تذکره الاولیاء

تذکره الاولیاء برگرفته از وبسایت انتشارات سخن قابل بازیابی ازhttps://sokhanpub.net/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87/%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%DA%A9%D8%AF%DA%A9%D9%86%DB%8C/%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D8%A9%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88-%D8%AC%D9%84%D8%AF%DB%8C/

تذکره الاولیاء، کتابی عرفانی و تاریخی در سرگذشت 96 تن از اولیاء و مشایخ صوفیه با ذکر مقامات و مناقب و مکارم اخلاق و نصایح و مواعظ و سخنان حکمت آمیز آنان.

شیخ فریدالدین عطار نیشابوری (627ق / 1229م) این کتاب را که یگانه ترین اثر او در نثر به شمار می‌رود، در 617ق / 1220م در دوره سلطان محمد خوارزمشاه (حک 596ـ617ق / 1200ـ1220م) نوشته است. هر بخش این تذکره با چند عبارت مسجّع آغاز می‌شود و پس از اشاره‌ای به سرگذشت یکی از عرفا، حکایاتی در رفتار، کرامات و سخنان او می‌آید. نخستین بخش کتاب به امام محمدصادق (ع) و آخرین آن به حلّاج اختصاص دارد. مآخذ اصلی آن بنا بر گفته مؤلف، سه کتاب شرح القلب، کشف الاسرار و معرفه النفس است.

شیوه نثر تذکره الاولیاء به طرز نثر قدیم و دارای همان ویژگی‌ها و اعتبار و سبک عهد سامانی است. هر برگ از نثر دل آویز آن، ‌دیوان درخشانی از زیباترین شعرهای منثور جهان است. که در فارسی و در عربی مانندی بر آن نمی‌توان یافت. تذکره الاولیاء به عربی و سوئدی (استکهلم، 1931 ـ 1932 م) و خلاصه‌ای از آن به زبان‌های دیگر ترجمه شده است. طبع محققانه‌ای با مقدمه محمد قزوینی و به کوشش نیکلسن [Nicholson](2 ج، لیدن، 1905 ـ 1907 م) و در 1321 و 1336ش از روی نیکلسن در تهران چاپ شده است.

نیز نگاه کنید به

• شیخ فریدالدین عطار نیشابوری
• امام محمدصادق (ع)
• عهد سامانی
• صوفیه
• چاپ

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر