محمد تقی پسیان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[محمد تقی پسیان|پسیان، محمدتقی]]،''' معروف به کلنل محمدتقی خان (1309ق- 1343ق) از رجال نظامی و وطن دوست اواخر قاجار | [[پرونده:169095226.jpg|بندانگشتی|محمدتقی پسیان، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/84489197/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA]] | ||
'''[[محمد تقی پسیان|پسیان، محمدتقی]]،''' معروف به کلنل محمدتقی خان (1309ق- 1343ق) از رجال نظامی و وطن دوست اواخر [[قاجاریه|قاجار]] جد خاندان پسیان، رستم بیگ، از جمله مهاجرانی بود که پس از عهدنامه ترکمنچای و جدائی شهرهای قفقاز از ایران، سلطه بیگانه را نپذیرفت،<ref>پسیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در '''''شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان'''''. برلین: بینا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.</ref> و به [[تبریز]] آمد و محمدتقی خان نیز در آنجا متولد شد و مانند دیگر خاندان خود وارد جرگه نظامیان شد و به عنوان افسر ژاندارمری در جنگ جهانی اول در جنگ با روس و انگلیس شرکت کرد. | |||
اگرچه در شکست دادن روسها در [[همدان]] نقش مهمی داشت اما با اشغال [[همدان]] و [[کرمانشاه]] توسط آنان، از فرماندهی قوا کناره گرفت، به آلمان رفت در آنجا به تحصیلات نظامی، ریاضی و فعالیتهای متنوع روشنفکری، فرهنگی، سیاسی و نوشتن مقالاتی برای مجله کاوه در برلین روی آورده <ref>سیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در '''''شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان'''''. برلین: بینا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.</ref>و دو کتاب با نام ''یک جوان وطن دوست'' و ''جنگ مقدس از بغداد تا [[ایران]]'' را نوشت<ref>افسر، پرویز. '''''تاریخ ژاندارمری ایران'''''. قم: چاپخانه قم، 1332، ص176.</ref>. پسیان با پایان گرفتن جنگ جهانی اول به [[ایران]] بازگشت (1338ق / ؟ م) و به خدمت ژاندارمری درآمد <ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبر، 1374، ص623.</ref> و در دولت [[حسن پیرنیا]]، مشیرالدوله<sup>*</sup> به فرماندهی ژاندارمری خراسان در زمان والیگری احمد قوامالسطنه،<sup>*</sup> رسید<ref>بیات، کاوه. '''''انقلاب خراسان''''' (مجموعه اسناد). تهران: مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، 1375، ص12.</ref>. | |||
در دوره نخست وزیری سیدضیاء طباطبایی، قوام را به دستور ضیاء روانه [[استان تهران|تهران]] کرد<ref>آوری، پیتر. '''''تاریخ معاصر ایران'''''. ج1، ترجمه محمد رفیعیمهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ص490.</ref> اما در زمان برکناری سید ضیاء و قدرت یافتن قوام در برابر او قرار گرفت<ref>شاکری، رمضانعلی. '''''اترک نامه یا تاریخ جامع قوچان'''''. تهران: امیرکبیر، 1365، ص122.</ref>، سرانجام در جنگ با نیروهای ایلی و خوانین محلی که از طرف صمصامالسلطنه بختیاری استاندار تعیین شده توسط قوام در خراسان، فرمان میبردند کشته شد و جنازهاش را در باغ نادری به خاک سپردند<ref>برای آگاهی بیشتر← آذری، علی. '''''قیام کلنل محمدتقی خان پسیان درخراسان'''''. تهران: صفیعلیشاه، 1368.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[قاجاریه]] | |||
* [[حسن پیرنیا]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
کورش صالحی | کورش صالحی | ||
[[رده:تاریخ]] | |||
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۱
پسیان، محمدتقی، معروف به کلنل محمدتقی خان (1309ق- 1343ق) از رجال نظامی و وطن دوست اواخر قاجار جد خاندان پسیان، رستم بیگ، از جمله مهاجرانی بود که پس از عهدنامه ترکمنچای و جدائی شهرهای قفقاز از ایران، سلطه بیگانه را نپذیرفت،[۱] و به تبریز آمد و محمدتقی خان نیز در آنجا متولد شد و مانند دیگر خاندان خود وارد جرگه نظامیان شد و به عنوان افسر ژاندارمری در جنگ جهانی اول در جنگ با روس و انگلیس شرکت کرد.
اگرچه در شکست دادن روسها در همدان نقش مهمی داشت اما با اشغال همدان و کرمانشاه توسط آنان، از فرماندهی قوا کناره گرفت، به آلمان رفت در آنجا به تحصیلات نظامی، ریاضی و فعالیتهای متنوع روشنفکری، فرهنگی، سیاسی و نوشتن مقالاتی برای مجله کاوه در برلین روی آورده [۲]و دو کتاب با نام یک جوان وطن دوست و جنگ مقدس از بغداد تا ایران را نوشت[۳]. پسیان با پایان گرفتن جنگ جهانی اول به ایران بازگشت (1338ق / ؟ م) و به خدمت ژاندارمری درآمد [۴] و در دولت حسن پیرنیا، مشیرالدوله* به فرماندهی ژاندارمری خراسان در زمان والیگری احمد قوامالسطنه،* رسید[۵].
در دوره نخست وزیری سیدضیاء طباطبایی، قوام را به دستور ضیاء روانه تهران کرد[۶] اما در زمان برکناری سید ضیاء و قدرت یافتن قوام در برابر او قرار گرفت[۷]، سرانجام در جنگ با نیروهای ایلی و خوانین محلی که از طرف صمصامالسلطنه بختیاری استاندار تعیین شده توسط قوام در خراسان، فرمان میبردند کشته شد و جنازهاش را در باغ نادری به خاک سپردند[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ پسیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان. برلین: بینا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.
- ↑ سیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان. برلین: بینا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.
- ↑ افسر، پرویز. تاریخ ژاندارمری ایران. قم: چاپخانه قم، 1332، ص176.
- ↑ شمیم، علیاصغر. ایران در دوره سلطنت قاجار. تهران: مدبر، 1374، ص623.
- ↑ بیات، کاوه. انقلاب خراسان (مجموعه اسناد). تهران: مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، 1375، ص12.
- ↑ آوری، پیتر. تاریخ معاصر ایران. ج1، ترجمه محمد رفیعیمهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ص490.
- ↑ شاکری، رمضانعلی. اترک نامه یا تاریخ جامع قوچان. تهران: امیرکبیر، 1365، ص122.
- ↑ برای آگاهی بیشتر← آذری، علی. قیام کلنل محمدتقی خان پسیان درخراسان. تهران: صفیعلیشاه، 1368.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
کورش صالحی