محمد تقی پسیان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۷

پسیان، محمدتقی، معروف به کلنل محمدتقی خان (1309ق- 1343ق) از رجال نظامی و وطن دوست اواخر قاجار جد خاندان پسیان، رستم بیگ، از جمله مهاجرانی بود که پس از عهدنامه ترکمن‌چای و جدائی شهرهای قفقاز از ایران، سلطه بیگانه را نپذیرفت،^[۱] و به تبریز آمد و محمدتقی خان نیز در آن‌جا متولد شد و مانند دیگر خاندان خود وارد جرگه نظامیان شد و به عنوان افسر ژاندارمری در جنگ جهانی اول در جنگ با روس و انگلیس شرکت کرد.

اگرچه در شکست دادن روس‌ها در همدان نقش مهمی داشت اما با اشغال همدان و کرمانشاه توسط آنان، از فرماندهی قوا کناره گرفت، به آلمان رفت در آن‌جا به تحصیلات نظامی، ریاضی و فعالیت‌های متنوع روشنفکری، فرهنگی، سیاسی و نوشتن مقالاتی برای مجله کاوه در برلین روی آورده ^[۲]و دو کتاب با نام یک جوان وطن دوست و جنگ مقدس از بغداد تا ایران را نوشت^[۳]. پسیان با پایان گرفتن جنگ جهانی اول به ایران بازگشت (1338ق / ؟ م) و به خدمت ژاندارمری درآمد ^[۴] و در دولت حسن پیرنیا، مشیرالدوله^* به فرماندهی ژاندارمری خراسان در زمان والی‌گری احمد قوام‌السطنه،^* رسید^[۵].

در دوره نخست وزیری سیدضیاء طباطبایی، قوام را به دستور ضیاء روانه تهران کرد^[۶] اما در زمان برکناری سید ضیاء و قدرت یافتن قوام در برابر او قرار گرفت^[۷]، سرانجام در جنگ با نیروهای ایلی و خوانین محلی که از طرف صمصام‌السلطنه بختیاری استاندار تعیین شده توسط قوام در خراسان، فرمان می‌بردند کشته شد و جنازه‌اش را در باغ نادری به خاک سپردند^[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ پسیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان. برلین: بی‌نا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.
↑ سیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان. برلین: بی‌نا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.
↑ افسر، پرویز. تاریخ ژاندارمری ایران. قم: چاپخانه قم، 1332، ص176.
↑ شمیم، علی‌اصغر. ایران در دوره سلطنت قاجار. تهران: مدبر، 1374، ص623.
↑ بیات، کاوه. انقلاب خراسان (مجموعه اسناد). تهران: مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، 1375، ص12.
↑ آوری، پیتر. تاریخ معاصر ایران. ج1، ترجمه محمد رفیعی‌مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ص490.
↑ شاکری، رمضانعلی. اترک نامه یا تاریخ جامع قوچان. تهران: امیرکبیر، 1365، ص122.
↑ برای آگاهی بیشتر← آذری، علی. قیام کلنل محمدتقی خان پسیان درخراسان. تهران: صفیعلیشاه، 1368.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

کورش صالحی

[1] پسیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان. برلین: بی‌نا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.

[2] سیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان. برلین: بی‌نا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.

[3] افسر، پرویز. تاریخ ژاندارمری ایران. قم: چاپخانه قم، 1332، ص176.

[4] شمیم، علی‌اصغر. ایران در دوره سلطنت قاجار. تهران: مدبر، 1374، ص623.

[5] بیات، کاوه. انقلاب خراسان (مجموعه اسناد). تهران: مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، 1375، ص12.

[6] آوری، پیتر. تاریخ معاصر ایران. ج1، ترجمه محمد رفیعی‌مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ص490.

[7] شاکری، رمضانعلی. اترک نامه یا تاریخ جامع قوچان. تهران: امیرکبیر، 1365، ص122.

[8] برای آگاهی بیشتر← آذری، علی. قیام کلنل محمدتقی خان پسیان درخراسان. تهران: صفیعلیشاه، 1368.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''[[محمد تقی پسیان|پسیان، محمدتقی]]،''' معروف به کلنل محمدتقی خان (1309ق- 1343ق) از رجال نظامی و وطن دوست اواخر قاجار<sup>*</sup> جد خاندان پسیان، رستم بیگ، از جمله مهاجرانی بود که پس از عهدنامه ترکمن‌چای و جدائی شهرهای قفقاز از ایران، سلطه بیگانه را نپذیرفت،<ref>پسیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در '''''شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان'''''. برلین: بی‌نا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.</ref> و به تبریز آمد و محمدتقی خان نیز در آن‌جا متولد شد و مانند دیگر خاندان خود وارد جرگه نظامیان شد و به عنوان افسر ژاندارمری در جنگ جهانی اول در جنگ با روس و انگلیس شرکت کرد. اگرچه در شکست دادن روس‌ها در همدان نقش مهمی داشت اما با اشغال همدان و کرمانشاه توسط آنان، از فرماندهی قوا کناره گرفت، به آلمان رفت در آن‌جا به تحصیلات نظامی، ریاضی و فعالیت‌های متنوع روشنفکری، فرهنگی، سیاسی و نوشتن مقالاتی برای مجله کاوه در برلین روی آورده <ref>سیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در '''''شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان'''''. برلین: بی‌نا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.</ref>و دو کتاب با نام ''یک جوان وطن دوست'' و ''جنگ مقدس از بغداد تا ایران'' را نوشت<ref>افسر، پرویز. '''''تاریخ ژاندارمری ایران'''''. قم: چاپخانه قم، 1332، ص176.</ref>.  پسیان با پایان گرفتن جنگ جهانی اول به ایران بازگشت (1338ق / ؟ م) و به خدمت ژاندارمری درآمد <ref>شمیم، علی‌اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبر، 1374، ص623.</ref> و در دولت حسن پیرنیا، مشیرالدوله<sup>*</sup> به فرماندهی ژاندارمری خراسان در زمان والی‌گری احمد قوام‌السطنه،<sup>*</sup> رسید<ref>بیات، کاوه. '''''انقلاب خراسان''''' (مجموعه اسناد). تهران: مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، 1375، ص12.</ref>. در دوره نخست وزیری سیدضیاء طباطبایی، قوام را به دستور ضیاء روانه تهران کرد<ref>آوری، پیتر. '''''تاریخ معاصر ایران'''''. ج1، ترجمه محمد رفیعی‌مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ص490.</ref> اما در زمان برکناری سید ضیاء و قدرت یافتن قوام در برابر او قرار گرفت<ref>شاکری، رمضانعلی. '''''اترک نامه یا تاریخ جامع قوچان'''''. تهران: امیرکبیر، 1365، ص122.</ref>، سرانجام در جنگ با نیروهای ایلی و خوانین محلی که از طرف صمصام‌السلطنه بختیاری استاندار تعیین شده توسط قوام در خراسان، فرمان می‌بردند کشته شد و جنازه‌اش را در باغ نادری به خاک سپردند<ref>برای آگاهی بیشتر← آذری، علی. '''''قیام کلنل محمدتقی خان پسیان درخراسان'''''. تهران: صفیعلیشاه، 1368.</ref>.
+'''[[محمد تقی پسیان|پسیان، محمدتقی]]،''' معروف به کلنل محمدتقی خان (1309ق- 1343ق) از رجال نظامی و وطن دوست اواخر [[قاجاریه|قاجار]] جد خاندان پسیان، رستم بیگ، از جمله مهاجرانی بود که پس از عهدنامه ترکمن‌چای و جدائی شهرهای قفقاز از ایران، سلطه بیگانه را نپذیرفت،<ref>پسیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در '''''شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان'''''. برلین: بی‌نا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.</ref> و به [[تبریز]] آمد و محمدتقی خان نیز در آن‌جا متولد شد و مانند دیگر خاندان خود وارد جرگه نظامیان شد و به عنوان افسر ژاندارمری در جنگ جهانی اول در جنگ با روس و انگلیس شرکت کرد.
+اگرچه در شکست دادن روس‌ها در [[همدان]] نقش مهمی داشت اما با اشغال [[همدان]] و [[کرمانشاه]] توسط آنان، از فرماندهی قوا کناره گرفت، به آلمان رفت در آن‌جا به تحصیلات نظامی، ریاضی و فعالیت‌های متنوع روشنفکری، فرهنگی، سیاسی و نوشتن مقالاتی برای مجله کاوه در برلین روی آورده <ref>سیان، محمدتقی. «رساله دفاعیه: شرح حال کلنل به قلم خودش» در '''''شرح حال کلنل محمدتقی خان پسیان'''''. برلین: بی‌نا، 1306، تهران: چاپ افست، 1356، ص26.</ref>و دو کتاب با نام ''یک جوان وطن دوست'' و ''جنگ مقدس از بغداد تا [[ایران]]'' را نوشت<ref>افسر، پرویز. '''''تاریخ ژاندارمری ایران'''''. قم: چاپخانه قم، 1332، ص176.</ref>.  پسیان با پایان گرفتن جنگ جهانی اول به [[ایران]] بازگشت (1338ق / ؟ م) و به خدمت ژاندارمری درآمد <ref>شمیم، علی‌اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبر، 1374، ص623.</ref> و در دولت [[حسن پیرنیا]]، مشیرالدوله<sup>*</sup> به فرماندهی ژاندارمری خراسان در زمان والی‌گری احمد قوام‌السطنه،<sup>*</sup> رسید<ref>بیات، کاوه. '''''انقلاب خراسان''''' (مجموعه اسناد). تهران: مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، 1375، ص12.</ref>.
+در دوره نخست وزیری سیدضیاء طباطبایی، قوام را به دستور ضیاء روانه [[استان تهران|تهران]] کرد<ref>آوری، پیتر. '''''تاریخ معاصر ایران'''''. ج1، ترجمه محمد رفیعی‌مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ص490.</ref> اما در زمان برکناری سید ضیاء و قدرت یافتن قوام در برابر او قرار گرفت<ref>شاکری، رمضانعلی. '''''اترک نامه یا تاریخ جامع قوچان'''''. تهران: امیرکبیر، 1365، ص122.</ref>، سرانجام در جنگ با نیروهای ایلی و خوانین محلی که از طرف صمصام‌السلطنه بختیاری استاندار تعیین شده توسط قوام در خراسان، فرمان می‌بردند کشته شد و جنازه‌اش را در باغ نادری به خاک سپردند<ref>برای آگاهی بیشتر← آذری، علی. '''''قیام کلنل محمدتقی خان پسیان درخراسان'''''. تهران: صفیعلیشاه، 1368.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
+* [[قاجاریه]]
+* [[حسن پیرنیا]]
 == مآخذ ==
+<references />
 == منبع اصلی ==
-دانشنامه ایران
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
 == نویسنده مقاله ==
 کورش صالحی