پرش به محتوا

عبدالحسین سپنتا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:عبدالحسین سپنتا.jpg|بندانگشتی|عبدالحسین سپنتا برگرفته از سایت ایرنا قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/83629508/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AA%D8%A7]]
'''سپنتا، عبدالحسين‌ (1286- 1348)،''' كارگردان، فيلم‌نامه‌نويس و سازندة نخستين فيلم ناطق سينماي ايران، كه در هندوستان تهيه شد. فعال‌ترين كارگردان نخستين دورة فيلم‌سازي (1309 ـ 1315) بود، و از 9‌ فيلمي كه در اين سال‌ها ساخته شد پنج‌ فيلم‌ از آثار او است‌: '''دختر لر'''<sup>*</sup> (با مشاركت فني خان‌بهادر اردشير ايراني‌،<sup>*</sup> 1312)،<sup>1</sup> '''شيرين‌ و فرهاد''' (1313)، '''فردوسي‌''' (1313)، '''چشم‌هاي‌ سياه'''‌ (1315) و '''ليلي‌ و مجنون‌''' (1315). اين‌ فيلم‌ها در هندوستان‌ و با مشاركت مالي‌ و صناعتي استوديوهاي‌ ''امپريال‌ فيلم‌ (بمبئي‌)''، ''كريشنا فيلم‌ (بمبئي‌)'' و ''كمپاني‌ ايست‌ اينديا (كلكته‌)'' ساخته‌ شدند، و موضوع و مضمون همة آن‌ها صبغة تند ملي‌ و تاريخي ‌داشت.<sup>2</sup>
سپنتا، عبدالحسین‌ (1286- 1348)، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و سازنده نخستین فیلم ناطق سینمای [[ایران]]، که در هندوستان تهیه شد. فعال‌ترین کارگردان نخستین دوره فیلم‌سازی (1309 ـ 1315) بود، و از 9‌ فیلمی که در این سال‌ها ساخته شد پنج‌ فیلم‌ از آثار او است‌: [[دختر لر]]<sup>*</sup> (با مشارکت فنی خان‌بهادر اردشیر ایرانی‌،<sup>*</sup> 1312)<ref>نقل از نسخه خطی خاطرات عبدالحسین سپنتا.</ref>، شیرین‌ و فرهاد (1313)، فردوسی‌ (1313)، چشم‌های‌ سیاه‌ (1315) و لیلی‌ و مجنون‌ (1315). این‌ فیلم‌ها در هندوستان‌ و با مشارکت مالی‌ و صناعتی استودیوهای‌ امپریال‌ فیلم‌ (بمبئی‌کریشنا فیلم‌ (بمبئی‌) و کمپانی‌ ایست‌ ایندیا (کلکته‌) ساخته‌ شدند، و موضوع و مضمون همه آن‌ها صبغه تند ملی‌ و تاریخی ‌داشت<ref>سپنتا، ساسان (1354). فرهنگ و زندگی (ویژه سینمای ایران)، «'''''آثار سینمایی عبدالحسین سپنتا'''''». شماره 18، ص 46.</ref>.


سپنتا<sup>*</sup> در تهران متولد شد، و در اصفهان درگذشت. در 1306 به هندوستان رفت، و با زرتشتيان هند (به ويژه دينشاه ايراني سليسيتر) محشور شد، و در همان جا كتاب‌هايي‌ همچون‌ ''اخلاق‌ ايران‌ باستان‌'' (1311)، ''زرتشت‌ كه‌ بود و چه‌ كرد'' (1311)، ''نوآموز مزديسنا'' (1311) و ''منتخبات اشعار ميرزا عبدالوهاب گلشن ايران‌پور'' (1312) را تأليف و چاپ كرد.<sup>3</sup> همين علاقه سبب شد كه وقتي سپنتا جذب فعاليت‌هاي سينمايي شد موضوع‌هاي سرگذشت فردوسي و چگونگي سرايش شاهنامه، ماجراي شورانگيز شيرين و فرهاد، عشق تراژيك ليلي و مجنون و لشكركشي نادرشاه افشار به هندوستان و فتح لاهور را براي فيلم‌هاي خود برگزيند.<sup>4</sup> با بازگشت سپنتا به ايران دورة اول فيلم‌سازي<sup>*</sup> متوقف و فيلم‌سازي به مدت يك دهه دچار فترت شد.<sup>5</sup> او تا قبل از فوت در سال‌هاي 1322 تا 1332 در اصفهان هفته‌نامة '''سپنتا''' را انتشار داد، و مدتي هم مترجم كنسول‌گري انگلستان در اصفهان و كارمند تشكيلات «اصل چهار» بود. از وي يك ديوان شعر هم به‌جا مانده، كه به همت همسرش گوهرتاج سپنتا منتشر شده است.<sup>6</sup>  
سپنتا<sup>*</sup> در [[استان تهران|تهران]] متولد شد، و در [[اصفهان]] درگذشت. در 1306 به هندوستان رفت، و با [[زرتشتی، دین|زرتشتیان]] هند (به ویژه دینشاه ایرانی سلیسیتر) محشور شد، و در همان جا کتاب‌هایی‌ همچون‌ اخلاق‌ ایران‌ باستان‌ (1311)، زرتشت‌ که‌ بود و چه‌ کرد (1311)، نوآموز مزدیسنا (1311) و منتخبات اشعار میرزا عبدالوهاب گلشن ایران‌پور (1312) را تألیف و چاپ کرد<ref>سپنتا، گوهرتاج (1341). '''''اشعار عبدالحسین سپنتا'''''. چاپخانه امامی، ص 26ـ25.</ref>. همین علاقه سبب شد که وقتی سپنتا جذب فعالیت‌های سینمایی شد موضوع‌های سرگذشت فردوسی و چگونگی سرایش شاهنامه، ماجرای شورانگیز شیرین و فرهاد، عشق تراژیک لیلی و مجنون و لشکرکشی [[نادرشاه افشار]] به هندوستان و فتح لاهور را برای فیلم‌های خود برگزیند<ref>بهارلو، عباس (1381). '''''صد چهره سینمای ایران'''''. نشر قطره، ص 23.</ref>. با بازگشت سپنتا به [[ایران]] دوره اول فیلم‌سازی<sup>*</sup> متوقف و فیلم‌سازی به مدت یک دهه دچار فترت شد<ref>مهرابی، مسعود (1363). '''''تاریخ سینمای ایران'''''. انتشارات فیلم، ص 32.</ref>. او تا قبل از فوت در سال‌های 1322 تا 1332 در [[اصفهان]] هفته‌نامه سپنتا را انتشار داد، و مدتی هم مترجم کنسول‌گری انگلستان در [[اصفهان]] و کارمند تشکیلات «اصل چهار» بود. از وی یک دیوان شعر هم به‌جا مانده، که به همت همسرش گوهرتاج سپنتا منتشر شده است<ref>کاوسی، هوشنگ (1380). «'''''فیلم'''''»، نگرشی به زنده یاد استاد عبدالحسین سپنتا. شماره 267، ص 163.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


نيز نك: «سپنتا، عبدالحسين»، «دختر لر» و «سينما، تاريخچه».
* [[دختر لر]]
* [[اصفهان]]
* [[نادرشاه افشار]]


1-  نقل از نسخة خطي خاطرات عبدالحسين سپنتا.
== مآخذ ==
<references />


2-  «فرهنگ و زندگي» (ويژة سينماي ايران)، شمارة 18، تابستان 1354، ص 46، مقالة «آثار سينمايي عبدالحسين سپنتا»، نوشتة ساسان سپنتا.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
3-  «اشعار عبدالحسين سپنتا»، گردآورنده گوهرتاج سپنتا، 1341، چاپخانة امامي، ص 26ـ25.
 
4-    «صد چهرة سينماي ايران»، عباس بهارلو، نشر قطره، چاپ اول 1381، ص 23.
 
5-    «تاريخ سينماي ايران»، مسعود مهرابي، انتشارات فيلم، 1363، ص 32.
 
6-  «فيلم»، شمارة 267، فروردين 1380، ص 163، مقالة «نگرشي به زنده ياد استاد عبدالحسين سپنتا»، نوشتة هوشنگ كاوسي.


== نویسنده مقاله ==
عباس بهارلو
عباس بهارلو
 
[[رده:هنر]]
 
[[رده:سینما]]
'''سپنتا، عبدالحسين‌'''، (1325ق- 1348ش/ 1907-1969م).
 
نويسنده، كارگردان، فيلم‌نامه‌نويس و سازندة نخستين فيلم ناطق سينماي ايران، كه در هندوستان تهيه و در ايران با استقبال بسيار گسترده‌اي مواجه شد. فعال‌ترين كارگردان نخستين دورة فيلم‌سازي (1309 ـ 1315) بود، و از 9‌ فيلمي كه در اين سال‌ها ساخته شد پنج‌ فيلم‌ از آثار او است‌: دختر لر<sup>*</sup> (با مشاركت فني خان‌بهادر اردشير ايراني‌، 1312)،<sup>1</sup> شيرين‌ و فرهاد (1313)، فردوسي‌ (1313)، چشم‌هاي‌ سياه‌ (1315) و ليلي‌ و مجنون‌ (1315). همة اين‌ فيلم‌ها در هندوستان‌ و با مشاركت مالي‌ و صناعتي استوديوهاي‌ امپريال‌ فيلم‌ (بمبئي‌)، كريشنا فيلم‌ (بمبئي‌) و كمپاني‌ ايست‌ اينديا (كلكته‌) ساخته‌ شدند، و موضوع و مضمون همة آن‌ها صبغة تند ملي‌ و تاريخي ‌داشت.<sup>2</sup>
 
سپنتا در تهران متولد شد، و در اصفهان درگذشت. در 1306ش به هندوستان رفت، و با زرتشتيان هند (به ويژه دينشاه ايراني سليسيتر) محشور شد، و در همان جا كتاب‌هايي‌ همچون‌ اخلاق‌ ايران‌ باستان‌ (1311)، زرتشت‌ كه‌ بود و چه‌ كرد (1311)، نوآموز مزديسنا (1311) و منتخبات اشعار ميرزا عبدالوهاب گلشن ايران‌پور (1312) را تأليف و چاپ كرد.<sup>3</sup> همين علاقه سبب شد كه وقتي جذب فعاليت‌هاي سينمايي شد موضوع‌هاي سرگذشت فردوسي و چگونگي سرايش شاهنامه، ماجراي شورانگيز شيرين و فرهاد، عشق تراژيك ليلي و مجنون و لشكركشي نادرشاه افشار به هندوستان و فتح لاهور را براي فيلم‌هاي خود برگزيند.<sup>4</sup>
 
با بازگشت او به ايران دورة اول فيلم‌سازي<sup>*</sup> متوقف و تهيه و توليد فيلم به مدت يك دهه دچار فترت شد.<sup>5</sup> سپنتا در سال‌هاي 1322 تا 1332 در اصفهان هفته‌نامة سپنتا را انتشار داد، و مدتي هم مترجم كنسول‌گري انگلستان و كارمند تشكيلات «اصل چهار» در اصفهان بود. از وي يك ديوان شعر هم به‌جا مانده، كه در اوايل دهة 1340 به همت همسرش گوهرتاج سپنتا منتشر شده است.<sup>6</sup>
 
نيز نك: «سپنتا، عبدالحسين»، «دختر لر» و «سينما، تاريخچه».
 
 
'''مآخذ:'''
 
1.     نقل از نسخة خطي خاطرات عبدالحسين سپنتا.
 
2.     «فرهنگ و زندگي» (ويژة سينماي ايران)، شمارة 18، تابستان 1354، ص 46، مقالة '''''«آثار سينمايي عبدالحسين سپنتا».''''' نوشتة ساسان سپنتا.
 
3.     '''''«اشعار عبدالحسين سپنتا»'''''. گردآورنده گوهرتاج سپنتا، 1341، چاپخانة امامي، ص 26ـ25.
 
4.    '''''«صد چهرة سينماي ايران»'''''. عباس بهارلو، نشر قطره، چاپ اول 1381، ص 23.
 
5.    '''''«تاريخ سينماي ايران»'''''. مسعود مهرابي، انتشارات فيلم، 1363، ص 32.
 
6.     '''''«فيلم»'''''. شمارة 267، فروردين1380، ص163، مقالة '''''«نگرشي به زنده ياد استاد عبدالحسين سپنتا»'''''. نوشتة هوشنگ كاوسي.

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۰

عبدالحسین سپنتا برگرفته از سایت ایرنا قابل بازیابی ازhttps://www.irna.ir/news/83629508/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AA%D8%A7

سپنتا، عبدالحسین‌ (1286- 1348)، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و سازنده نخستین فیلم ناطق سینمای ایران، که در هندوستان تهیه شد. فعال‌ترین کارگردان نخستین دوره فیلم‌سازی (1309 ـ 1315) بود، و از 9‌ فیلمی که در این سال‌ها ساخته شد پنج‌ فیلم‌ از آثار او است‌: دختر لر* (با مشارکت فنی خان‌بهادر اردشیر ایرانی‌،* 1312)[۱]، شیرین‌ و فرهاد (1313)، فردوسی‌ (1313)، چشم‌های‌ سیاه‌ (1315) و لیلی‌ و مجنون‌ (1315). این‌ فیلم‌ها در هندوستان‌ و با مشارکت مالی‌ و صناعتی استودیوهای‌ امپریال‌ فیلم‌ (بمبئی‌)، کریشنا فیلم‌ (بمبئی‌) و کمپانی‌ ایست‌ ایندیا (کلکته‌) ساخته‌ شدند، و موضوع و مضمون همه آن‌ها صبغه تند ملی‌ و تاریخی ‌داشت[۲].

سپنتا* در تهران متولد شد، و در اصفهان درگذشت. در 1306 به هندوستان رفت، و با زرتشتیان هند (به ویژه دینشاه ایرانی سلیسیتر) محشور شد، و در همان جا کتاب‌هایی‌ همچون‌ اخلاق‌ ایران‌ باستان‌ (1311)، زرتشت‌ که‌ بود و چه‌ کرد (1311)، نوآموز مزدیسنا (1311) و منتخبات اشعار میرزا عبدالوهاب گلشن ایران‌پور (1312) را تألیف و چاپ کرد[۳]. همین علاقه سبب شد که وقتی سپنتا جذب فعالیت‌های سینمایی شد موضوع‌های سرگذشت فردوسی و چگونگی سرایش شاهنامه، ماجرای شورانگیز شیرین و فرهاد، عشق تراژیک لیلی و مجنون و لشکرکشی نادرشاه افشار به هندوستان و فتح لاهور را برای فیلم‌های خود برگزیند[۴]. با بازگشت سپنتا به ایران دوره اول فیلم‌سازی* متوقف و فیلم‌سازی به مدت یک دهه دچار فترت شد[۵]. او تا قبل از فوت در سال‌های 1322 تا 1332 در اصفهان هفته‌نامه سپنتا را انتشار داد، و مدتی هم مترجم کنسول‌گری انگلستان در اصفهان و کارمند تشکیلات «اصل چهار» بود. از وی یک دیوان شعر هم به‌جا مانده، که به همت همسرش گوهرتاج سپنتا منتشر شده است[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. نقل از نسخه خطی خاطرات عبدالحسین سپنتا.
  2. سپنتا، ساسان (1354). فرهنگ و زندگی (ویژه سینمای ایران)، «آثار سینمایی عبدالحسین سپنتا». شماره 18، ص 46.
  3. سپنتا، گوهرتاج (1341). اشعار عبدالحسین سپنتا. چاپخانه امامی، ص 26ـ25.
  4. بهارلو، عباس (1381). صد چهره سینمای ایران. نشر قطره، ص 23.
  5. مهرابی، مسعود (1363). تاریخ سینمای ایران. انتشارات فیلم، ص 32.
  6. کاوسی، هوشنگ (1380). «فیلم»، نگرشی به زنده یاد استاد عبدالحسین سپنتا. شماره 267، ص 163.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

عباس بهارلو