ارداویرافنامه
اَرداویرافنامه (ardā-virāf-nāme)، یا ارداویراژنامه و ارداویرازنامه به زبان پهلوی در شرح سفر روحانی 7 روزه ارداویراف، پارسای ساسانی، به جهان دیگر و وصف چگونگی بهشت و دوزخ. ارداویرافنامه در 101 فصل و 8800 واژه است. فصلهای 1-3 به چگونگی فراهم آمدن مقدمات سفر؛ فصلهای 4-15 به مشاهدات ویراف و توصیف انواع پارسایان و پاداشهای آنان در بهشت و نیز توصیف برزخ و فصل 16 تا پایان كتاب، كه بخش بیشتر كتاب را دربرمیگیرد، به توصیف دوزخ و گناهكاران و عقوبتهای آنان میپردازد[۱][۲].
ارداویراف نام یک موبد نیست، بلكه لقبی افتخاری است و این خود نشان میدهد كه سراسر داستان با افسانه و تخیل شاعرانه همراه است. از این رو زمینه تاریخی و نشانی از شخصیتهایواقعی را نباید در آن جست[۳].
تألیف این كتاب ظاهراً در اواسط سده 9 م نیمه نخست سده 3 ق صورت گرفته و قدیمترین نسخه خطی موجود از آن متعلق به سده 4 ق است. زردشت بهرام پژدو از شاعران سده 7 ق آن را به نظم فارسی درآورده است. نخستین ترجمه این كتاب توسط پوپ [Pope]در 1816م صورت گرفت. در 1887م نیز بارتلمه[Bartholomae] آن را به فرانسه ترجمه كرد[۲]. نثر آن ساده است و ارزش ادبی اندكی دارد و به سبب محبوبیت در میان زردشتیان به زبان فارسی (شعر و نثر) برگردانیده شده است[۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ تفضّلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 167-170.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1347، ج1، ص 137.
- ↑ سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزادایران، 1355، ص 39-40.
- ↑ زرشناس، زهره. زبان و ادبیات ایران باستان. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 59.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر