نسیم شمال: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۲

نسیم شمال برگرفته از وبسایت کاژه مگ قابل بازیابی ازhttps://kajemag.ir/product/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84/

نسیم شمال، روزنامه ادبی و فکاهی نسیم شمال در 1326ق به مدیریت سید اشرف‌الدین گیلانی در رشت شروع به انتشار کرد. برخی شروع انتشار این نشریه را از شعبان 1325 یا حتی 1324 نوشته‌اند اما این نظرها دقیق به نظر نمی‌رسد. خود اشرف‌الدین در شعری از 1324 به عنوان شروع نشریه‌اش یاد می‌کند. ممکن است ضرورت شعری‌هم مطلب را بدین صورت درآورده:

در هزار و سیصد و بیست و چهار چون بشد مشروطه این شهر و دیار کردم ایجاد این نسیم نغز را عطر بخشیدم ز بویش مغز را

نسیم شمال رشت تا از بین رفتن مشروطه اول ادامه پیدا کرد و سپس توقیف گردید. نسیم شمال سپس در تهران و پس از فتح شهر بر دست مشروطه‌طلبان آغاز به انتشار مجدد کرد^[۱]. نسیم شمال در دوره اخیر از هر حیث در سطح عالی‌تری قرار داشت. استعداد مدیر آن سید ‌اشرف کاملاً شکوفا شده بود و صاحب مهارت فراوان گردیده بود. روزنامه چاپ تهران از جهت نثر و شیوه نگارش و هم از جهت استحکام اشعار به کلی با آن‌چه در رشت به چاپ می‌رسید متفاوت بود. افزون بر آن ترتیب انتشار روزنامه در رشت منظم نبود. در تهران تقریباً نسیم شمال به طور منظّم و بدون توقف منتشر می‌گردید. محل روزنامه در تهران خیابان لاله‌زار بود و توزیع‌کننده آن کودکان خردسال بودند^[۲]. مندرجات نسیم شمال تقریباً سراسر فکاهی و انتقادی بود و همه آن‌ها را سید ‌اشرف می‌سرود و کمتر اشعار دیگران در آن دیده می‌شد. اشعار او که در این روزنامه چاپ شده بعدها در کتاب مستقلی به نام «باغ بهشت» به طبع رسیده است^[۳].

موضوعاتی که در نسیم شمال به چاپ می‌رسید عبارت بودند از: اشعار و مسمّطات، جواب مکاتیب، بابا طاهر عریان، ترانه‌ها، جدول، اخبار شهرستان‌ها و ممالک خارجه به شعر و امثال آن که همه به زبان طنز و طعن و انتقادی است^[۲].

گفته‌اند سید اشرف در آفرینش این روزنامه سخت تحت تأثیر روزنامه ملا نصرالدین چاپ قفقاز بوده و اشعار او ترجمه دقیق افکار و آثار صابر است. اما تردیدی نیست که سید اشرف در شمار شاعران نغزگو و طنزپرداز زبان فارسی است و در ارائه افکار نو و اندیشه‌های انتقادی به شیوه طنز زبردست بود و افکار خود را به زبانی ساده و در نهایت استادی ارائه کرده است. در میان جرائد فراوان عصر مشروطه هیچ کدام صداقت و تأثیر کلام نسیم شمال را نداشته‌اند. زبان نشریه به زبان توده مردم نزدیک و درک نوشته‌ها و سروده‌ها و سایر مندرجات آن برای عموم آسان بود و همه طبقات آن را می‌خریدند و اشعارش را حفظ می‌خواندند. شخص سید اشرف به رغم آن‌که از نظر مقام ادبی به پایه شاعران برجسته این عصر نمی‌رسید لیکن در بیداری و آگاهی مردم نقش بیشتر و مهم‌تری ایفا کرد. امتیاز روزنامه نسیم شمال را پس از مرگ سید اشرف، وصی او وحید دستگردی به شخصی به نام حریرچیان ساعی داد و او چند سال این نشریه را انتشار داد اما نسیم شمال او رونق و اعتبار نشریه سید اشرف را به دست نیاورد^[۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ باستانی‌پاریزی، محمد ابراهیم. گیلان و نسیم شمال. مندرج در «مجموعه گفتارهایی درباره چند تن از رجال ادب و تاریخ ایران»، به کوشش قاسم صافی، تهران: دانشگاه، 1357، ص. 182.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ یغمائی، حبیب. یادی از نسیم شمال. یغما، س28، ش1، [فروردین 1354]، ص 33.
↑ آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: زوّار، 1375، جلد 2، ص. 62.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

پیوند به بیرون

نسیم شمال، ویکی شیعه، قابل بازیابی از https://fa.wikishia.net/view/%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84

نویسنده مقاله

علاء الدین آل داود

[1] باستانی‌پاریزی، محمد ابراهیم. گیلان و نسیم شمال. مندرج در «مجموعه گفتارهایی درباره چند تن از رجال ادب و تاریخ ایران»، به کوشش قاسم صافی، تهران: دانشگاه، 1357، ص. 182.

[:0-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ یغمائی، حبیب. یادی از نسیم شمال. یغما، س28، ش1، [فروردین 1354]، ص 33.

[3] آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: زوّار، 1375، جلد 2، ص. 62.

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+[[پرونده:Nasime-shomal.jpg|بندانگشتی|نسیم شمال برگرفته از وبسایت کاژه مگ قابل بازیابی از<nowiki/>https://kajemag.ir/product/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84/]]
-'''نسیم شمال'''، روزنامة ادبی و فكاهی نسیم شمال در 1326ق به مدیریت سید اشرف‌الدین گیلانی در رشت شروع به انتشار كرد. برخی شروع انتشار این نشریه را از شعبان 1325 یا حتی 1324 نوشته‌اند اما این نظرها دقیق به نظر نمی‌رسد. خود اشرف‌الدین در شعری از 1324 به عنوان شروع نشریه‌اش یاد می‌كند. ممكن است ضرورت شعری‌هم مطلب را بدین صورت درآورده:
+'''[[نسیم شمال]]'''، روزنامه ادبی و فکاهی نسیم شمال در 1326ق به مدیریت [https://fa.wikishia.net/view/%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84 سید اشرف‌الدین گیلانی] در رشت شروع به انتشار کرد. برخی شروع انتشار این نشریه را از شعبان 1325 یا حتی 1324 نوشته‌اند اما این نظرها دقیق به نظر نمی‌رسد. خود اشرف‌الدین در شعری از 1324 به عنوان شروع نشریه‌اش یاد می‌کند. ممکن است ضرورت شعری‌هم مطلب را بدین صورت درآورده: <blockquote>در هزار و سیصد و بیست و چهار             چون بشد [[نهضت مشروطه|مشروطه]] این شهر و دیار
+کردم ایجاد این نسیم نغز را                      عطر بخشیدم ز بویش مغز را      </blockquote>نسیم شمال رشت تا از بین رفتن [[نهضت مشروطه|مشروطه]] اول ادامه پیدا کرد و سپس توقیف گردید. نسیم شمال سپس در [[استان تهران|تهران]] و پس از فتح شهر بر دست مشروطه‌طلبان آغاز به انتشار مجدد کرد<ref>باستانی‌پاریزی، محمد ابراهیم'''''. گیلان و نسیم شمال'''''. مندرج در «مجموعه گفتارهایی درباره چند تن از رجال ادب و تاریخ ایران»، به کوشش قاسم صافی، تهران: دانشگاه، 1357، ص. 182.</ref>. نسیم شمال در دوره اخیر از هر حیث در سطح عالی‌تری قرار داشت. استعداد مدیر آن سید ‌اشرف کاملاً شکوفا شده بود و صاحب مهارت فراوان گردیده بود. روزنامه چاپ [[استان تهران|تهران]] از جهت نثر و شیوه نگارش و هم از جهت استحکام اشعار به کلی با آن‌چه در رشت به چاپ می‌رسید متفاوت بود. افزون بر آن ترتیب انتشار روزنامه در رشت منظم نبود. در تهران تقریباً نسیم شمال به طور منظّم و بدون توقف منتشر می‌گردید. محل روزنامه در [[تهران مصور|تهران]] خیابان لاله‌زار بود و توزیع‌کننده آن کودکان خردسال بودند<ref name=":0">یغمائی، حبیب. '''''یادی از نسیم شمال.''''' یغما، س28، ش1، [فروردین 1354]، ص 33.</ref>. مندرجات [[نسیم شمال]] تقریباً سراسر فکاهی و انتقادی بود و همه آن‌ها را سید ‌اشرف می‌سرود و کمتر اشعار دیگران در آن دیده می‌شد. اشعار او که در این روزنامه چاپ شده بعدها در کتاب مستقلی به نام «باغ بهشت» به طبع رسیده است<ref>آرین‌پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1375، جلد 2، ص. 62.</ref>.
+موضوعاتی که در نسیم شمال به چاپ می‌رسید عبارت بودند از: اشعار و مسمّطات، جواب مکاتیب، بابا طاهر عریان، ترانه‌ها، جدول، اخبار شهرستان‌ها و ممالک خارجه به شعر و امثال آن که همه به زبان طنز و طعن و انتقادی است<ref name=":0" />.
-در هزار و سیصد و بیست و چهار             چون بشد مشروطه این شهر و دیار
+گفته‌اند سید اشرف در آفرینش این روزنامه سخت تحت تأثیر روزنامه ملا نصرالدین چاپ قفقاز بوده و اشعار او ترجمه دقیق افکار و آثار صابر است. اما تردیدی نیست که سید اشرف در شمار شاعران نغزگو و طنزپرداز [[فارسی|زبان فارسی]] است و در ارائه افکار نو و اندیشه‌های انتقادی به شیوه طنز زبردست بود و افکار خود را به زبانی ساده و در نهایت استادی ارائه کرده است. در میان جرائد فراوان [[نهضت مشروطه|عصر مشروطه]] هیچ کدام صداقت و تأثیر کلام نسیم شمال را نداشته‌اند. زبان نشریه به زبان توده مردم نزدیک و درک نوشته‌ها و سروده‌ها و سایر مندرجات آن برای عموم آسان بود و همه طبقات آن را می‌خریدند و اشعارش را حفظ می‌خواندند. شخص سید اشرف به رغم آن‌که از نظر مقام ادبی به پایه شاعران برجسته این عصر نمی‌رسید لیکن در بیداری و آگاهی مردم نقش بیشتر و مهم‌تری ایفا کرد. امتیاز روزنامه نسیم شمال را پس از مرگ سید اشرف، وصی او وحید دستگردی به شخصی به نام حریرچیان ساعی داد و او چند سال این نشریه را انتشار داد اما نسیم شمال او رونق و اعتبار نشریه سید اشرف را به دست نیاورد<ref name=":0" />.
+== نیز نگاه کنید به ==
+* [[تهران مصور|تهران]]
+* [[قاجاریه]]
+* [[نهضت مشروطه]]<br />
-كردم ایجاد این نسیم نغز را                      عطر بخشیدم ز بویش مغز را
+== '''مآخذ''' ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-نسیم شمال رشت تا از بین رفتن مشروطة اول ادامه پیدا كرد و سپس توقیف گردید. [رضوانی، 165- 167]. نسیم شمال سپس در [[استان تهران|تهران]] و پس از فتح شهر بر دست مشروطه‌طلبان آغاز به انتشار مجدد كرد. [باستانی، ص182]. نسیم شمال در دورة اخیر از هر حیث در سطح عالی‌تری قرار داشت. استعداد مدیر آن سید ‌اشرف كاملاً شكوفا شده بود و صاحب مهارت فراوان گردیده بود. روزنامه چاپ تهران از جهت نثر و شیوة نگارش و هم از جهت استحكام اشعار به كلی با آن‌چه در رشت به چاپ می‌رسید متفاوت بود. افزون بر آن ترتیب انتشار روزنامه در رشت منظم نبود. در تهران تقریباً نسیم شمال به طور منظّم و بدون توقف منتشر می‌گردید. محل روزنامه در تهران خیابان لاله‌زار بود و توزیع‌كنندة آن كودكان خردسال بودند [یغمائی ص33]. مندرجات نسیم شمال تقریباً سراسر فكاهی و انتقادی بود و همة آن‌ها را سید ‌اشرف می‌سرود و كمتر اشعار دیگران در آن دیده می‌شد. اشعار او كه در این روزنامه چاپ شده بعدها در كتاب مستقلی به نام «باغ بهشت» به طبع رسیده است. [آرین‌پور، 2/62].
+== پیوند به بیرون ==
+نسیم شمال، ویکی شیعه، قابل بازیابی از https://fa.wikishia.net/view/%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84
-موضوعاتی كه در نسیم شمال به چاپ می‌رسید عبارت بودند از: اشعار و مسمّطات، جواب مكاتیب، بابا طاهر عریان، ترانه‌ها، جدول، اخبار شهرستان‌ها و ممالك خارجه به شعر و امثال آن كه همه به زبان طنز و طعن و انتقادی است. [یغمائی، ص33].
-گفته‌اند سید اشرف در آفرینش این روزنامه سخت تحت تأثیر روزنامة ملا نصرالدین چاپ قفقاز بوده و اشعار او ترجمة دقیق افكار و آثار صابر است. اما تردیدی نیست كه سید اشرف در شمار شاعران نغزگو و طنزپرداز زبان فارسی است و در ارائة افكار نو و اندیشه‌های انتقادی به شیوة طنز زبردست بود و افكار خود را به زبانی ساده و در نهایت استادی ارائه كرده است. در میان جرائد فراوان عصر مشروطه هیچ كدام صداقت و تأثیر كلام نسیم شمال را نداشته‌اند. زبان نشریه به زبان تودة مردم نزدیك و درك نوشته‌ها و سروده‌ها و سایر مندرجات آن برای عموم آسان بود و همة طبقات آن را می‌خریدند و اشعارش را حفظ می‌خواندند. شخص سید اشرف به رغم آن‌كه از نظر مقام ادبی به پایة شاعران برجستة این عصر نمی‌رسید لیكن در بیداری و آگاهی مردم نقش بیشتر و مهم‌تری ایفا كرد. امتیاز روزنامة نسیم شمال را پس از مرگ سید اشرف، وصی او وحید دستگردی به شخصی به نام حریرچیان ساعی داد و او چند سال این نشریه را انتشار داد اما نسیم شمال او رونق و اعتبار نشریة سید اشرف را به دست نیاورد. [یغمائی، ص33].
-'''مآخذ:'''
-آرین‌پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1375، ج 2/62- 65؛ باستانی‌پاریزی، محمد ابراهیم'''''. گیلان و نسیم شمال'''''. مندرج در «مجموعه گفتارهایی دربارة چند تن از رجال ادب و تاریخ ایران»، به كوشش قاسم صافی، تهران: دانشگاه، 1357، ص 176- 187؛ رضوانی، محمد اسماعیل. '''''نسیم شمال'''''. مندرج در مجموعة پیشین، ص165- 175؛ یغمائی، حبیب. '''''یادی از نسیم شمال.''''' یغما، س28، ش1، [فروردین 1354]، ص 28- 35.
+== نویسنده مقاله ==
 علاء الدین آل داود
+[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]
+[[رده:مطبوعات]]