پرش به محتوا

ویسپرد

از ویکی ایران

ویسْپَرد (vispard)، دومین‌ بخش‌ از بخش‌های پنجگانه اوستا.

از دو بخش «ویسپ‌» به‌ معنای همه‌ و «رد» به‌ معنی مولا، ترکیب‌ شده‌ است‌ و در مجموع‌ معنی «همه سروران‌» و «همه سران‌» می دهد. این‌ نام‌گذاری از آن‌ روست‌ که‌ در این‌ بخش‌سراسر آفرینش‌ نیک‌ خداوندگار، به‌ ویژه‌ «ردان‌» و «بهتران‌» آنها ستوده‌ شده‌ است‌. در دین‌ زردشتی هریک‌ از موجودات‌ ردی دارند. در جهان‌ مینوی اهوره‌مزدا‌ و در جهان‌ مادی زردشت‌ «رد» است‌. ازردها، گاه‌ سیاه‌ موی زرد زانو ردِ گاوان‌ است‌. چون‌ این‌ بخش‌ از اوستا در ستایش‌ رده است‌، آن‌ را ویسپرد نامیده‌اند. ویسپرد کتاب‌ مستقلی نیست‌، مطالب‌ آن‌ از یسن‌ها و در حقیقت‌ مکمل‌ آن‌ و یا گفتارهایی از یسنا و پیوسته‌ و وابسته‌ آن‌ است‌. ویسپرد در مراسم‌ دینی با یسن‌ها و وندیداد و در مراسم‌ شش‌گاهنبار (جشن‌های شش‌گانه‌ فصلی) به‌ تنهایی خوانده‌ می شود[۱].

این‌ بخش‌ از اوستا در 24 کرده‌ (فصل‌) تنظیم‌ شده‌ است‌ و هر کرده‌ بندهایی را دربرمی گیرد[۲]. شماره‌ بندهای هر کرده‌ با کرده‌ دیگر متفاوت‌ است‌. ویسپرد در شیوه‌ نگارش‌ با یسنا (غیر از گاتها) همسانی دارد. این‌ امر از آن‌ روست‌ که‌ مطالب‌ آن‌ از یسنا اقتباس‌ شده‌ و مکمل‌ آن‌ است‌[۳]. بسیاری از جمله‌های یسنا در ویسپرد نیز وجود دارد.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ابوالقاسمی، محسن‌. راهنمای زبان‌های باستانی ايران‌. تهران‌: سمت‌، 1375، ج ‌1، ص‌ 6.
  2. زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان‌. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 26.
  3. تفضّلی، احمد. تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 42.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر