آلبوم خانه( عکسخانه): تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۴

آلبوم خانه، (یا عکس خانه)، محل نگهداری مجموعه عکس‌های دوران قاجار و عکس‌هایی از دوران پهلوی. این آلبوم‌خانه که در نخستین سال‌های پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار تأسیس شد در جنوب شرقی کاخ گلستان و در کنار عمارت شمس‌العماره تهران واقع شده است. آلبوم خانه، مجموعه عکس‌های ناصرالدین شاه و درباریان و عکس‌های اهدایی نمایندگان و سران کشورهای خارجی و مستخدمان خارجی دولت ایران، از جمله نظامیان و برخی معلّمان دارالفنون به شخص شاه و دربار را شامل می‌شود.

عکس‌های آلبوم خانه را بیشتر زنان ناصرالدین شاه مرتب می‌کردند. یکی از زنان شاه در این باره می‌نویسد:

«... از التفات حضرت اقدس شهریاری ... صبح تا شام مشغول درست کردن عکس خانه قبله عالم هستم...»^[۱].

در دوران مظفری، عکس‌برداری و تنظیم آلبوم‌های عکس، رونق کمتری داشت ولی عکاسی از محدوده دربار خارج شد و به میان مردم رفت. در دوره محمدعلی شاه و احمدشاه نیز گسترش آلبوم خانه ادامه نیافت. در دوره رضا شاه آلبوم‌ها و شیشه‌های عکس موجود جمع‌آوری و انبار شد. در 1352ش آلبوم‌ها، که در وضعیت بسیار بدی نگهداری می‌شدند، در اختیار کتابخانه سلطنتی سابق قرار گرفت و خانم بدری آتابای، رئیس وقت کتابخانه، آن‌ها را سامان داد.

آلبوم خانه کاخ گلستان مشتمل بر 1039 مُجلّد آلبوم در اندازه‌های گوناگون و حدود 42132 قطعه عکس^[۲] و 9300 شیشه نگاتیو است^[۳].

در 1357ش مشخصات آلبوم‌ها در دفاتر اموال ثبت شد و فهرست کلی آنها در کتابی با عنوان فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی منتشر شد^[۴].

عکس‌های آلبوم خانه کاخ گلستان، گنجینه تصویری گویا و ارزنده ایران و برخی کشورهای جهان در نیمه دوم سده‌های 13 و اوایل سده 14 می‌باشد.

مآخذ

روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه در سفر اول فرنگستان. به کوشش فاطمه قاضی‌ها، تلگراف امین اقدس به ناصرالدین شاه، تهران: سازمان اسناد ملی ایران، پژوهشکده اسناد، 1377، ش:501.
آتابای، بدری. فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی. [بدون نام ناشر]، چ اول، تهران: خردادماه 2537 [1357ش]، ص3.
طهماسب‌پور، محمدرضا. گنجینه‌های عکس‌های قدیمی در ایران، نشریه موزه‌ها. دوره جدید شماره ششم، پیاپی 27، ص36- 37.
انیسی، علیرضا. مقدمه بر عکس‌های تاریخی دوره‌ قاجار، برگزیده عکس‌های آلبوم‌خانه کاخ گلستان. تهران: کاخ گلستان، 1380، ش: 8- 10.

محمدرضا طهماسب‌پور

↑ روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه در سفر اول فرنگستان. به کوشش فاطمه قاضی‌ها، تلگراف امین اقدس به ناصرالدین شاه، تهران: سازمان اسناد ملی ایران، پژوهشکده اسناد، 1377، ش:501.
↑ آتابای، بدری. فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی. [بدون نام ناشر]، چ اول، تهران: خردادماه 2537 [1357ش]، ص3.
↑ طهماسب‌پور، محمدرضا. گنجینه‌های عکس‌های قدیمی در ایران، نشریه موزه‌ها. دوره جدید شماره ششم، پیاپی 27، ص36- 37.
↑ انیسی، علیرضا. مقدمه بر عکس‌های تاریخی دوره‌ قاجار، برگزیده عکس‌های آلبوم‌خانه کاخ گلستان. تهران: کاخ گلستان، 1380، ش: 8- 10.

[1] روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه در سفر اول فرنگستان. به کوشش فاطمه قاضی‌ها، تلگراف امین اقدس به ناصرالدین شاه، تهران: سازمان اسناد ملی ایران، پژوهشکده اسناد، 1377، ش:501.

[2] آتابای، بدری. فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی. [بدون نام ناشر]، چ اول، تهران: خردادماه 2537 [1357ش]، ص3.

[3] طهماسب‌پور، محمدرضا. گنجینه‌های عکس‌های قدیمی در ایران، نشریه موزه‌ها. دوره جدید شماره ششم، پیاپی 27، ص36- 37.

[4] انیسی، علیرضا. مقدمه بر عکس‌های تاریخی دوره‌ قاجار، برگزیده عکس‌های آلبوم‌خانه کاخ گلستان. تهران: کاخ گلستان، 1380، ش: 8- 10.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''آلبوم خانه، (يا عكس خانه)'''، محل نگهداري مجموعه عكس‌هاي دوران قاجار و عكس‌هايي از دوران پهلوي. اين آلبوم‌خانه كه در نخستين سال‌هاي پادشاهي ناصرالدين شاه قاجار تأسيس شد در جنوب شرقي كاخ گلستان و در كنار عمارت شمس‌العمارة تهران واقع شده است. آلبوم خانه، مجموعه عكس‌هاي ناصرالدين شاه و درباريان و عكس‌هاي اهدايي نمايندگان و سران كشورهاي خارجي و مستخدمان خارجي دولت ايران، از جمله نظاميان و برخي معلّمان دارالفنون به شخص شاه و دربار را شامل مي‌شود.
+'''آلبوم خانه، (یا عکس خانه)'''، محل نگهداری مجموعه عکس‌های [[قاجاریه|دوران قاجار]] و عکس‌هایی از [[سلسله پهلوی|دوران پهلوی]]. این آلبوم‌خانه که در نخستین سال‌های پادشاهی [[ناصرالدین شاه قاجار]] تأسیس شد در جنوب شرقی [[کاخ گلستان]] و در کنار عمارت شمس‌العماره تهران واقع شده است. آلبوم خانه، مجموعه عکس‌های [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] و درباریان و عکس‌های اهدایی نمایندگان و سران کشورهای خارجی و مستخدمان خارجی دولت [[ایران]]، از جمله نظامیان و برخی معلّمان دارالفنون به شخص شاه و دربار را شامل می‌شود.
-عكس‌هاي آلبوم خانه را بيشتر زنان ناصرالدين شاه مرتب مي‌كردند. يكي از زنان شاه در اين باره مي‌نويسد: «... از التفات حضرت اقدس شهرياري ... صبح تا شام مشغول درست كردن عكس خانة قبلة عالم هستم...»<sup>1</sup>
+عکس‌های آلبوم خانه را بیشتر زنان [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] مرتب می‌کردند. یکی از زنان شاه در این باره می‌نویسد: <blockquote>«... از التفات حضرت اقدس شهریاری ... صبح تا شام مشغول درست کردن عکس خانه قبله عالم هستم...»<ref>'''''روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه در سفر اول فرنگستان'''''. به کوشش فاطمه قاضی‌ها، تلگراف امین اقدس به ناصرالدین شاه، تهران: سازمان اسناد ملی ایران، پژوهشکده اسناد، 1377، ش:501.</ref>.</blockquote>در [[مظفرالدین شاه|دوران مظفری]]، عکس‌برداری و تنظیم آلبوم‌های عکس، رونق کمتری داشت ولی عکاسی از محدوده دربار خارج شد و به میان مردم رفت. در دوره [[محمد علی شاه|محمدعلی شاه]] و احمدشاه نیز گسترش آلبوم خانه ادامه نیافت. در دوره رضا شاه آلبوم‌ها و شیشه‌های عکس موجود جمع‌آوری و انبار شد. در 1352ش آلبوم‌ها، که در وضعیت بسیار بدی نگهداری می‌شدند، در اختیار کتابخانه سلطنتی سابق قرار گرفت و خانم بدری آتابای، رئیس وقت کتابخانه، آن‌ها را سامان داد.
-در دوران مظفري، عكس‌برداري و تنظيم آلبوم‌هاي عكس، رونق كمتري داشت ولي عكاسي از محدودة دربار خارج شد و به ميان مردم رفت. در دورة محمدعلي شاه و احمدشاه نيز گسترش آلبوم خانه ادامه نيافت. در دورة رضا شاه آلبوم‌ها و شيشه‌هاي عكس موجود جمع‌آوري و انبار شد. در 1352ش آلبوم‌ها، كه در وضعيت بسيار بدي نگهداري مي‌شدند، در اختيار كتابخانة سلطنتي سابق قرار گرفت و خانم بدري آتاباي، رئيس وقت كتابخانه، آن‌ها را سامان داد.
+آلبوم خانه [[کاخ گلستان]] مشتمل بر 1039 مُجلّد آلبوم در اندازه‌های گوناگون و حدود 42132 قطعه عکس<ref>آتابای، بدری'''''. فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی.''''' [بدون نام ناشر]، چ اول، تهران: خردادماه 2537 [1357ش]، ص3.</ref> و 9300 شیشه نگاتیو است<ref>طهماسب‌پور، محمدرضا. گنجینه‌های عکس‌های قدیمی در ایران، '''''نشریه موزه‌ها'''''. دوره جدید شماره ششم، پیاپی 27، ص36- 37.</ref>.
-آلبوم خانة كاخ گلستان مشتمل بر 1039 مُجلّد آلبوم در اندازه‌هاي گوناگون و حدود 42132 قطعه عكس<sup>2</sup> و 9300 شيشة نگاتيو است.<sup>3</sup>
+در 1357ش مشخصات آلبوم‌ها در دفاتر اموال ثبت شد و فهرست کلی آنها در کتابی با عنوان ''فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی'' منتشر شد<ref>انیسی، علیرضا. '''''مقدمه بر عکس‌های تاریخی دوره‌ قاجار، برگزیده عکس‌های آلبوم‌خانه کاخ گلستان'''''. تهران: کاخ گلستان، 1380، ش: 8- 10.</ref>.
-در 1357ش مشخصات آلبوم‌ها در دفاتر اموال ثبت شد و فهرست كلي آنها در كتابي با عنوان ''فهرست آلبوم‌هاي كتابخانة سلطنتي'' منتشر شد.<sup>4</sup>
+عکس‌های آلبوم خانه [[کاخ گلستان]]، گنجینه تصویری گویا و ارزنده ایران و برخی کشورهای جهان در نیمه دوم سده‌های 13 و اوایل سده 14 می‌باشد.
-عكس‌هاي آلبوم خانة كاخ گلستان، گنجينة تصويري گويا و ارزندة ايران و برخي كشورهاي جهان در نيمة دوم سده‌هاي 13 و اوايل سدة 14 مي‌باشد.
+== مآخذ ==
+# '''''روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه در سفر اول فرنگستان'''''. به کوشش فاطمه قاضی‌ها، تلگراف امین اقدس به ناصرالدین شاه، تهران: سازمان اسناد ملی ایران، پژوهشکده اسناد، 1377، ش:501.
-'''مآخذ:'''
+# آتابای، بدری'''''. فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی.''''' [بدون نام ناشر]، چ اول، تهران: خردادماه 2537 [1357ش]، ص3.
+# طهماسب‌پور، محمدرضا. گنجینه‌های عکس‌های قدیمی در ایران، '''''نشریه موزه‌ها'''''. دوره جدید شماره ششم، پیاپی 27، ص36- 37.
-# '''''روزنامة خاطرات ناصرالدين شاه در سفر اول فرنگستان'''''. به كوشش فاطمه قاضي‌ها، تلگراف امين اقدس به ناصرالدين شاه، تهران: سازمان اسناد ملي ايران، پژوهشكدة اسناد، 1377، ش:501.
+# انیسی، علیرضا. '''''مقدمه بر عکس‌های تاریخی دوره‌ قاجار، برگزیده عکس‌های آلبوم‌خانه کاخ گلستان'''''. تهران: کاخ گلستان، 1380، ش: 8- 10.
-# آتاباي، بدري'''''. فهرست آلبوم‌هاي كتابخانة سلطنتي.''''' [بدون نام ناشر]، چ اول، تهران: خردادماه 2537 [1357ش]، ص3.
-# طهماسب‌پور، محمدرضا. گنجينه‌هاي عكس‌هاي قديمي در ايران، '''''نشرية موزه‌ها'''''. دورة جديد شمارة ششم، پياپي 27، ص36- 37.
-# انيسي، عليرضا. '''''مقدمه بر عكس‌هاي تاريخي دورة‌ قاجار، برگزيدة عكس‌هاي آلبوم‌خانة كاخ گلستان'''''. تهران: كاخ گلستان، 1380، ش: 8- 10.
 محمدرضا طهماسب‌پور