جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
'''[[جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی]]''' (سده 6 ق) شاعر. | '''[[جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی]]''' (سده 6 ق) شاعر. | ||
جمالالدین محمد فرزند عبدالرزاق اصفهانی و پدر کمالالدین اسماعیل اصفهانی شاعر بود<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. ''سخن و سخنوران''، تهران: خوارزمی، چ 2، 1350 ش، ص 547.</ref>. در آغاز پیشه زرگری داشت و [[نقاشی پشت شیشه|نقاشی]] هم میکرد. وی پس از آن به شاعری روی آورد<ref>مصاحب، غلامحسین. ''دایره المعارف فارسی''، تهران: جیبی، | جمالالدین محمد فرزند عبدالرزاق اصفهانی و پدر کمالالدین اسماعیل اصفهانی شاعر بود<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''سخن و سخنوران'''''، تهران: خوارزمی، چ 2، 1350 ش، ص 547.</ref>. در آغاز پیشه زرگری داشت و [[نقاشی پشت شیشه|نقاشی]] هم میکرد. وی پس از آن به شاعری روی آورد<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''، تهران: جیبی، 1381 ش، ج 1، ص 746 (ذیل جمالالدین عبدالرزاق).</ref>. در علم سیاق (شیوهای سنتی و قدیم در محاسبات و دفترداری) و حساب نیز مهارت زیادی کسب کرد<ref>واله داغستانی، علیقلی. '''''تذکره ریاضالشعراء'''''، با مقدمه، تصحیح و تحقیق سید محسن ناجی نصرآبادی، تهران: اساطیر، چ 1، 1384 ش، ج 1، ص 481.</ref>. جمالالدین بیشتر عمرش را در [[اصفهان]] گذراند و گویا برای امرار معاش به [[آذربایجان شرقی|آذربایجان]] و [[مازندرانی|مازندران]] هم سفرهایی داشت<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''، تهران: ابن سینا، چ 4، 1347 ش، ج 2، ص 731.</ref>. همچنین احتمال دادهاند که وی به گنجه نیز سفر کرده و در آنجا با حکیم [[نظامی گنجوی]] ملاقات داشته است<ref>وحید دستگردی، حسن. '''''دیوان کامل استاد جمالالدین محمد بن عبدالرزاق اصفهانی'''''، 1320 ش، ص یز (مقدمه).</ref>. او با برخی از شاعران معاصر خود چون انوری، [[خاقانی شروانی|خاقانی]] و [[رشيدِ وَطواط|رشید وطواط]] مشاعره و مکاتبه داشت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی''،''' تهران: جیبی، 1381 ش، ج 1، ص 746 (ذیل جمالالدین عبدالرزاق).</ref>. در قصیده سرایی از شیوه [[سنایی غزنوی|سنایی]]، [[انوری]] و [[مسعود سعد سلمان]] پیروی و تقلید میکرد. جز قصیده در [[غزلخوانی|غزلسرایی]] نیز مهارت داشت. اشعار وی در عین سادگی و بی تکلفی از بلاغت و صنایع ادبی بهرهمند است. از جمله ممدوحان وی میتوان نصره الدین جهان پهلوان محمد محمد (حک 568ـ581 ق / ؟م) و [[طغرل افشار|طغرل]] بن ارسلان (حک 571ـ590 ق / ؟م) را نام برد<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''سخن و سخنوران'''''، تهران: خوارزمی، چ 2، 1350 ش، ص 548، 549، 552، 553 (به اختصار).</ref>. بیشتر اشعارش به موعظه و تنبیهات اختصاص دارد، به جز چند قصیده که در مدح آل صاعد سروده است<ref>امین احمد رازی. '''''تذکره هفت اقلیم'''''، با تصحیح، تعلیقات و حواشی سیدمحمدرضا طاهری (حسرت)، تهران: سروش، 1378 ش، ج 2، ص 916.</ref>. مکاتیب منظوم او به [[خاقانی شروانی|خاقانی]] شهرت بسیار دارد. ''دیوان شعر'' اصفهانی مشتمل بر 5000 بیت است<ref>هدایت، محمود. '''''گلزار جاویدان'''''، تهران: وزارت فرهنگ و هنر (سابق)، 1351، ج 1، ص 326.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
* [[خاقانی شروانی|خاقانی]] | * [[خاقانی شروانی|خاقانی]] | ||
* [[اصفهان]] | * [[اصفهان]] | ||
* [[ | * [[مسعود سعد سلمان]] | ||
* [[غزلخوانی|غزلسرایی]] | * [[غزلخوانی|غزلسرایی]] | ||
مآخذ<references /> | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
ابوالقاسم رادفر | |||
[[ | [[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | ||
[[ | [[رده:ادبیات]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۸
جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی (سده 6 ق) شاعر.
جمالالدین محمد فرزند عبدالرزاق اصفهانی و پدر کمالالدین اسماعیل اصفهانی شاعر بود[۱]. در آغاز پیشه زرگری داشت و نقاشی هم میکرد. وی پس از آن به شاعری روی آورد[۲]. در علم سیاق (شیوهای سنتی و قدیم در محاسبات و دفترداری) و حساب نیز مهارت زیادی کسب کرد[۳]. جمالالدین بیشتر عمرش را در اصفهان گذراند و گویا برای امرار معاش به آذربایجان و مازندران هم سفرهایی داشت[۴]. همچنین احتمال دادهاند که وی به گنجه نیز سفر کرده و در آنجا با حکیم نظامی گنجوی ملاقات داشته است[۵]. او با برخی از شاعران معاصر خود چون انوری، خاقانی و رشید وطواط مشاعره و مکاتبه داشت[۶]. در قصیده سرایی از شیوه سنایی، انوری و مسعود سعد سلمان پیروی و تقلید میکرد. جز قصیده در غزلسرایی نیز مهارت داشت. اشعار وی در عین سادگی و بی تکلفی از بلاغت و صنایع ادبی بهرهمند است. از جمله ممدوحان وی میتوان نصره الدین جهان پهلوان محمد محمد (حک 568ـ581 ق / ؟م) و طغرل بن ارسلان (حک 571ـ590 ق / ؟م) را نام برد[۷]. بیشتر اشعارش به موعظه و تنبیهات اختصاص دارد، به جز چند قصیده که در مدح آل صاعد سروده است[۸]. مکاتیب منظوم او به خاقانی شهرت بسیار دارد. دیوان شعر اصفهانی مشتمل بر 5000 بیت است[۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ فروزانفر، بدیعالزمان. سخن و سخنوران، تهران: خوارزمی، چ 2، 1350 ش، ص 547.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی، تهران: جیبی، 1381 ش، ج 1، ص 746 (ذیل جمالالدین عبدالرزاق).
- ↑ واله داغستانی، علیقلی. تذکره ریاضالشعراء، با مقدمه، تصحیح و تحقیق سید محسن ناجی نصرآبادی، تهران: اساطیر، چ 1، 1384 ش، ج 1، ص 481.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران، تهران: ابن سینا، چ 4، 1347 ش، ج 2، ص 731.
- ↑ وحید دستگردی، حسن. دیوان کامل استاد جمالالدین محمد بن عبدالرزاق اصفهانی، 1320 ش، ص یز (مقدمه).
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی، تهران: جیبی، 1381 ش، ج 1، ص 746 (ذیل جمالالدین عبدالرزاق).
- ↑ فروزانفر، بدیعالزمان. سخن و سخنوران، تهران: خوارزمی، چ 2، 1350 ش، ص 548، 549، 552، 553 (به اختصار).
- ↑ امین احمد رازی. تذکره هفت اقلیم، با تصحیح، تعلیقات و حواشی سیدمحمدرضا طاهری (حسرت)، تهران: سروش، 1378 ش، ج 2، ص 916.
- ↑ هدایت، محمود. گلزار جاویدان، تهران: وزارت فرهنگ و هنر (سابق)، 1351، ج 1، ص 326.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر