پرش به محتوا

ایل ممسنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
'''[[ایل ممسنی|ممسنی(مماسنی)]]،''' از ایلات لر بزرگ شهرستان ممسنیاستان فارس.
'''[[ایل ممسنی|ممسنی(مماسنی)]]،''' از ایلات لر بزرگ [[ممسنی|شهرستان ممسنی]] [[استان فارس]].


درباره وجه تسمیه و خاستگاه ایل ممسنینظرات مختلفیوجود دارد: برخینام انها را برگرفته‌ از نام محمد‌حسن، مؤسس ایل ممسنی و خاستگاه اصلیان‌ها را لرستان و از طایفه شول دانسته‌اند و به همین سبب سرزمین ممسنی‌ها تا اواخر حكومت صفویان، شولستان نامیده می‌شد. برخیدیگر ممسنی‌ها را اصلاً از كردهایجبل‌السماق شام دانسته‌اند كه در زمان حكومت اتابكان لرستان به تدریج وارد لرستان و در اواخر حكومت صفویان به شولستان كوچیدند و با چیره‌شدن بر طوایف شول ان منطقه نهایتاً در دوره حكومت قاجار نام ممسنیرا بر سرزمین شولستان نهادند<ref>مستوفی، حمدالله. '''''تاریخ‌گزیده'''''. به كوشش عبدالحسین‌نوایی، تهران: 1363، ص 538-542؛ امان‌اللهی، سكندر. '''''قوم‌ لر''.''' تهران: 1370، ص 238-240؛ حبیبیفهلیانی، حسن. '''''ممسنیدر گذرگاه تاریخ'''''. شیراز: 1371، ص 36-39. </ref>.
درباره وجه تسمیه و خاستگاه ایل ممسنی نظرات مختلفی وجود دارد: برخی نام آنها را برگرفته‌ از نام محمد‌حسن، مؤسس ایل ممسنی و خاستگاه اصلیان‌ها را [[استان لرستان|لرستان]] و از طایفه شول دانسته‌اند و به همین سبب سرزمین [[ممسنی|ممسنی‌]]<nowiki/>ها تا اواخر [[صفویان|حکومت صفویان]]، شولستان نامیده می‌شد. برخی دیگر [[ممسنی|ممسنی‌]]<nowiki/>ها را اصلاً از کردهای جبل‌السماق شام دانسته‌اند که در زمان [[اتابکان|حکومت اتابکان]] [[استان لرستان|لرستان]] به تدریج وارد [[استان لرستان|لرستان]] و در اواخر حکومت صفویان به شولستان کوچیدند و با چیره‌شدن بر طوایف شول ان منطقه نهایتاً در [[قاجاریه|دوره حکومت قاجار]] نام [[ممسنی]] را بر سرزمین شولستان نهادند<ref>مستوفی، حمدالله. '''''تاریخ‌گزیده'''''. به كوشش عبدالحسین‌نوایی، تهران: 1363، ص 538-542. </ref><ref>امان‌اللهی، سكندر. '''''قوم‌ لر''.''' تهران: 1370، ص 238-240.</ref><ref>حبیبی فهلیانی، حسن. '''''ممسنی در گذرگاه تاریخ'''''. شیراز: 1371، ص 36-39.</ref>.


ایلِ ممسنیبه 4 شاخه ایلیبكش، رستم، دشمن‌زیاری، جاوی(جاویدی) تقسیم می‌شود. برخیبخش‌ها و دهستان‌هایشهرستان ممسنیبه نام این ایلات و طوایف ان‌ها نام‌گذاری شده است<ref>امان‌اللهی. '''''ممسنیدر گذرگاه تاریخ'''''. 217-223.</ref>.  
ایلِ ممسنی به 4 شاخه ایلیبکش، رستم، دشمن‌زیاری، جاوی(جاویدی) تقسیم می‌شود. برخی بخش‌ها و دهستان‌های [[ممسنی|شهرستان ممسنی]] به نام این ایلات و طوایف آن‌ها نام‌گذاری شده است<ref>امان‌اللهی. '''''ممسنی در گذرگاه تاریخ'''''. 217-223.</ref>.  


با وجود یكجانشین شدن گروه بزرگیاز ایل ممسنی، لكن هنوز یكیاز بزرگترین ایلات كوچنده ایران محسوب می‌شوند. كوچندگان ممسنیبین دهستان‌هایشهرستان‌هایكازرون، ممسنیو بویراحمد، استان‌هایفارس و كهگیلویه و بویراحمد ییلاق و قشلاق می‌كنند<ref>'''''سرشماریاجتماعی، اقتصادیعشایركوچنده 1377، جمعیت عشایریدهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 108، 112، 114، 115، 140-141. </ref>.
با وجود یکجانشین شدن گروه بزرگی از ایل ممسنی، لکن هنوز یکی از بزرگترین ایلات کوچنده [[کشور ایران|ایران]] محسوب می‌شوند. کوچندگان [[ممسنی]] بین دهستان‌های شهرستان‌های کازرون، [[ممسنی]] و بویراحمد، استان‌های [[استان فارس|فارس]] و [[استان کهگیلویه و بویراحمد|کهگیلویه و بویراحمد]] ییلاق و قشلاق می‌کنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایركوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 108، 112، 114، 115، 140-141. </ref>. شمار جمعیت کل [[ممسنی|ممسنی‌]]<nowiki/>ها در 1360ش 11870 خانوار بر آورد شده است<ref>'''''مجموعه اطلاعات و آمار ایلات و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1361، ص 86.</ref>. شمار کوچندگان ایل ممسنی را در 1377ش 2309 خانوار و 14919 نفر تخمین زده‌اند<ref> '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی.''''' تهران: 1378، ص 21.</ref>.


شمار جمعیت كل ممسنی‌ها در 1360ش 11870 خانوار بر اورد شده است<ref>'''''مجموعه اطلاعات و امار ایلات و طوایف عشایریایران'''''. تهران: 1361، ص 86.</ref>. شمار كوچندگان ایل ممسنیرا در 1377ش 2309 خانوار و 14919 نفر تخمین زده‌اند<ref> '''''سرشماریاجتماعی، اقتصادیعشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی.''''' تهران: 1378، ص 21</ref>.
کشاورزی، باغداری و دامداری از عمده‌ترین مشاغل مردم ایل ممسنی است. زنان [[ممسنی]] به غیر از کار در مزرعه برای کمک به اقتصاد خانواده به قالی، جاجیم و گلیم‌بافی نیز می‌پردازند<ref>حبیبی فهلیانی. '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی.''''' . ص 80-81.</ref>.


كشاورزی، باغداریو دامداریاز عمده‌ترین مشاغل مردم ایل ممسنیاست. زنان ممسنیبه غیر از كار در مزرعه برایكمك به اقتصاد خانواده به قالی، جاجیم و گلیم‌بافینیز می‌پردازند<ref>حبیبیفهلیانی. '''''سرشماریاجتماعی، اقتصادیعشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی.''''' . ص 80-81.</ref>.
== نیز نگاه کنید به ==


== نیز نگاه کنید به ==
* [[استان فارس]]
* [[ممسنی]]
* [[استان لرستان]]


== ماخذ ==
== مآخذ ==
<references />
<references />
== منبع اصلی ==
== منبع اصلی ==
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
معصومه ابراهیمی
معصومه ابراهیمی
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۲

ممسنی(مماسنی)، از ایلات لر بزرگ شهرستان ممسنی استان فارس.

درباره وجه تسمیه و خاستگاه ایل ممسنی نظرات مختلفی وجود دارد: برخی نام آنها را برگرفته‌ از نام محمد‌حسن، مؤسس ایل ممسنی و خاستگاه اصلیان‌ها را لرستان و از طایفه شول دانسته‌اند و به همین سبب سرزمین ممسنی‌ها تا اواخر حکومت صفویان، شولستان نامیده می‌شد. برخی دیگر ممسنی‌ها را اصلاً از کردهای جبل‌السماق شام دانسته‌اند که در زمان حکومت اتابکان لرستان به تدریج وارد لرستان و در اواخر حکومت صفویان به شولستان کوچیدند و با چیره‌شدن بر طوایف شول ان منطقه نهایتاً در دوره حکومت قاجار نام ممسنی را بر سرزمین شولستان نهادند[۱][۲][۳].

ایلِ ممسنی به 4 شاخه ایلیبکش، رستم، دشمن‌زیاری، جاوی(جاویدی) تقسیم می‌شود. برخی بخش‌ها و دهستان‌های شهرستان ممسنی به نام این ایلات و طوایف آن‌ها نام‌گذاری شده است[۴].

با وجود یکجانشین شدن گروه بزرگی از ایل ممسنی، لکن هنوز یکی از بزرگترین ایلات کوچنده ایران محسوب می‌شوند. کوچندگان ممسنی بین دهستان‌های شهرستان‌های کازرون، ممسنی و بویراحمد، استان‌های فارس و کهگیلویه و بویراحمد ییلاق و قشلاق می‌کنند[۵]. شمار جمعیت کل ممسنی‌ها در 1360ش 11870 خانوار بر آورد شده است[۶]. شمار کوچندگان ایل ممسنی را در 1377ش 2309 خانوار و 14919 نفر تخمین زده‌اند[۷].

کشاورزی، باغداری و دامداری از عمده‌ترین مشاغل مردم ایل ممسنی است. زنان ممسنی به غیر از کار در مزرعه برای کمک به اقتصاد خانواده به قالی، جاجیم و گلیم‌بافی نیز می‌پردازند[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. مستوفی، حمدالله. تاریخ‌گزیده. به كوشش عبدالحسین‌نوایی، تهران: 1363، ص 538-542.
  2. امان‌اللهی، سكندر. قوم‌ لر. تهران: 1370، ص 238-240.
  3. حبیبی فهلیانی، حسن. ممسنی در گذرگاه تاریخ. شیراز: 1371، ص 36-39.
  4. امان‌اللهی. ممسنی در گذرگاه تاریخ. 217-223.
  5. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایركوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 108، 112، 114، 115، 140-141.
  6. مجموعه اطلاعات و آمار ایلات و طوایف عشایری ایران. تهران: 1361، ص 86.
  7. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 21.
  8. حبیبی فهلیانی. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. . ص 80-81.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی