نسیم شمال: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۲

نسیم شمال برگرفته از وبسایت کاژه مگ قابل بازیابی ازhttps://kajemag.ir/product/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84/

نسیم شمال، روزنامه ادبی و فکاهی نسیم شمال در 1326ق به مدیریت سید اشرف‌الدین گیلانی در رشت شروع به انتشار کرد. برخی شروع انتشار این نشریه را از شعبان 1325 یا حتی 1324 نوشته‌اند اما این نظرها دقیق به نظر نمی‌رسد. خود اشرف‌الدین در شعری از 1324 به عنوان شروع نشریه‌اش یاد می‌کند. ممکن است ضرورت شعری‌هم مطلب را بدین صورت درآورده:

در هزار و سیصد و بیست و چهار چون بشد مشروطه این شهر و دیار کردم ایجاد این نسیم نغز را عطر بخشیدم ز بویش مغز را

نسیم شمال رشت تا از بین رفتن مشروطه اول ادامه پیدا کرد و سپس توقیف گردید. نسیم شمال سپس در تهران و پس از فتح شهر بر دست مشروطه‌طلبان آغاز به انتشار مجدد کرد^[۱]. نسیم شمال در دوره اخیر از هر حیث در سطح عالی‌تری قرار داشت. استعداد مدیر آن سید ‌اشرف کاملاً شکوفا شده بود و صاحب مهارت فراوان گردیده بود. روزنامه چاپ تهران از جهت نثر و شیوه نگارش و هم از جهت استحکام اشعار به کلی با آن‌چه در رشت به چاپ می‌رسید متفاوت بود. افزون بر آن ترتیب انتشار روزنامه در رشت منظم نبود. در تهران تقریباً نسیم شمال به طور منظّم و بدون توقف منتشر می‌گردید. محل روزنامه در تهران خیابان لاله‌زار بود و توزیع‌کننده آن کودکان خردسال بودند^[۲]. مندرجات نسیم شمال تقریباً سراسر فکاهی و انتقادی بود و همه آن‌ها را سید ‌اشرف می‌سرود و کمتر اشعار دیگران در آن دیده می‌شد. اشعار او که در این روزنامه چاپ شده بعدها در کتاب مستقلی به نام «باغ بهشت» به طبع رسیده است^[۳].

موضوعاتی که در نسیم شمال به چاپ می‌رسید عبارت بودند از: اشعار و مسمّطات، جواب مکاتیب، بابا طاهر عریان، ترانه‌ها، جدول، اخبار شهرستان‌ها و ممالک خارجه به شعر و امثال آن که همه به زبان طنز و طعن و انتقادی است^[۲].

گفته‌اند سید اشرف در آفرینش این روزنامه سخت تحت تأثیر روزنامه ملا نصرالدین چاپ قفقاز بوده و اشعار او ترجمه دقیق افکار و آثار صابر است. اما تردیدی نیست که سید اشرف در شمار شاعران نغزگو و طنزپرداز زبان فارسی است و در ارائه افکار نو و اندیشه‌های انتقادی به شیوه طنز زبردست بود و افکار خود را به زبانی ساده و در نهایت استادی ارائه کرده است. در میان جرائد فراوان عصر مشروطه هیچ کدام صداقت و تأثیر کلام نسیم شمال را نداشته‌اند. زبان نشریه به زبان توده مردم نزدیک و درک نوشته‌ها و سروده‌ها و سایر مندرجات آن برای عموم آسان بود و همه طبقات آن را می‌خریدند و اشعارش را حفظ می‌خواندند. شخص سید اشرف به رغم آن‌که از نظر مقام ادبی به پایه شاعران برجسته این عصر نمی‌رسید لیکن در بیداری و آگاهی مردم نقش بیشتر و مهم‌تری ایفا کرد. امتیاز روزنامه نسیم شمال را پس از مرگ سید اشرف، وصی او وحید دستگردی به شخصی به نام حریرچیان ساعی داد و او چند سال این نشریه را انتشار داد اما نسیم شمال او رونق و اعتبار نشریه سید اشرف را به دست نیاورد^[۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ باستانی‌پاریزی، محمد ابراهیم. گیلان و نسیم شمال. مندرج در «مجموعه گفتارهایی درباره چند تن از رجال ادب و تاریخ ایران»، به کوشش قاسم صافی، تهران: دانشگاه، 1357، ص. 182.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ یغمائی، حبیب. یادی از نسیم شمال. یغما، س28، ش1، [فروردین 1354]، ص 33.
↑ آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: زوّار، 1375، جلد 2، ص. 62.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

پیوند به بیرون

نسیم شمال، ویکی شیعه، قابل بازیابی از https://fa.wikishia.net/view/%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84

نویسنده مقاله

علاء الدین آل داود

[1] باستانی‌پاریزی، محمد ابراهیم. گیلان و نسیم شمال. مندرج در «مجموعه گفتارهایی درباره چند تن از رجال ادب و تاریخ ایران»، به کوشش قاسم صافی، تهران: دانشگاه، 1357، ص. 182.

[:0-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ یغمائی، حبیب. یادی از نسیم شمال. یغما، س28، ش1، [فروردین 1354]، ص 33.

[3] آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: زوّار، 1375، جلد 2، ص. 62.

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+[[پرونده:Nasime-shomal.jpg|بندانگشتی|نسیم شمال برگرفته از وبسایت کاژه مگ قابل بازیابی از<nowiki/>https://kajemag.ir/product/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84/]]
-'''نسيم شمال'''، روزنامة ادبي و فكاهي نسيم شمال در 1326ق به مديريت سيد اشرف‌الدين گيلاني در رشت شروع به انتشار كرد. برخي شروع انتشار اين نشريه را از شعبان 1325 يا حتي 1324 نوشته‌اند اما اين نظرها دقيق به نظر نمي‌رسد. خود اشرف‌الدين در شعري از 1324 به عنوان شروع نشريه‌اش ياد مي‌كند. ممكن است ضرورت شعري‌هم مطلب را بدين صورت درآورده:
+'''[[نسیم شمال]]'''، روزنامه ادبی و فکاهی نسیم شمال در 1326ق به مدیریت [https://fa.wikishia.net/view/%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84 سید اشرف‌الدین گیلانی] در رشت شروع به انتشار کرد. برخی شروع انتشار این نشریه را از شعبان 1325 یا حتی 1324 نوشته‌اند اما این نظرها دقیق به نظر نمی‌رسد. خود اشرف‌الدین در شعری از 1324 به عنوان شروع نشریه‌اش یاد می‌کند. ممکن است ضرورت شعری‌هم مطلب را بدین صورت درآورده: <blockquote>در هزار و سیصد و بیست و چهار             چون بشد [[نهضت مشروطه|مشروطه]] این شهر و دیار
+کردم ایجاد این نسیم نغز را                      عطر بخشیدم ز بویش مغز را      </blockquote>نسیم شمال رشت تا از بین رفتن [[نهضت مشروطه|مشروطه]] اول ادامه پیدا کرد و سپس توقیف گردید. نسیم شمال سپس در [[استان تهران|تهران]] و پس از فتح شهر بر دست مشروطه‌طلبان آغاز به انتشار مجدد کرد<ref>باستانی‌پاریزی، محمد ابراهیم'''''. گیلان و نسیم شمال'''''. مندرج در «مجموعه گفتارهایی درباره چند تن از رجال ادب و تاریخ ایران»، به کوشش قاسم صافی، تهران: دانشگاه، 1357، ص. 182.</ref>. نسیم شمال در دوره اخیر از هر حیث در سطح عالی‌تری قرار داشت. استعداد مدیر آن سید ‌اشرف کاملاً شکوفا شده بود و صاحب مهارت فراوان گردیده بود. روزنامه چاپ [[استان تهران|تهران]] از جهت نثر و شیوه نگارش و هم از جهت استحکام اشعار به کلی با آن‌چه در رشت به چاپ می‌رسید متفاوت بود. افزون بر آن ترتیب انتشار روزنامه در رشت منظم نبود. در تهران تقریباً نسیم شمال به طور منظّم و بدون توقف منتشر می‌گردید. محل روزنامه در [[تهران مصور|تهران]] خیابان لاله‌زار بود و توزیع‌کننده آن کودکان خردسال بودند<ref name=":0">یغمائی، حبیب. '''''یادی از نسیم شمال.''''' یغما، س28، ش1، [فروردین 1354]، ص 33.</ref>. مندرجات [[نسیم شمال]] تقریباً سراسر فکاهی و انتقادی بود و همه آن‌ها را سید ‌اشرف می‌سرود و کمتر اشعار دیگران در آن دیده می‌شد. اشعار او که در این روزنامه چاپ شده بعدها در کتاب مستقلی به نام «باغ بهشت» به طبع رسیده است<ref>آرین‌پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1375، جلد 2، ص. 62.</ref>.
-در هزار و سيصد و بيست و چهار             چون بشد مشروطه اين شهر و ديار
+موضوعاتی که در نسیم شمال به چاپ می‌رسید عبارت بودند از: اشعار و مسمّطات، جواب مکاتیب، بابا طاهر عریان، ترانه‌ها، جدول، اخبار شهرستان‌ها و ممالک خارجه به شعر و امثال آن که همه به زبان طنز و طعن و انتقادی است<ref name=":0" />.
+گفته‌اند سید اشرف در آفرینش این روزنامه سخت تحت تأثیر روزنامه ملا نصرالدین چاپ قفقاز بوده و اشعار او ترجمه دقیق افکار و آثار صابر است. اما تردیدی نیست که سید اشرف در شمار شاعران نغزگو و طنزپرداز [[فارسی|زبان فارسی]] است و در ارائه افکار نو و اندیشه‌های انتقادی به شیوه طنز زبردست بود و افکار خود را به زبانی ساده و در نهایت استادی ارائه کرده است. در میان جرائد فراوان [[نهضت مشروطه|عصر مشروطه]] هیچ کدام صداقت و تأثیر کلام نسیم شمال را نداشته‌اند. زبان نشریه به زبان توده مردم نزدیک و درک نوشته‌ها و سروده‌ها و سایر مندرجات آن برای عموم آسان بود و همه طبقات آن را می‌خریدند و اشعارش را حفظ می‌خواندند. شخص سید اشرف به رغم آن‌که از نظر مقام ادبی به پایه شاعران برجسته این عصر نمی‌رسید لیکن در بیداری و آگاهی مردم نقش بیشتر و مهم‌تری ایفا کرد. امتیاز روزنامه نسیم شمال را پس از مرگ سید اشرف، وصی او وحید دستگردی به شخصی به نام حریرچیان ساعی داد و او چند سال این نشریه را انتشار داد اما نسیم شمال او رونق و اعتبار نشریه سید اشرف را به دست نیاورد<ref name=":0" />.
-كردم ايجاد اين نسيم نغز را                      عطر بخشيدم ز بويش مغز را
+== نیز نگاه کنید به ==
-نسيم شمال رشت تا از بين رفتن مشروطة اول ادامه پيدا كرد و سپس توقيف گرديد. [رضواني، 165- 167]. نسيم شمال سپس در تهران و پس از فتح شهر بر دست مشروطه‌طلبان آغاز به انتشار مجدد كرد. [باستاني، ص182]. نسيم شمال در دورة اخير از هر حيث در سطح عالي‌تري قرار داشت. استعداد مدير آن سيد ‌اشرف كاملاً شكوفا شده بود و صاحب مهارت فراوان گرديده بود. روزنامه چاپ تهران از جهت نثر و شيوة نگارش و هم از جهت استحكام اشعار به كلي با آن‌چه در رشت به چاپ مي‌رسيد متفاوت بود. افزون بر آن ترتيب انتشار روزنامه در رشت منظم نبود. در تهران تقريباً نسيم شمال به طور منظّم و بدون توقف منتشر مي‌گرديد. محل روزنامه در تهران خيابان لاله‌زار بود و توزيع‌كنندة آن كودكان خردسال بودند [يغمائي ص33]. مندرجات نسيم شمال تقريباً سراسر فكاهي و انتقادي بود و همة آن‌ها را سيد ‌اشرف مي‌سرود و كمتر اشعار ديگران در آن ديده مي‌شد. اشعار او كه در اين روزنامه چاپ شده بعدها در كتاب مستقلي به نام «باغ بهشت» به طبع رسيده است. [آرين‌پور، 2/62].
+* [[تهران مصور|تهران]]
+* [[قاجاریه]]
+* [[نهضت مشروطه]]<br />
-موضوعاتي كه در نسيم شمال به چاپ مي‌رسيد عبارت بودند از: اشعار و مسمّطات، جواب مكاتيب، بابا طاهر عريان، ترانه‌ها، جدول، اخبار شهرستان‌ها و ممالك خارجه به شعر و امثال آن كه همه به زبان طنز و طعن و انتقادي است. [يغمائي، ص33].
+== '''مآخذ''' ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-گفته‌اند سيد اشرف در آفرينش اين روزنامه سخت تحت تأثير روزنامة ملا نصرالدين چاپ قفقاز بوده و اشعار او ترجمة دقيق افكار و آثار صابر است. اما ترديدي نيست كه سيد اشرف در شمار شاعران نغزگو و طنزپرداز زبان فارسي است و در ارائة افكار نو و انديشه‌هاي انتقادي به شيوة طنز زبردست بود و افكار خود را به زباني ساده و در نهايت استادي ارائه كرده است. در ميان جرائد فراوان عصر مشروطه هيچ كدام صداقت و تأثير كلام نسيم شمال را نداشته‌اند. زبان نشريه به زبان تودة مردم نزديك و درك نوشته‌ها و سروده‌ها و ساير مندرجات آن براي عموم آسان بود و همة طبقات آن را مي‌خريدند و اشعارش را حفظ مي‌خواندند. شخص سيد اشرف به رغم آن‌كه از نظر مقام ادبي به پاية شاعران برجستة اين عصر نمي‌رسيد ليكن در بيداري و آگاهي مردم نقش بيشتر و مهم‌تري ايفا كرد. امتياز روزنامة نسيم شمال را پس از مرگ سيد اشرف، وصي او وحيد دستگردي به شخصي به نام حريرچيان ساعي داد و او چند سال اين نشريه را انتشار داد اما نسيم شمال او رونق و اعتبار نشرية سيد اشرف را به دست نياورد. [يغمائي، ص33].
+== پیوند به بیرون ==
+نسیم شمال، ویکی شیعه، قابل بازیابی از https://fa.wikishia.net/view/%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84
-'''مآخذ:'''
-آرين‌پور، يحيي. '''''از صبا تا نيما'''''. تهران: زوّار، 1375، ج 2/62- 65؛ باستاني‌پاريزي، محمد ابراهيم'''''. گيلان و نسيم شمال'''''. مندرج در «مجموعه گفتارهايي دربارة چند تن از رجال ادب و تاريخ ايران»، به كوشش قاسم صافي، تهران: دانشگاه، 1357، ص 176- 187؛ رضواني، محمد اسماعيل. '''''نسيم شمال'''''. مندرج در مجموعة پيشين، ص165- 175؛ يغمائي، حبيب. '''''يادي از نسيم شمال.''''' يغما، س28، ش1، [فروردين 1354]، ص 28- 35.
+== نویسنده مقاله ==
 علاء الدین آل داود
+[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]
+[[رده:مطبوعات]]