ساواک: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[ساواک]]،''' (سازمان اطلاعات و امنیت کشور)، سازمان مسئول امنیت و اطلاعات و حفظ و حراست از سلطنت در دوره محمدرضا شاه پهلوی<sup>*</sup>. ساواک در 1336 تحت نظارت و راهنمایی سازمانهای جاسوسی ـ نظامی امریکایی سیا [SIA]و موساد[MOSSAD] اسرائیل برای حراست از روند استبدادی حکومت پهلوی پس از کودتای 28 مرداد 1332ش که با برچیدن حکومت ملی دکتر محمد مصدق همراه بود، تشکیل شد و تیمور بختیار به ریاست | '''[[ساواک]]،''' (سازمان اطلاعات و امنیت کشور)، سازمان مسئول امنیت و اطلاعات و حفظ و حراست از سلطنت در دوره [[محمدرضا شاه پهلوی]]<sup>*</sup>. ساواک در 1336 تحت نظارت و راهنمایی سازمانهای جاسوسی ـ نظامی امریکایی سیا [SIA]و موساد[MOSSAD] اسرائیل برای حراست از روند استبدادی [[سلسله پهلوی|حکومت پهلوی]] پس از کودتای 28 مرداد 1332ش که با برچیدن حکومت ملی [[محمد مصدق|دکتر محمد مصدق]] همراه بود، تشکیل شد و تیمور بختیار به ریاست آن رسید<ref>پهلوی، اشرف. '''''دو چهره در آیینه'''''. ترجمه هرمز عبداللهی، تهران: کتاب روز، 1380، ص270- 271.</ref>. این سازمان دارای سه بخش بود: 1. ادارات کل: شامل 9 اداره با وظایف رهبری، کنترل عملیات، ارتباط با مأموران سیا و موساد، کسب اطلاعات در خارج از کشور، حفظ امنیت داخلی، جمعآوری اطلاعات داخلی و خارجی و تجزیه و تحلیل انها، کنترل اتباع خارجی، سفارتخانههای خارجه، تجسس در اراء و فعالیتهای شخصیتها، اسناد و گذرنامهها. 2. ساواک [[استان تهران|تهران]]. 3. ساواک شهرستانها<ref>کنفدراسیون جهانی تحصیل و دانشجویان ایرانی، '''''پارهای از اسناد ساواک'''''. تهران: کنفدارسیون تحصیل و دانشجویان ایرانی، 1355، ص11 – 12.</ref><ref>نجاریراد، تقی. '''''ساواک و نقش ان در تحولات داخلی رژیم پهلوی'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، ص203-221.</ref>. | ||
در بهمن 1350ش ساواک کمیته ضد خرابکاری را به همراه شهربانی برای مبارزه با مخالفتهای رو به گسترش تشکیل داد و از 1356 اقدامات سرکوبگرایانه ان شدت گرفت<ref>دلانوا، کریستین. '''''ساواک'''''. ترجمه عبدالحسین نیکگهر، تهران: طرح نو، 1378، ص25- 251.</ref>. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]<sup>*</sup> ارتشبد نصیری، سپهبد ناصر مقدم و تنی چند از مقامهای عالی رتبه این سازمان در [[دادگاه های انقلاب|دادگاه انقلاب اسلامی]] محاکمه و اعدام شدند<ref>فردوست، حسین. '''''ظهور و سقوط سلطنت پهلوی'''''. تهران: انتشارات روزنامه اطلاعات، 1370، ص424- 429.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[محمدرضا شاه پهلوی]] | |||
* [[سلسله پهلوی]]<br /> | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
اکبر قاسمی | اکبر قاسمی | ||
[[رده:تاریخ]] | |||
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۶
ساواک، (سازمان اطلاعات و امنیت کشور)، سازمان مسئول امنیت و اطلاعات و حفظ و حراست از سلطنت در دوره محمدرضا شاه پهلوی*. ساواک در 1336 تحت نظارت و راهنمایی سازمانهای جاسوسی ـ نظامی امریکایی سیا [SIA]و موساد[MOSSAD] اسرائیل برای حراست از روند استبدادی حکومت پهلوی پس از کودتای 28 مرداد 1332ش که با برچیدن حکومت ملی دکتر محمد مصدق همراه بود، تشکیل شد و تیمور بختیار به ریاست آن رسید[۱]. این سازمان دارای سه بخش بود: 1. ادارات کل: شامل 9 اداره با وظایف رهبری، کنترل عملیات، ارتباط با مأموران سیا و موساد، کسب اطلاعات در خارج از کشور، حفظ امنیت داخلی، جمعآوری اطلاعات داخلی و خارجی و تجزیه و تحلیل انها، کنترل اتباع خارجی، سفارتخانههای خارجه، تجسس در اراء و فعالیتهای شخصیتها، اسناد و گذرنامهها. 2. ساواک تهران. 3. ساواک شهرستانها[۲][۳].
در بهمن 1350ش ساواک کمیته ضد خرابکاری را به همراه شهربانی برای مبارزه با مخالفتهای رو به گسترش تشکیل داد و از 1356 اقدامات سرکوبگرایانه ان شدت گرفت[۴]. پس از پیروزی انقلاب اسلامی* ارتشبد نصیری، سپهبد ناصر مقدم و تنی چند از مقامهای عالی رتبه این سازمان در دادگاه انقلاب اسلامی محاکمه و اعدام شدند[۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ پهلوی، اشرف. دو چهره در آیینه. ترجمه هرمز عبداللهی، تهران: کتاب روز، 1380، ص270- 271.
- ↑ کنفدراسیون جهانی تحصیل و دانشجویان ایرانی، پارهای از اسناد ساواک. تهران: کنفدارسیون تحصیل و دانشجویان ایرانی، 1355، ص11 – 12.
- ↑ نجاریراد، تقی. ساواک و نقش ان در تحولات داخلی رژیم پهلوی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، ص203-221.
- ↑ دلانوا، کریستین. ساواک. ترجمه عبدالحسین نیکگهر، تهران: طرح نو، 1378، ص25- 251.
- ↑ فردوست، حسین. ظهور و سقوط سلطنت پهلوی. تهران: انتشارات روزنامه اطلاعات، 1370، ص424- 429.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اکبر قاسمی