سیاهههای عمومی اصلی
نمایش یکجای تمام سیاهههای موجود در ویکی ایران. میتوانید با انتخاب نوع سیاهه، نام کاربری (حساس به کوچکی و بزرگی حروف) و صفحههای تغییریافته (حساس به بزرگی و کوچکی حروف)، نمایش را محدودتر سازید.
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ نیریزی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''نيريزي،''' ابوالعباس فضل بن حاتم (درگذشت حدود 310ق) رياضيدان و منجم مشهور اهل نيريز فارس. وي نزد دانشمندان سدههاي ميانة اروپا به آناريتيوس [1]مشهور بود. ابزاري بسيار جالب براي اندازهگيري ارتفاع اجسام بسيار دور اختراع كرد كه ميتوانست همچ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ نصیر الدین طوسی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «نصيرالدين طوسي در اغلب شاخههاي علوم آن روزگار به فعاليت پرداخته و آثاري نيز در اين باره از خود بر جاي گذاشته است. در اين جا به برخي از مهمترين آثار و فعاليتهاي علمي وي در نجوم و رياضيات اشاره ميشود: الف) نجوم: نصيرالدين در 657ق /؟ م با جلب حم...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوالحسن علی بن احمد نَسَوی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''نَسَوي،''' ابوالحسن علي بن احمد (393 -493 ق / ؟ م) رياضيدان و منجم. در ري زاده شد. از هشت سالگي به نگهداري پرندگان شكاري پرداخت و علاقهاش به اين كار او را به سپاهيگري و خدمت پادشاهان كشاند.<sup>1</sup> در هندسه چندان زبردست بود كه نصير الدين طوسي* او را ا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ محمد بن ایوب حاسب طبری را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « محمد بن ايوب حاسب طبري(د پس از 485ق / ؟م)، رياضيدان و ستاره شناس فارسي نويس ايراني از مردم آمل در طبرستان (مازندران). وي در نيمة دوم سدة 5ق بيشتر در آمل به كار رصد ستارگان و پژوهش علمي مشغول بوده و نتايج اين ارصاد را در ''زيج مفرد'' خود گرد آورده است...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۰ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ مثلثات را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''مثلثات'''، از شاخههاي مهم رياضيات. گرچه سابقة استفاده از توابع مثلثاتي به روزگاران كهن و تمدنهاي بين النهرين باز ميگردد اما چنان كه در اين مقاله خواهد آمد، مباني علمي اين رشته در دورة اسلامي و به دست رياضيدانان ايراني وضع شد. اغلب ستاره...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۹ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''ماهاني،''' ابوعبدالله محمد بن عيسي (؟ - حدود 275 قمري)، رياضيدان بزرگ اهل ماهان كرمان. او مقدمهاي هندسي را كه ارشميدس براي يكي از مسائل كتاب كره و استوانة خود حل شده فرض كرده بود به يك معادلة جبري تبديل كرد و با اين كار نخستين گام را در بنيان گ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۸ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ کمال الدین فارسی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « کمالالدین فارسی، حسن بن علی بن حسن (665-718ق / ؟م)، ریاضیدان و نورشناس بزرگ ایرانی. وی در رسالهای که دربارۀ زاویه نوشته نام، نسب و نسبت خود را به روشنی یاد کرده و در دست نوشتۀ بسیار نفیس اثر دیگرش ''البصائر فی علم المناظر'' نیز که تنها 13 سال پس ا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ کوشیار گیلانی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''كوشيار گيلاني،''' كيا ابوالحسن كوشيار بن لبان باشهري گيلاني، رياضيدان و منجم ايراني (حدود 330 -اوايل سدة 5 قمري). در تكميل كار بوزجاني* و بتاني به تحقيق در مثلثات پرداخت و جداولي نيز براي ظل معكوس (معادل تابع تانژانت) فراهم آورد.<sup>(1، 2)</sup> آثا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوبکر محمد بن حسن کرجی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «كرجي، ابوبَكْرْ محمد بن حسن كرجي(د حدود 420 ق)، رياضيدان و مهندس پرآوازه ايراني. در ميانة سدة 19م فرانتس ووپكه ضمن انتشار خلاصهاي از كتاب ''الفخري'' وي به زبان فرانسه، اعتبار بسياري براي كرجي قائل شد. پس از كشف نسخهاي از بخشهاي گمشده اريتمتيكا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۴ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ قطب الدین شیرازی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « قطبالدين شيرازي، محمود بن مسعود بن مصلح (634-710ق / ؟م) ستاره شناس، رياضيدان، پزشك و فيلسوف برجستة ايراني. وي برجستهترين شاگرد نصير الدين طوسي* و از جملة همكاران وي در رصدخانة مراغه بود، اما پيش از درگذشت نصير الدين مراغه را ترك گفت. پس از مدت...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ فرغانی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''فرغاني،''' احمد بن محمد بن كثير فرغاني (سدة 3 ق) از مردم فَرغانة ماوراءُ النهر در فاصلة 218-247 قمري به فعاليت علمي مشغول بود. دانشمندان اروپايي سدههاي ميانه او را ؟؟؟؟ [1]ميناميدند. كتاب ''جوامع علم النجوم و الحركات السماوية'' وي نخستين كتاب جامع...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۲ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ غیاث الدین جمشید کاشانی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''غياثالدين جمشيد كاشاني،''' (790ق / 1388م ـ 832ق / ؟؟؟م) فرزند مسعود، يكي از بزرگترين رياضيدانان تاريخ، مدير رصدخانة سمرقند كه در نجوم نيز مهارت داشت. در كاشان زاده شد. در 18 سالگي خسوفي را در كاشان رصد كرد. در 816ق زيج خاقاني را در تصحيح زيج ايلخاني (ن...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ علی بن ربن طبری را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «علي بن ربن طبري، ابوالحسن، فرزند سهل، پزشك، داروشناس و متكلم ايراني سدة 3ق/9م. در خانوادهاي مسيحي و احتمالا در مرو زاده شد. پزشكي را نزد پدر آموخت و از آثار پزشكان يوناني نيز (احتمالا به واسطة ترجمههاي سرياني و نه عربي) بهره برد. در جواني به ما...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۰ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ عبدالرحمان صوفی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''عبدالرّحمان صوفي'''، ابوالحسين عبدالرحمان بن عمر صوفي رازي، (293ق / 903م ـ 376ق / 986م). صوفي در ميانة سدة4ق در شيراز و در دربار آل بويه* به رصد ستارگان مشغول بود. در 353 قمري موقعيت و «قَدْر» (= درخشندگي ظاهري) ستارگان 48 صورت فلكي شناخته شده تا آن روزگار،...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۹ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوالحسن طبری را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « ابوالحسن طبري، احمد بن محمد، پزشك ايراني سدة 4ق/10م. در ترنجة طبرستان زاده شد و به همين مناسبت گاه او را ترنجي نامند. در جواني، همراه با استادش موسي بن سيار، پزشك برجستة ايراني، در دستگاه ابوعبدالله بريدي، از اميران عباسي، به خدمت مشغول بود و پ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ صاغانی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''صاغاني،''' ابوحامد احمد بن محمد صاغاني اسطرلابي (د 379قمري)، هندسهدان و ستاره شناس بنام ايراني. از مردم صاغان يا چغان در مرورود خراسان بود، در بغداد زيست و همانجا درگذشت.<sup>(3)</sup> او در ساخت افزارهاي رصدي، بويژه اسطرلاب زبردست بود. دانشمندان...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ زکریا رازی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « رازي، ابوبكر محمد بن زكريا (حدود 253ق-313ق / ؟م)، بزرگترين پزشك باليني دورة اسلامي و سراسر قرون وسطي، فيلسوف و شيميدان بزرگ ايراني. از زندگي وي چيز چنداني نميدانيم. به گفتة بيروني'''*''' در ري زاده شد. در جواني به كيميا پرداخت تا آنكه عوارض كار با...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ دندانپزشکی و دندانسازی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «دندانپزشكي و دندانسازي، دربارة رواج اين علوم در ايران پيش از اسلام نشانههاي روشني در دست نيست. اما از آنجا كه برخي پزشكان جنديشاپوري در همان نخستين سدههاي دورة اسلامي آثاري در اين باره نگاشتهاند<sup>1</sup> ميتوان دريافت كه اين فنون از دير...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۴ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ داروشناسی و داروسازی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «داروشناسي و داروسازي، از سابقة پرداختن ايرانيان به داروشناسي و داروسازي، پيش از تأسيس بيمارستان جندي شاپور آگاهي اندكي داريم. اما بيترديد اين رشته، مدتها پيش از آنكه اردشير و شاهپور ساساني در سدة 3م به گردآوري و ترجمة آثار علمي هندي و يونا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ خیام را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «خيام، غياث الدين ابوالفتح عمر بن ابراهيم خيامي نيشابوري (439-517 يا 526ق / ؟م)، مشهور به خيام يا عمر خيام، رياضيدان، فيلسوف و شاعر برجستة ايران. در نيشابور زاده شد در همان شهر پرورش يافت. در 467ق به فرمان ملكشاه سلجوقي به همراه ابوحاتم اسفزاري٭ و چند...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوعبدالله محمد بن موسی خوارزمی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''خوارزمي،''' ابوعبدالله محمد بن موسي، همان گونه كه محققان معاصر اروپايي نيز بدان معترفاند، يكي از بزرگترين رياضيدانان همة اعصار به شمار ميآيد كه افزون بر اين در نجوم، گاهشماري، تاريخ و جغرافيا نيز سرآمد بود. خوارزمي در اواخر سدة 2 قمري...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ خجندی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''خجندي،''' ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 قمري)، رياضيدان و ستاهشناس مشهور ايراني. به گفتة بيروني*، در ساخت افزارهاي نجومي، بويژه اسطرلاب* يگانة روزگار خود بود. در روزگار فخرالدولة ديلمي در ري ميزيست و بر قلة كوه طبرك (احتمالا همان...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوالفتح عبدالرحمن خازنی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « خازني، ابوالفتح عبدالرحمان (زنده در 525ق)، ستارهشناس و فيزيكدان برجسته. وي غلامي رومي بود كه در مرو به تحصيل پرداخت. بسيار پارسا بود و با آنكه از ثروت بهرهاي نداشت از پذيرش هدية گران سلطان سنجر سر باز زد.<sup>1</sup> وي يكي از 22 ستاره شناس دورة اس...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ حساب را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «حساب، رشتهای از ریاضیات مقدماتی. ابوریحان بیرونی در روایت فارسی كتاب التفهیم واژۀ فارسی «شُمار» را به جای حساب به کار برده است.<sup>1</sup> اغلب ریاضیدانان دورۀ اسلامی جبر را نیز نوع خاصی از حساب به شمار میآوردند. مثلاً ابوریحان در باب دوم کتا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۴ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ حبش حاسب را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''حبش حاسب،''' احمد بن عبدالله مروزي معروف به حبش حاسب از بزرگترين منجمان دربار مأمون و معتصم عباسي بود. از 214 تا 250ق مشغول رصد ستارگان بود. وي 3 زيج (مجموعه جداول نجومي) فراهم آورد: يكي به روش ستارهشناسان هندي، ديگري به روش زيج شاه (شهرياران، زي...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ چشم پزشکی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «چشم پزشكي، گرچه دربارة چشم پزشكي در ايران باستان آگاهي اندكي داريم اما ترديدي نيست كه اين رشته مانند ديگر شاخههاي پزشكي، تخصصي ويژه محسوب ميشده و شاخههاي مختلف آن نيز روشن بوده است. مثلا «جراحان چشم» جزو چشم پزشكان به شمار ميآمدند و نه...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۲ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ سید اسماعیل بن حسین جرجانی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «جرجاني، سيد اسماعيل بن حسين (434 ـ حد 531ق / ؟ م) از نامدارترين پزشكان ايراني كه همة آثار خود را به زبان فارسي نوشت. مؤلفان معاصر بدون در دست داشتن سندي معتبر او را از جملة شاگردان ابن ابي صادق نيشابوري (د پس از 460ق) دانستهاند.<sup>1و2و3</sup> نجم آبادي ن...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ جراحی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «جراحی، یکی از کهنترین شاخههای علم پزشکی که سابقۀ آن در ایران به روزگاران باستان بازمیگردد. در بند 6 ''اردیبهشت یشت'' از karətō.baēšaza- «کارد درمانگر» = آنکه با کارد درمان کند (جراح) به عنوان یکی از 4 دستۀ متمایز درمانگران (پزشکان) یاد شده و در ب...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۰ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ جبر را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «جبر، در معنی کنونی، به شاخهای از ریاضیات اطلاق میشود که به بررسی ساختارهایی چون حلقه، گروه میپردازد. اما این واژه در میان ریاضیدانان مسلمان و ایرانی معنایی بسیار محدود تر داشت. واژۀ الجبر برای نخستین بار در نام کتاب ''المختصر فی حساب الج...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۹ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ جانورشناسی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''جانورشناسی'''، علمی که به بحث دربارۀ صفات و ساختمان بدن جانوران میپردازد[1]. ازپیشینۀ آن در ایران باستان هیچ آگاهی نداریم، تنها میدانیم که شکار با استفاده از پرندگان شکاری از جمله علایق شاهان ایران باستان بوده و از این رو به پرورش و نگاهدار...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۸ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ پیشگویی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''پیشگویی'''، هنر بدست دادن اطلاعات دربارۀ آینده بر اساس تعبیر نشانهها. در زبان پهلوی پیشگو، «مرونشان» نامیده میشده است و «مروا» و «مرغوا» به معنای فالگیری براساس پراندن پرندگان بوده است [1]. همچنین اصطلاح «کید» نیز برای پیشگو بکار رف...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ پزشکی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''پزشكي'''، آگاهي ما از تاريخ پزشكي در ايران باستان، بسيار اندك و بيشتر مبتني بر اشارات كتب ديني و نيز گزارشهاي گاه نادرست مورخان يوناني است. چه بسياري از اسناد تاريخي اين دوره با يورش اسكندر و سپس اعراب به ايران از ميان رفته است. از لوحههاي گ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوریحان بیرونی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''بيروني،''' ابوريحان محمد بن احمد، بزرگترين دانشمند جهان اسلام و يكي از برجستهترين شخصيتهاي جامعة بشري تا پايان قرون وسطي. وي در 362 قمري در بيرونِ (خارج) شهر كاث، پايتخت كهن خوارزم كه در آن روزگار پايتخت خوارزمشاهيان آل عراق بود، يا شايد د...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ بوزجانی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''بوزجاني،''' محمد بن محمد بن يحيي بن اسماعيل. در اول رمضان 328قمري (10 ژوئن 940م) در بوزجان (امروزه تربت جام در استان خراسان) زاده شد. در 20 سالگي به بغداد رفت و در حدود 388قمري در همانجا درگذشت. وي يكي از مفاخر علمي و فرهنگي ايران بشمار ميرود و امروزه ب...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ علی بن عباس اهوازی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « علي بن عباس اهوازي (د حدود 384ق / 994م)، ابوالحسن، پزشك نامدار ايراني. در اهواز يا ارجان (بهبهان فعلي) زاده شد. خاندانش پيرو آيين زردشتي بودند و بدين سبب به مجوسي شهرت داشت.<sup>1و2</sup> در شيراز نزد ابوماهر موسي بن سيار، پزشك نامدار ايراني، دانش آموخت...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ اُلُغ بیگ کورگان را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «اُلُغ بيگ كورَگان (796-853ق / ؟م)، محمد تراغاي مشهور به اولوغ (يا اُلُغ) بيگ (=امير بزرگ) فرزند ارشد شاهرخ و نوۀ تيمور كورگاني. فرمانرواي دانش دوست ماوراء النهر (از (812ق / ؟م) كه پس از مرگ پدرش شاهرخ در 850ق، روزگاري كوتاه و سراسر آشوب به سلطنت پرداخت...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ الحِیَل را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «الحِیَل، علم، در تقسیم بندی کهن علوم، همچنان که ابونصر فارابی<sup>*</sup> در ''احصاء العلوم'' بر آن تأکید ورزیده، علم حیل یکی از 7 شاخۀ اصلی ''علم التعالیم'' (علوم تعلیمی) یا ریاضیات محسوب میشده است. از نظر فارابی علم حیل(= حیلهها، تدبیرها، چارهجوی...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۹ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ الابنیه عن حقائق الادویه را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''الابنية عن حقائق الادوية،''' كهنترين كتاب فارسي موجود در داروشناسي، نوشتة ابو منصور موفق بن علي هروي<sup>(1)</sup>. همة اطلاعات اندك ما از وي از مقدمة همين كتاب به دست آمده است. يك نسخة خطي اين كتاب، كه كهنترين دستنويس فارسي موجود در جهان نيز به ش...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ اعداد و ارقام را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «اعداد و ارقام، اعداد مفاهيمي هستند كه در شمارش يا اندازهگيري چيزها به كار ميروند و ارقام مجموعة نشانههايي است براي نمايش اعداد. رياضيدانان يوناني و مسلمان از ديرباز به دشواري تعريف عدد واقف بودند. به همين مناسبت «يكي» يا «واحد» را تقري...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۳ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ملا علی محمد اصفهانی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''اصفهانی، ملا علیمحمد'''، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدولة (منجم باشی ناصرالدین شاه)، ریاضیدان و منجم مشهور دورۀ قاجاریه. وی در 1215ق در اصفهان به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خا...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۲ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ اسفزاری را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''اسفزاري،''' (د. دهة نخست سدة 6 ق) ابوحاتم مظفر بن اسماعيل، طبيعيدان و رياضيدان ايراني. اهل اَسْفِزار (امروزه از توابع هرات). به گفتة قطب الدين شيرازي در ''نهاية الافكار''، اسفزاري در كنار عمرخيام و چند تن ديگر، به فرمان ملكشاه سلجوقي و وزيرش خ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۱ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ اسطرلاب را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «اسطرلاب، نام دستهاي از ابزارهاي اندازهگيري نجومي كه شايد كهنترين ابزار علمي جهان نيز بوده است. گونههاي مختلف اسطرلاب در سنجش مختصات اجرام سماوي، تعيين وقت، اندازه گيريهاي مهندسي و بسياري موارد ديگر، كه به گفتۀ ابوريحان بيروني٭ «از ب...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۰ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ اخترشناسی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «اخترشناسي، بيترديد ايرانيان نيز همچون ديگر ملل باستاني به پديدههاي نجومي توجه داشتهاند. اين توجه بويژه در ميان اقوام آريايي كه داراي زندگي شَباني و اقتصادشان در آغاز متكي بر دامپروري بود، نمود بيشتري مييافت. در آئينهاي مهرپرستي*، ز...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۲۹ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ اختربینی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «اختربيني، سخن ابوريحان بيروني دربارة اختربيني كه در ايران باستان بيشتر اخترماري (اخترشماري) و در دورة اسلامي احكام نجوم يا تنجيم ناميده ميشد به خوبي چيستي اين به اصطلاح علم را روشن ميسازد: «نزديك بيشترين مردمان (=عوام) احكام نجوم ثمرة علم...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۲۸ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ احمد نهاوندی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''احمد نهاوندي'''، فرزند محمد ستاره شناس ايراني نيمة سدة 2 قمري. نخستين رصدگر و فراهم آورندة زيج در دورة اسلامي. ابن يونس، كه تنها دانشمند مسلماني است كه از او ياد كرده دربارة وي گفته است: در زمان يحيي برمكي در جنديشاپور به رصد خورشيد پرداخت ك...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۲۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابونصر منصور بن عراق را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''ابونصر منصور بن عراق'''، رياضيدان و ستاره شناس ايراني اواخر سدة4 و اوايل سدة 5 هجري قمري و استاد ابوريحان بيروني*. وي از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سدة 4ق بر خوارزم فرمان ميراندند. او در انجمن علمي خوارزمشاهيان آل مأمون در گرگانج با اب...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۱۷ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابومشعر بلخی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''ابومشعر بلخي'''، جعفر بن محمد، (19 صفر 171ق ـ 28 رمضان 272ق / 10 اوت 787م ـ 9 مارس 886م) از نامدارترين احكاميان تاريخ جهان كه در اروپاي سدههاي ميانه آپومسر يا آلبومسر [1]ناميده ميشد.<sup>1</sup> وي احتمالا در بلخ زاده شد و در آنجا پرورش يافت. در اغلب منابع آور...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۱۶ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوعلی حبوبی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''ابوعلي حبوبي'''، حسن بن حارث، رياضيدان، قاضي و فقيه ايراني نيمة دوم سدة 4ق. با ابوالوفا بوزجاني، دانشمند مشهور ايراني ساكن بغداد ارتباط علمي داشت و احتمالاً به همراه بيروني و ابن سينا در گرگانج در دربار آل مأمون (حكومت: 387-408ق) ميزيست.<sup>(1)</sup...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۱۵ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوسهل مسیحی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی «'''ابوسهل مسيحي'''، عيسي بن يحيي مسيحي جرجاني (د. در دهة نخست سدة 5 ق)، پزشك، اختر شناس، رياضيدان و فيلسوف. در ميانة سدة 4ق در جرجان زاده شد. مسيحي بود و در عبادت شيوهاي خاص داشت.<sup>(1و2)</sup> در ربع آخر سدة 4ق مدتي نزد اسپهبد مرزبان بن رستم در شهريار...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری
- ۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۱۴ Samei بحث مشارکتها صفحهٔ ابوسهل کوهی را ایجاد کرد (صفحهای تازه حاوی « '''ابوسهل كوهي'''، بيژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمري)،رياضيدان و ستارهشناس بنام ايراني. شاگرد صاغاني* و سرپرست منجمان رصدخانة شرف الدوله بويي در بغداد بود. بيروني* او را از هندسهدانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در بارة مسائل هندسي مشهوري چ...» ایجاد کرد) برچسب: ویرایشگر دیداری