رضا قلی خان هدایت: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''هدايت، رضاقليخان''' (15 محرم 1215 ـ 10 ربيعالثاني 1288ق / ؟م) اديب، مورخ، شاعر. رضاقليخان طبرستاني متخلص به «هدايت» و مشهور به «لله باشي»، فرزند محمدهادي نوري تهرانيدامغاني از ادبا و مورخان اواخر سدة 13 ق به شم...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''هدایت، رضاقلیخان''' (15 محرم 1215 ـ 10 ربیعالثانی 1288ق / ؟م) ادیب، مورخ، شاعر. | ||
رضاقلیخان طبرستانی متخلص به «هدایت» و مشهور به «لله باشی»، فرزند محمدهادی نوری تهرانیدامغانی از ادبا و مورخان اواخر سده 13 ق به شمار میرود<ref>حكیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''.،'' تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 625.</ref>. پدرش از مردم چارده كلاته (از توابعهزارجریب) و ملازم جعفرقلی خان فرزند [[محمد علی شاه|محمد حسنخان قاجار]]<sup>*</sup> بود<ref>هدایت، رضاقلیخان. '''''مجمعالفصحا'''''. به كوشش مظاهر مصفا، تهران: امیركبیر، 1340، ج 6، ص1209.</ref>. هدایت در [[استان تهران|تهران]] زاده شد. در اوایل عمر در بارفروش (بابل) به سر برد. در دو سالگی پدرش را از دست داد و با مادرش به [[شیراز]] رفت و جوانی خود را در آنجا گذراند<ref name=":0">بیانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 387.</ref>. نزد محمدمهدی خان متخلص به «شحنه» تحصیل كرد.نخست تخلص «چاكر» و سپس «هدایت» را برگزید<ref>مدرس تبریزی، محمدعلی. '''''ریحانه الادب'''''. تهران: خیام، 1349، ج 6، ص 354.</ref>. | |||
پس از | پس از مدتی مأمور تربیت عباس میرزا فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه قاجار]] شد و به «لله باشی» شهرت گرفت. در [[ناصر الدین شاه قاجار|دوره ناصرالدین شاه]] به سفارت نزد خان خیوه به خوارزم رفت. در بازگشت نایب وزارت علوم ومدیر مدرسه دارالفنون گردید<ref name=":0" />. در 1278 ق از خدمات دولتی بازنشسته شد و به عنوان مربی (للهباشی) مظفرالدین میرزا ولیعهد به آذربایجان رفت. پس از بازگشت از این سفر در تهران درگذشت<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 262.</ref>. هدایت به تصوف و عرفان گرایش داشت. در تاریخ، لغت و تذكره تألیفاتی مانند: ''اجمل التواریخ (فهرس التواریخ)''، ''اصول الفصول فی حصول الوصول'' در عرفان، ''بكتاشنامه (گلستان ارم)''، ''دیوان غزلیات''، ''روضهالصفای ناصری،'' در تكمیل ''روضهالصفای'' میرخواند، ''ریاضالعارفین'' در زندگینامه شاعران و عارفان، ''فرهنگ انجمن آرای ناصری'' در لغت، ''مجمعالفصحا'' در تذكره شاعران، ''مدارج البلاغه'' در علم بدیع، ''مفتاحالكنوز'' در شرح مشكلات اشعار خاقانی و جز آنها را از خود باقی گذاشت.<ref>حكیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''.،'' تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 626.</ref><sup>7</sup> | ||
== مآخذ == | |||
# حكیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''.،'' تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 625. | |||
# | # هدایت، رضاقلیخان. '''''مجمعالفصحا'''''. به كوشش مظاهر مصفا، تهران: امیركبیر، 1340، ج 6، ص1209. | ||
# | # بیانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 387. | ||
# | # مدرس تبریزی، محمدعلی. '''''ریحانهالادب'''''. تهران: خیام، 1349، ج 6، ص 354. | ||
# مدرس | # بیانی. همانجا. | ||
# | # آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 262. | ||
# | # حكیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''.،'' تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 626. | ||
# | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
نسخهٔ ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۶
هدایت، رضاقلیخان (15 محرم 1215 ـ 10 ربیعالثانی 1288ق / ؟م) ادیب، مورخ، شاعر.
رضاقلیخان طبرستانی متخلص به «هدایت» و مشهور به «لله باشی»، فرزند محمدهادی نوری تهرانیدامغانی از ادبا و مورخان اواخر سده 13 ق به شمار میرود[۱]. پدرش از مردم چارده كلاته (از توابعهزارجریب) و ملازم جعفرقلی خان فرزند محمد حسنخان قاجار* بود[۲]. هدایت در تهران زاده شد. در اوایل عمر در بارفروش (بابل) به سر برد. در دو سالگی پدرش را از دست داد و با مادرش به شیراز رفت و جوانی خود را در آنجا گذراند[۳]. نزد محمدمهدی خان متخلص به «شحنه» تحصیل كرد.نخست تخلص «چاكر» و سپس «هدایت» را برگزید[۴].
پس از مدتی مأمور تربیت عباس میرزا فرزند فتحعلی شاه قاجار شد و به «لله باشی» شهرت گرفت. در دوره ناصرالدین شاه به سفارت نزد خان خیوه به خوارزم رفت. در بازگشت نایب وزارت علوم ومدیر مدرسه دارالفنون گردید[۳]. در 1278 ق از خدمات دولتی بازنشسته شد و به عنوان مربی (للهباشی) مظفرالدین میرزا ولیعهد به آذربایجان رفت. پس از بازگشت از این سفر در تهران درگذشت[۵]. هدایت به تصوف و عرفان گرایش داشت. در تاریخ، لغت و تذكره تألیفاتی مانند: اجمل التواریخ (فهرس التواریخ)، اصول الفصول فی حصول الوصول در عرفان، بكتاشنامه (گلستان ارم)، دیوان غزلیات، روضهالصفای ناصری، در تكمیل روضهالصفای میرخواند، ریاضالعارفین در زندگینامه شاعران و عارفان، فرهنگ انجمن آرای ناصری در لغت، مجمعالفصحا در تذكره شاعران، مدارج البلاغه در علم بدیع، مفتاحالكنوز در شرح مشكلات اشعار خاقانی و جز آنها را از خود باقی گذاشت.[۶]7
مآخذ
- حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران.، تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 625.
- هدایت، رضاقلیخان. مجمعالفصحا. به كوشش مظاهر مصفا، تهران: امیركبیر، 1340، ج 6، ص1209.
- بیانی، مهدی. كارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 387.
- مدرس تبریزی، محمدعلی. ریحانهالادب. تهران: خیام، 1349، ج 6، ص 354.
- بیانی. همانجا.
- آرینپور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 262.
- حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران.، تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 626.
ابوالقاسم رادفر
- ↑ حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران.، تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 625.
- ↑ هدایت، رضاقلیخان. مجمعالفصحا. به كوشش مظاهر مصفا، تهران: امیركبیر، 1340، ج 6، ص1209.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ بیانی، مهدی. كارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 387.
- ↑ مدرس تبریزی، محمدعلی. ریحانه الادب. تهران: خیام، 1349، ج 6، ص 354.
- ↑ آرینپور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 262.
- ↑ حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران.، تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 626.