اسدالله اعلم: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۶

عَلَم، اسدالله، از رجال سیاسی دوران پهلوی^* در مناصب دولتی وزارت و نخست‌وزیری (1298-1357ش).

اسدالله علم فرزند محمدابراهیم شوکت‌الملک در بیرجند متولد شد و پس از تحصیلات در آنجا، در دانشکده کشاورزی کرج تحصیل و با دختر قوام‌الملک شیرازی ازدواج کرد^[۱]. در سال 1324، فرماندار سیستان و بلوچستان در کابینه احمد قوام‌السلطنه شد و از آن پس تحت توجه محمدرضا شاه به وزارت کشور و وزارت کشاورزی در کابینه‌های ساعد و حسنعلی منصور و وزارت کار در کابینه رزم‌آرا رسید^[۲]. در زمان دولت ملی دکتر محمد مصدق^*، از سرپرستی املاک و مستغلات پهلوی عزل و به بیرجند تبعید شد، اما پس از کودتای 28 مرداد 1332، اردشیر زاهدی او را به منصب خود بازگرداند. او که در قبولاندن استعفای زاهدی نقش مهمی داشت در کابینه حسین علاء، به وزارت کشور رسید و در انتخابات مجلس دخالت‌های زیادی به عمل آورد^[۳]. با تصمیم شاه برای برقراری سیستم دو حزبی به ریاست حزب مردم و پس از استعفای علی امینی در 1341، به نخست‌وزیری رسید اما مورد قبول مردم قرار نگرفت^[۴]. او که اجراکننده طرح اصلاحات ارضی بود مورد مخالفت گسترده به‌ویژه از سوی روحانیان قرار گرفت که در قیام 15 خرداد 1342 به رهبری آیت‌الله روح‌الله خمینی تجلی یافت و علم به سرکوب آن پرداخت^[۵].

با انتخاب حسنعلی منصور به دبیر کلی حزب ایران نوین در سال 1342، علم استعفا داد و به ریاست دانشگاه پهلوی رسید^[۶]. از سال 1345 به وزارت دربار منصوب شد تا برنامه جشن‌های دو هزار و پانصد ساله را اجرا کند و تا 11 سال در این مقام باقی ماند. او که بیشترین تلاش را در عملی کردن برنامه‌های دربار و از آن میان انقلاب سفید یا انقلاب شاه و ملت انجام داد، در 24 فروردین 1357 بر اثر سرطان خون درگذشت^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ علم، اسدالله. گفتگوی من با شاه. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.
↑ دولت‌های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 300-301.
↑ صفایی، ابراهیم. زندگی‌نامه سپهبد زاهدی. تهران: علمی، 1373، ص 209.
↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. تهران: نشر مرکز، 1376، ص 516.
↑ صحیفه نور. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.
↑ فردوست، حسین. ظهور و سقوط پهلوی. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.
↑ علم، اسدالله. یادداشت‌های علم. به کوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اکبر قاسمی

[1] علم، اسدالله. گفتگوی من با شاه. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.

[2] دولت‌های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 300-301.

[3] صفایی، ابراهیم. زندگی‌نامه سپهبد زاهدی. تهران: علمی، 1373، ص 209.

[4] آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. تهران: نشر مرکز، 1376، ص 516.

[5] صحیفه نور. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.

[6] فردوست، حسین. ظهور و سقوط پهلوی. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.

[7] علم، اسدالله. یادداشت‌های علم. به کوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''عَلَم، اسدالله'''، از رجال سياسي دوران پهلوي<sup>*</sup> در مناصب دولتي وزارت و نخست‌وزيري (1298-1357ش).
+'''عَلَم، اسدالله'''، از رجال سیاسی [[سلسله پهلوی|دوران پهلوی]]<sup>*</sup> در مناصب دولتی وزارت و نخست‌وزیری (1298-1357ش).
-اسدالله علم فرزند محمدابراهيم شوكت‌الملك در بيرجند متولد شد و پس از تحصيلات در آنجا، در دانشكده كشاورزي كرج تحصيل و با دختر قوام‌الملك شيرازي ازدواج كرد.<sup>1</sup> در سال 1324، فرماندار سيستان و بلوچستان در كابينة احمد قوام‌السلطنه شد و از آن پس تحت توجه محمدرضا شاه به وزارت كشور و وزارت كشاورزي در كابينه‌هاي ساعد و حسنعلي منصور و وزارت كار در كابينة رزم‌آرا رسيد.<sup>2</sup> در زمان دولت ملي دكتر محمد مصدق<sup>*</sup>، از سرپرستي املاك و مستغلات پهلوي عزل و به بيرجند تبعيد شد، اما پس از كودتاي 28 مرداد 1332، اردشير زاهدي او را به منصب خود بازگرداند. او كه در قبولاندن استعفاي زاهدي نقش مهمي داشت در كابينة حسين علاء، به وزارت كشور رسيد و در انتخابات مجلس دخالت‌هاي زيادي به عمل آورد.<sup>3</sup> با تصميم شاه براي برقراري سيستم دو حزبي به رياست حزب مردم و پس از استعفاي علي اميني در 1341، به نخست‌وزيري رسيد اما مورد قبول مردم قرار نگرفت.<sup>4</sup> او كه اجراكنندة طرح اصلاحات ارضي بود مورد مخالفت گسترده به‌ويژه از سوي روحانيان قرار گرفت كه در قيام 15 خرداد 1342 به رهبري آيت‌الله روح‌الله خميني تجلي يافت و علم به سركوب آن پرداخت.<sup>5</sup> با انتخاب حسنعلي منصور به دبير كلي حزب ايران نوين در سال 1342، علم استعفا داد و به رياست دانشگاه پهلوي رسيد.<sup>6</sup> از سال 1345 به وزارت دربار منصوب شد تا برنامه جشن‌هاي دو هزار و پانصد ساله را اجرا كند و تا 11 سال در اين مقام باقي ماند. او كه بيشترين تلاش را در عملي كردن برنامه‌هاي دربار و از آن ميان انقلاب سفيد يا انقلاب شاه و ملت انجام داد، در 24 فروردين 1357 بر اثر سرطان خون درگذشت.<sup>7</sup>
+اسدالله علم فرزند محمدابراهیم شوکت‌الملک در بیرجند متولد شد و پس از تحصیلات در آنجا، در دانشکده کشاورزی کرج تحصیل و با دختر قوام‌الملک شیرازی ازدواج کرد<ref>علم، اسدالله. '''''گفتگوی من با شاه'''''. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.</ref>. در سال 1324، فرماندار [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان و بلوچستان]] در کابینه [[احمد قوام السلطنه|احمد قوام‌السلطنه]] شد و از آن پس تحت توجه [[محمدرضا شاه پهلوی|محمدرضا شاه]] به وزارت کشور و وزارت کشاورزی در کابینه‌های ساعد و [[حسنعلی منصور]] و وزارت کار در کابینه رزم‌آرا رسید<ref>'''''دولت‌های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 300-301.</ref>. در زمان دولت ملی [[محمد مصدق|دکتر محمد مصدق]]<sup>*</sup>، از سرپرستی املاک و مستغلات [[سلسله پهلوی|پهلوی]] عزل و به بیرجند تبعید شد، اما پس از [[کودتای 28 مرداد 1332]]، اردشیر زاهدی او را به منصب خود بازگرداند. او که در قبولاندن استعفای زاهدی نقش مهمی داشت در کابینه [[حسین علاء]]، به وزارت کشور رسید و در انتخابات مجلس دخالت‌های زیادی به عمل آورد<ref>صفایی، ابراهیم. '''''زندگی‌نامه سپهبد زاهدی'''''. تهران: علمی، 1373، ص 209.</ref>. با تصمیم شاه برای برقراری سیستم دو حزبی به ریاست حزب مردم و پس از استعفای [[علی امینی]] در 1341، به نخست‌وزیری رسید اما مورد قبول مردم قرار نگرفت<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. تهران: نشر مرکز، 1376، ص 516.</ref>. او که اجراکننده طرح اصلاحات ارضی بود مورد مخالفت گسترده به‌ویژه از سوی روحانیان قرار گرفت که در قیام 15 خرداد 1342 به رهبری [[امام خمینی|آیت‌الله روح‌الله خمینی]] تجلی یافت و علم به سرکوب آن پرداخت<ref>'''''صحیفه نور'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+با انتخاب [[حسنعلی منصور]] به دبیر کلی [[حزب ایران نوین]] در سال 1342، علم استعفا داد و به ریاست دانشگاه پهلوی رسید<ref>فردوست، حسین. '''''ظهور و سقوط پهلوی'''''. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.</ref>. از سال 1345 به وزارت دربار منصوب شد تا برنامه جشن‌های دو هزار و پانصد ساله را اجرا کند و تا 11 سال در این مقام باقی ماند. او که بیشترین تلاش را در عملی کردن برنامه‌های دربار و از آن میان [[انقلاب سفید]] یا انقلاب شاه و ملت انجام داد، در 24 فروردین 1357 بر اثر سرطان خون درگذشت<ref>علم، اسدالله. '''''یادداشت‌های علم'''''. به کوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.</ref>.
-.    علم، اسدالله. '''''گفتگوي من با شاه'''''. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.
+== نیز نگاه کنید به ==
-.    '''''دولت‌هاي ايران از ميرزا نصرالله خان مشيرالدوله تا مير حسين موسوي'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1378، ص 300-301.
+* [[سلسله پهلوی]]
+* [[احمد قوام السلطنه]]
+* [[محمد مصدق]]
+* [[حسنعلی منصور]]
+* [[حسین علاء]]
+* [[کودتای 28 مرداد 1332]]
-.    صفايي، ابراهيم. '''''زندگي‌نامه سپهبد زاهدي'''''. تهران: علمي، 1373، ص 209.
+== مآخذ ==
+<references />
-.    آبراهاميان، يرواند. '''''ايران بين دو انقلاب'''''. تهران: نشر مركز، 1376، ص 516.
-.    '''''صحيفه نور'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1361، ج 1، ص 332.
-.    فردوست، حسين. '''''ظهور و سقوط پهلوي'''''. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.
-.    براي آگاهي بيشتر ← علم، اسدالله. '''''يادداشت‌هاي علم'''''. به كوشش علينقي وزيري، تهران: مازيار و معين، 1377.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 اکبر قاسمی
+[[رده:تاریخ]]
+[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]