین سبب سرزمین ممسنی‌ها تا اواخر حکومت صفویان، شولستان نامیده می‌شد. برخی دیگر ممسنی‌ها را اصلاً از کردهای جبل‌السماق شام دانسته‌اند که در زمان حکومت اتابکان لرستان به تدریج وارد لرستان و در اواخر حکومت صفویان به شولستان کوچیدند و با چیره‌شدن بر طوایف شول ان منطقه نهایتاً در دوره حکومت قاجار نام ممسنی را بر سرزمین شولستان نهادند[۱][۲][۳].

ایلِ ممسنی به 4 شاخه ایلیبکش، رستم، دشمن‌زیاری، جاوی(جاویدی) تقسیم می‌شود. برخی بخش‌ها و دهستان‌های شهرستان ممسنی به نام این ایلات و طوایف آن‌ها نام‌گذاری شده است[۴].

با وجود یکجانشین شدن گروه بزرگی از ایل ممسنی، لکن هنوز یکی از بزرگترین ایلات کوچنده ایران محسوب می‌شوند. کوچندگان ممسنی بین دهستان‌های شهرستان‌های کازرون، ممسنی و بویراحمد، استان‌های فارس و کهگیلویه و بویراحمد ییلاق و قشلاق می‌کنند[۵]. شمار جمعیت کل ممسنی‌ها در 1360ش 11870 خانوار بر آورد شده است[۶]. شمار کوچندگان ایل ممسنی را در 1377ش 2309 خانوار و 14919 نفر تخمین زده‌اند[۷].

کشاورزی، باغداری و دامداری از عمده‌ترین مشاغل مردم ایل ممسنی است. زنان ممسنی به غیر از کار در مزرعه برای کمک به اقتصاد خانواده به قالی، جاجیم و گلیم‌بافی نیز می‌پردازند[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. مستوفی، حمدالله. تاریخ‌گزیده. به كوشش عبدالحسین‌نوایی، تهران: 1363، ص 538-542.
  2. امان‌اللهی، سكندر. قوم‌ لر. تهران: 1370، ص 238-240.
  3. حبیبی فهلیانی، حسن. ممسنی در گذرگاه تاریخ. شیراز: 1371، ص 36-39.
  4. امان‌اللهی. ممسنی در گذرگاه تاریخ. 217-223.
  5. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایركوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 108، 112، 114، 115، 140-141.
  6. مجموعه اطلاعات و آمار ایلات و طوایف عشایری ایران. تهران: 1361، ص 86.
  7. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 21.
  8. حبیبی فهلیانی. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. . ص 80-81.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی