نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۵

برگرفته از سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی قابل بازیابی از https://historydocuments.ir/?page=post&id=4124

دشتی، ‌علی (1314ق / 1896م-1357ش)، نویسنده، روزنامه نگار.

علی دشتی فرزند شیخ عبدالحسین دشتی در شهر کربلا و در یک خانواده روحانی به دنیا آمد. مقدمات را در مکتب‌های قدیمی‌، فقه و اصول را در محضر حاج سید حسین فشارکی و کفایه آخوند را نزد حاج عبدالکریم یزدی از مجتهدان بزرگ آن دوران فراگرفت^[۱]. در اواخر جنگ بین الملل اول به شیراز رسید و پس از آن مدتی در اصفهان به سر برد. از آنجا به تهران آمد و در نهضت ضد قرارداد 1919م شرکت جست و در کنار آزادی‌خواهانی چون مدرّس، فرّخی یزدی، ‌هژیر و دیگران به فعالیت سیاسی پرداخت و شب نامه‌های تندی بر ضد عاقد قرارداد منتشر کرد^[۲]. به سبب مقالات تند خود بارها به زندان افتاد. مدتی سر دبیر روزنامه ستاره ایران بود و سپس در 1300ش روزنامه شفق سرخ را انتشار داد. با قدرت گرفتن تدریجی رضاشاه ابتدا مقالات تندی علیه او نوشت، ‌اما رفته رفته دوستدار و حامی وی گردید^[۳]. پس از استعفای رضا شاه بار دیگر از مخالفان او شد. بعد از انقلاب اسلامی مدتی را در حبس گذرانید. سرانجام در تهران درگذشت^[۴]. فعالیت‌های او در روزنامه نویسی، عضویت مجالس سنا و شورا، مدت کوتاهی وزارت و نیز سفارت در مصر و لبنان گذشت. کار نویسندگی وی به سه دسته:

روزنامه‌ای و سیاسی؛
داستانی و ترجمه؛ و
نقد ادبی، ‌تقسیم می‌شود^[۵].

نثر دشتی گاه تند و در دیگر موارد روان و متناسب است. گاه در نثر از عناصر شعری هم استفاده می‌کند^[۶]. از مهم‌ترین آثارش می‌توان ایام محبس، سایه، جادو، فتنه، هندو، در قلمرو سعدی، نقشی از حافظ و سیری در دیوان شمس، دمی با خیّام، شاعری دیرآشنا و پرده پندار را نام برد^[۷]^[۸]^[۹]^[۱۰].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 318.
↑ دست غیب، ‌عبدالعلی. «علی دشتی»، پیام نوین. س 3 ش 3 (آذر 1339)، ص 14.
↑ عبداللهیان، ‌حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، ‌1378، ص 64.
↑ اثر آفرینان. ‌به کوشش کمال حاج سید جوادی، ‌با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1378، ج 3، ص 40.
↑ «علی دشتی»، آینده. س هفتم، ‌ش 11ـ 12، ‌ص 937.
↑ عبداللهیان، ‌حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، ‌1378، ص 65.
↑ آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 322 ـ 330 (به اختصار).
↑ اتحاد، ‌هوشنگ. پژوهشگران معاصر ایران تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7.
↑ رکن زاده آدمیت، محمدحسین. دانشمندان و سخن سرایان فارس. تهران: خیام، ‌1338، ‌ج 2، ص 546 ـ 549.
↑ مرسلوند، ‌حسن. زندگینامه رجال و مشاهیر ایران. ‌تهران: الهام، چ 1، 1373، ج 3، ص 218ـ 223.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[1] آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 318.

[2] دست غیب، ‌عبدالعلی. «علی دشتی»، پیام نوین. س 3 ش 3 (آذر 1339)، ص 14.

[3] عبداللهیان، ‌حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، ‌1378، ص 64.

[4] اثر آفرینان. ‌به کوشش کمال حاج سید جوادی، ‌با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1378، ج 3، ص 40.

[5] «علی دشتی»، آینده. س هفتم، ‌ش 11ـ 12، ‌ص 937.

[6] عبداللهیان، ‌حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، ‌1378، ص 65.

[7] آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 322 ـ 330 (به اختصار).

[8] اتحاد، ‌هوشنگ. پژوهشگران معاصر ایران تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7.

[9] رکن زاده آدمیت، محمدحسین. دانشمندان و سخن سرایان فارس. تهران: خیام، ‌1338، ‌ج 2، ص 546 ـ 549.

[10] مرسلوند، ‌حسن. زندگینامه رجال و مشاهیر ایران. ‌تهران: الهام، چ 1، 1373، ج 3، ص 218ـ 223.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''دشتی، ‌علی''' (1314ق / 1896م-1357ش)، نویسنده، روزنامه نگار.
+[[پرونده:علی دشتی( ادبیات ).jpg|بندانگشتی|برگرفته از سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی قابل بازیابی از https://historydocuments.ir/?page=post&id=4124]]
+دشتی، ‌علی (1314ق / 1896م-1357ش)، نویسنده، روزنامه نگار.
-علی دشتی فرزند شیخ عبدالحسین دشتی در شهر كربلا و در یك خانوادة روحانی به دنیا آمد. مقدمات را در مكتب‌های قدیمی‌، فقه و اصول را در محضر حاج سید حسین فشاركی و كفایه آخوند را نزد حاج عبدالكریم یزدی از مجتهدان بزرگ آن دوران فراگرفت.<sup>1</sup> در اواخر جنگ بین الملل اول به [[شیراز]] رسید و پس از آن مدتی در [[اصفهان]] به سر برد. از آنجا به تهران آمد و در نهضت ضد قرارداد 1919م شركت جست و در كنار آزادیخواهانی چون مدرّس، فرّخی یزدی، ‌هژیر و دیگران به فعالیت سیاسی پرداخت و شب نامه‌های تندی بر ضد عاقد قرارداد منتشر كرد.<sup>2</sup> به سبب مقالات تند خود بارها به زندان افتاد. مدتی سر دبیر روزنامة ''ستارة ایران'' بود و سپس در 1300ش روزنامة ''شفق سرخ'' را انتشار داد. با قدرت گرفتن تدریجی رضاشاه ابتدا مقالات تندی علیه او نوشت، ‌اما رفته رفته دوستدار و حامی وی گردید.<sup>3</sup> پس از استعفای رضا شاه بار دیگر از مخالفان او شد. بعد از انقلاب اسلامی مدتی را در حبس گذرانید. سرانجام در تهران درگذشت.<sup>4</sup> فعالیت‌های او در روزنامه نویسی، عضویت مجالس سنا و شورا، مدت كوتاهی وزارت و نیز سفارت در مصر و لبنان گذشت. كار نویسندگی وی به سه دسته: 1ـ روزنامه‌ای و سیاسی، ‌2ـ داستانی و ترجمه و 3ـ نقد ادبی، ‌تقسیم می‌شود.<sup>5</sup> نثر دشتی گاه تند و در دیگر موارد روان و متناسب است. گاه در نثر از عناصر شعری هم استفاده می‌كند.<sup>6</sup> از مهم‌ترین آثارش می‌توان ''ایام محبس، سایه، جادو، فتنه، هندو، در قلمرو سعدی، نقشی از حافظ و سیری در دیوان شمس، دمی با خیّام، شاعری دیرآشنا و پردة پندار'' را نام برد.<sup>7</sup>
+علی دشتی فرزند شیخ عبدالحسین دشتی در شهر کربلا و در یک خانواده روحانی به دنیا آمد. مقدمات را در مکتب‌های قدیمی‌، فقه و اصول را در محضر حاج سید حسین فشارکی و کفایه آخوند را نزد حاج عبدالکریم یزدی از مجتهدان بزرگ آن دوران فراگرفت<ref>آرین پور، یحیی. '''''از نیما تا روزگار ما'''''. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 318.</ref>. در اواخر جنگ بین الملل اول به [[شیراز]] رسید و پس از آن مدتی در [[اصفهان]] به سر برد. از آنجا به [[استان تهران|تهران]] آمد و در نهضت ضد قرارداد 1919م شرکت جست و در کنار آزادی‌خواهانی چون مدرّس، [[فرخی یزدی|فرّخی یزدی]]، ‌هژیر و دیگران به فعالیت سیاسی پرداخت و شب نامه‌های تندی بر ضد عاقد قرارداد منتشر کرد<ref>دست غیب، ‌عبدالعلی. «علی دشتی»، '''''پیام نوین'''''. س 3 ش 3 (آذر 1339)، ص 14.</ref>. به سبب مقالات تند خود بارها به زندان افتاد. مدتی سر دبیر روزنامه [[ستاره ایران]] بود و سپس در 1300ش روزنامه [[شفق سرخ]] را انتشار داد. با قدرت گرفتن تدریجی [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه]] ابتدا مقالات تندی علیه او نوشت، ‌اما رفته رفته دوستدار و حامی وی گردید<ref>عبداللهیان، ‌حمید. '''''کارنامه نثر معاصر'''''. تهران: پایا، ‌1378، ص 64.</ref>. پس از استعفای [[رضا شاه پهلوی|رضا شاه]] بار دیگر از مخالفان او شد. بعد از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] مدتی را در حبس گذرانید. سرانجام در تهران درگذشت<ref>'''''اثر آفرینان'''''. ‌به کوشش کمال حاج سید جوادی، ‌با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1378، ج 3، ص 40.</ref>. فعالیت‌های او در روزنامه نویسی، عضویت مجالس سنا و شورا، مدت کوتاهی وزارت و نیز سفارت در مصر و لبنان گذشت. کار نویسندگی وی به سه دسته:
-'''مآخذ:'''
+# روزنامه‌ای و سیاسی؛
+# داستانی و ترجمه؛ و
+# نقد ادبی، ‌تقسیم می‌شود<ref>«علی دشتی»، '''''آینده'''.'' س هفتم، ‌ش 11ـ 12، ‌ص 937.
+</ref>.
-.    آرین پور، یحیی. '''''از نیما تا روزگار ما'''''. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 318.
+نثر دشتی گاه تند و در دیگر موارد روان و متناسب است. گاه در نثر از عناصر شعری هم استفاده می‌کند<ref>عبداللهیان، ‌حمید. '''''کارنامه نثر معاصر'''''. تهران: پایا، ‌1378، ص 65.</ref>. از مهم‌ترین آثارش می‌توان ایام محبس، سایه، جادو، فتنه، هندو، در قلمرو [[سعدی]]، نقشی از [[حافظ شیرازی|حافظ]] و سیری در دیوان شمس، دمی با [[خیام|خیّام]]، شاعری دیرآشنا و پرده پندار را نام برد<ref>آرین پور، یحیی. '''''از نیما تا روزگار ما'''''. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 322 ـ 330 (به اختصار).</ref><ref>اتحاد، ‌هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران''''' تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7.</ref><ref>رکن زاده آدمیت، محمدحسین. '''''دانشمندان و سخن سرایان فارس'''''. تهران: خیام، ‌1338، ‌ج 2، ص 546 ـ 549.</ref><ref>مرسلوند، ‌حسن. '''''زندگینامه رجال و مشاهیر ایران'''''. ‌تهران: الهام، چ 1، 1373، ج 3، ص 218ـ 223.</ref>.
-.     دست غیب، ‌عبدالعلی. «علی دشتی»، '''''پیام نوین'''''. س 3 ش 3 (آذر 1339)، ص 14.
+= نیز نگاه کنید به =
-.     عبداللهیان، ‌حمید. '''''كارنامة نثر معاصر'''''. تهران: پایا، ‌1378، ص 64.
+* [[شیراز]]
+* [[اصفهان]]
+* [[استان تهران]]
+* [[فرخی یزدی]]
+* [[ستاره ایران]]
+* [[شفق سرخ]]
+* [[رضا شاه پهلوی]]
+* [[انقلاب اسلامی ایران]]
-.     '''''اثر آفرینان'''''. ‌به كوشش كمال حاج سید جوادی، ‌با همكاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1378، ج 3، ص 40.
+== مآخذ ==
+<references />
-.     «علی دشتی»، '''''آینده'''.'' س هفتم، ‌ش 11ـ 12، ‌ص 937.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-.     عبداللهیان. '''''همان'''''. ص65.
-.    آرین پور. '''''همان'''''. ص 322 ـ 330 (به اختصار).
-نیز نك: اتحاد، ‌هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران''''' تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7؛ ركن زاده آدمیت، محمدحسین. '''''دانشمندان و سخن سرایان فارس'''''. تهران: خیام، ‌1338، ‌ج 2، ص 546ـ 549؛ مرسلوند، ‌حسن. '''''زندگینامة رجال و مشاهیر ایران'''''. ‌تهران: الهام، چ 1، 1373، ج 3، ص 218ـ 223.
+== نویسنده مقاله ==
 ابوالقاسم رادفر
+[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
+[[رده:ادبیات]]