ابن سینا، ادبیات
ابن سینا (363 تا 373 ـ 428 ق/973ـ983ـ1037م) فیلسوف و پزشک و شاعر نامدار ایران و معروفترین دانشمند جهان اسلام.
ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا، مشهور به ابن سینا و ابوعلی سینا و ملقب به حجه الحق، شرفالملک، شیخالرئیس و امامالحکماء در بخارا به دنیا آمد[۱]. در ده سالگی قرآن، ادب و اصول دین آموخت. سپس فقه، ریاضی، منطق و هندسه و نجوم را فرا گرفت. پس از آن علوم طبیعی و الهیات را نزد خود خواند و در فن پزشکی هم به مهارت رسید[۲]. در هفده سالگی بیماری امیرنوح بن منصور سامانی (حک 366 ـ 387 ق / ؟م) را مداوا کرد در دوره غزنویان به گرگانج رفت و نزد خوارزمشاه علی بن مأمون و سپس جانشین او مأمون بن محمد خوارزمشاه مقرب شد[۳]. سپس به نسا و از آنجا توس، شبقان، سمنگان، جاجرم و گرگان رفت[۴]. در گرگان مورد توجه امیر شمسالمعالی قابوس قرار گرفت و پس از برکناری وی، از آنجا به ری، قزوین، همدان و سرانجام اصفهان رفت. در اصفهان به خدمت علاءالدوله کاکویه پیوست[۵]. سرانجام چند روز پس از ورود به همدان در اثر مرض قولنج درگذشت[۶]. از مهمترین کتابهای فارسی او دانشنامه علایی و معراج نامه هستند[۷].
قصیده عینیه ابن سینا هم معرف توانایی او در شاعری و نیز ادبیات عرب است. او در ادبیات فارسی هم دستی قوی داشت. کوتاهی جملهها و پرهیز از تکلف و صنایع لفظی از ویژگیهای سبک او به شمار میرود.22 قطعه و رباعی فارسی که جمعاً 65 بیت است، به او نسبت دادهاند[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ کارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340 ش (تاریخ مقدمه)، ص 139.
- ↑ نفیسی، سعید. زندگی و کار و اندیشه و روزگار پورسینا. تهران: دانش ـ سعدی، 1355 ش، ص 2.
- ↑ دایره المعارف تشیع. زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی و بهاءالدین خرمشاهی، تهران: بنیاد اسلامی طاهر، 1366 ش، ج 1، ص 327.
- ↑ گوهرین، سیدصادق. حجه الحق ابوعلی سینا. تهران: توس، چ 3، 1356 ش، ص 549.
- ↑ براون، ادوارد. تاریخ ادبیات ایران، از فردوسی تا سعدی. ترجمه فتحالله مجتبایی، تهران: مروارید، چ 2، 1355 ش، ج 2، ب 1، ص 154، 155.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، چ 3، 1381 ش، ج 1، ص
- ↑ نفیسی، سعید. زندگی و کار و اندیشه و روزگار پورسینا. تهران: دانش ـ سعدی، 1355 ش، ص 36.
- ↑ عباسی، شهابالدین. «ابوعلی سینا»، دانشنامه ادب فارسی (1). ادب فارسی در آسیای میانه، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ویرایش 2، 1380 ش، ص 48.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر