اصانلو: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۰

اصانلو، یا اوصالو، نام گروهی از اقوام ترک زبان که در حوزه‌های جغرافیایی ـ فرهنگی مختلف ایران پراکنده‌اند.

نام این گروه در تاریخ نخستین بار با نام گرگین‌بیک اوصالو، سرکرده افشارهای ملتزم امیرتیمور گورکان، که در 802ق/ 1399م به حکومت اورمیه گمارده شد، آمده است^[۱]^[۲]. بنابر دیگر اسناد تاریخی، مانند عالم ارای عباسی،^[۳] اصانلوها به احتمال زیاد از طایفه‌های ترک پیوسته به ایل افشار بوده‌اند، که از سده 7ق/ 13م در ایران حضور داشته‌اند. حضور ان‌ها را در حوزه‌های جغرافیایی ـ فرهنگی آذربایجان، اصفهان، فارس، قزوین، زنجان و گرمسار و خوار تهران گزارش کرده‌اند^[۴].

اکثر اصانلوها با همزیستی و پیوندهای زناشویی با بومیان غیر ترک زبان محلی رفته رفته ویژگی‌های قومی ـ ایلی و فرهنگی ـ زبانی خود را از دست داده و در گروه‌های قومی دیگر جذب شده‌اند^[۴]. بنابر پژوهش‌های میدانی گروه کوچکی از اصانلوهای بخش مرکزی شهرستان گرمسار هنوز ویژگی عشیره‌ای خود را حفظ کرده و کوچ می‌کنند^[۵]. بنابر آمار سرشماری عشایری 1366ش جمعیت عشایر کوچنده اصانلوی این ناحیه 25 خانوار و 143 تن بوده است^[۶]. در نموداری نیز از 10 تیره اصانلوهای استان تهران نام برده شده است^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ افشارمحمودلو، عبدالرشید. تاریخ افشار. به کوشش محمود رامیار و پرویز شهریار افشار، تبریز: 1346.
↑ Nikitin, B., "Len Afšārs a Urumiyeh", Journal Asiatiqiue , Paris , 1822, 71.
↑ اسکندر بیک‌منشی. عالم‌ارای عباسی. تهران: 1350، 2/1085.
↑ ^۴٫۰ ^۴٫۱ بلوکباشی، علی. «اصانلو». دایره المعارف بزرگ اسلامی. تهران: مرکز دایرهالمعارف، 1379، 9/99- 100.
↑ هورکاد، برنار. «کوچ و اقتصاد شبانی در دامنه‌های جنوبی البرز»، ایلات و عشایر. تهران: اگاه، 1362، ص140- 141.
↑ سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده (1366ش). جمعیت عشایری دهستان‌های کل کشور، تهران: مرکز امار ایران، 1368، ص47.
↑ مجموعه اطلاعات و آمار ایلات و طوایف عشایری ایران. تهران: مرکز عشایری ایران، 1361، ص41.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

[1] افشارمحمودلو، عبدالرشید. تاریخ افشار. به کوشش محمود رامیار و پرویز شهریار افشار، تبریز: 1346.

[2] Nikitin, B., "Len Afšārs a Urumiyeh", Journal Asiatiqiue , Paris , 1822, 71.

[3] اسکندر بیک‌منشی. عالم‌ارای عباسی. تهران: 1350، 2/1085.

[:0-4] ۴٫۰ ^۴٫۱ بلوکباشی، علی. «اصانلو». دایره المعارف بزرگ اسلامی. تهران: مرکز دایرهالمعارف، 1379، 9/99- 100.

[5] هورکاد، برنار. «کوچ و اقتصاد شبانی در دامنه‌های جنوبی البرز»، ایلات و عشایر. تهران: اگاه، 1362، ص140- 141.

[6] سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده (1366ش). جمعیت عشایری دهستان‌های کل کشور، تهران: مرکز امار ایران، 1368، ص47.

[7] مجموعه اطلاعات و آمار ایلات و طوایف عشایری ایران. تهران: مرکز عشایری ایران، 1361، ص41.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''[[اصانلو]]'''، یا اوصالو، نام گروهی از اقوام ترک زبان که در حوزه‌های جغرافیایی ـ فرهنگی مختلف ایران پراکنده‌اند.
+'''[[اصانلو]]'''، یا اوصالو، نام گروهی از اقوام [[ترک]] زبان که در حوزه‌های جغرافیایی ـ فرهنگی مختلف [[ایران]] پراکنده‌اند.
-نام این گروه در تاریخ نخستین بار با نام گرگین‌بیک اوصالو، سرکرده افشارهای ملتزم امیرتیمور گورکان، که در 802ق/ 1399م به حکومت اورمیه گمارده شد، امده است.<sup>1</sup> بنابر دیگر اسناد تاریخی، مانند '''عالم ارای عباسی'''،<sup>2</sup> اصانلوها به احتمال زیاد از طایفه‌های ترک پیوسته به ایل افشار بوده‌اند، که از سده 7ق/ 13م در ایران حضور داشته‌اند. حضور ان‌ها را در حوزه‌های جغرافیایی ـ فرهنگی اذربایجان، اصفهان، فارس، قزوین، زنجان و گرمسار و خوار تهران گزارش کرده‌اند.<sup>3</sup>
+نام این گروه در تاریخ نخستین بار با نام گرگین‌بیک اوصالو، سرکرده افشارهای ملتزم امیرتیمور گورکان، که در 802ق/ 1399م به حکومت [[ارومیه|اورمیه]] گمارده شد، آمده است<ref>افشارمحمودلو، عبدالرشید. '''''تاریخ افشار'''''. به کوشش محمود رامیار و پرویز شهریار افشار، تبریز: 1346.</ref><ref>Nikitin, B., "Len Afšārs a Urumiyeh'''''", Journal Asiatiqiue ,''''' Paris , 1822, 71.</ref>. بنابر دیگر اسناد تاریخی، مانند '''عالم ارای عباسی'''،<ref>اسکندر بیک‌منشی. '''''عالم‌ارای عباسی'''''. تهران: 1350، 2/1085.</ref> اصانلوها به احتمال زیاد از طایفه‌های ترک پیوسته به ایل افشار بوده‌اند، که از سده 7ق/ 13م در [[کشور ایران|ایران]] حضور داشته‌اند. حضور ان‌ها را در حوزه‌های جغرافیایی ـ فرهنگی آذربایجان، [[اصفهان]]، [[استان فارس|فارس]]، [[استان قزوین|قزوین]]، [[زنجان]] و گرمسار و خوار [[استان تهران|تهران]] گزارش کرده‌اند<ref name=":0">بلوکباشی، علی. «اصانلو». '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز دایرهالمعارف، 1379، 9/99- 100.</ref>.
-اکثر اصانلوها با همزیستی و پیوندهای زناشویی با بومیان غیر ترک زبان محلی رفته رفته ویژگی‌های قومی ـ ایلی و فرهنگی ـ زبانی خود را از دست داده و در گروه‌های قومی دیگر جذب شده‌اند.<sup>3</sup> بنابر پژوهش‌های میدانی گروه کوچکی از اصانلوهای بخش مرکزی شهرستان گرمسار هنوز ویژگی عشیره‌ای خود را حفظ کرده و کوچ می‌کنند.<sup>4</sup> بنابر آمار سرشماری عشایری 1366ش جمعیت عشایر کوچنده اصانلوی این ناحیه 25 خانوار و 143 تن بوده است.<sup>5</sup> در نموداری نیز از 10 تیره اصانلوهای استان تهران نام برده شده است.<sup>6</sup>
+اکثر اصانلوها با همزیستی و پیوندهای زناشویی با بومیان غیر [[ترک]] زبان محلی رفته رفته ویژگی‌های قومی ـ ایلی و فرهنگی ـ زبانی خود را از دست داده و در گروه‌های قومی دیگر جذب شده‌اند<ref name=":0" />. بنابر پژوهش‌های میدانی گروه کوچکی از اصانلوهای بخش مرکزی شهرستان گرمسار هنوز ویژگی عشیره‌ای خود را حفظ کرده و کوچ می‌کنند<ref>هورکاد، برنار. «کوچ و اقتصاد شبانی در دامنه‌های جنوبی البرز»، '''''ایلات و عشایر.''''' تهران: اگاه، 1362، ص140- 141.</ref>. بنابر آمار سرشماری عشایری 1366ش جمعیت عشایر کوچنده اصانلوی این ناحیه 25 خانوار و 143 تن بوده است<ref> '''''سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده (1366ش).''''' جمعیت عشایری دهستان‌های کل کشور، تهران: مرکز امار ایران، 1368، ص47.</ref>. در نموداری نیز از 10 تیره اصانلوهای [[استان تهران]] نام برده شده است<ref>'''''مجموعه اطلاعات و آمار ایلات و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: مرکز عشایری ایران، 1361، ص41.</ref>.
+== نیز نگاه کنید به ==
-مآخذ
+* [[ترک]]
+* [[استان تهران]]
+* [[استان قزوین]]
-نیز نگاه کنید به
+* [[استان اصفهان]]
+* [[استان فارس]]
-منبع اصلی
-دانشنامه ایران
-نویسنده مقاله
-علی بلوکباشی
-'''ماخذ:'''
-.   افشارمحمودلو، عبدالرشید. '''''تاریخ افشار'''''. به کوشش محمود رامیار و پرویز شهریار افشار، تبریز: 1346؛
-Nikitin, B., "Len Afšārs a Urumiyeh'''''", Journal Asiatiqiue ,''''' Paris , 1822, 71; Iranica, 1/583.
-.     اسکندر بیک‌منشی. '''''عالم‌ارای عباسی'''''. تهران: 1350، 2/1085.
-.     بلوکباشی، علی. «اصانلو». '''''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز دایرهالمعارف، 1379، 9/99- 100.
-.     نکـ: هورکاد، برنار. «کوچ و اقتصاد شبانی در دامنه‌های جنوبی البرز»، '''''ایلات و عشایر.''''' تهران: اگاه، 1362، ص140- 141.
-.     '''''سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده (1366ش).''''' جمعیت عشایری دهستان‌های کل کشور، تهران: مرکز امار ایران، 1368، ص47.
-.   '''''مجموعه اطلاعات و امار ایلات و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: مرکز عشایری ایران، 1361، ص41.
-'''اُصانْلو،''' یا اُصالو، نام گروهی ایلی- عشیره‌ای از اقوام ترک زبان ایران.
-قدیم‌ترین نامی که از اصانلوها در منابع مکتوب امده، اشاره به گرگین بیک اوصالو، از سرکرده‌های افشار است که امیر تیمور (بنیانگذار سلسله تیموریان)<sup>*</sup> در 802 ق / 1399م حکومت ارومیه را به او سپرد.<sup>1</sup> گرگین را از طایفه اصانلوی وابسته به افشار و طایفه «افشار اصالو» دانسته‌اند.<sup>2</sup> به احتمال قوی اصانلوها از طایفه‌های ترک وابسته به ایل افشار بوده و از سده 7ق/13م در ایران به‌سر می‌برده‌اند. اصانلوها با مهاجرت تدریجی به نقاط مختلف ایران و همسایگی و همزیستی و پیوندهای زناشویی با گروه‌های قومی‌- زبانی دیگر، مانند لُر و کُرد و فارس و مازندرانی بسیاری از ویژگی‌های قومی، فرهنگی و زبانی خود را از دست دادند.<sup>3</sup>
-اصانلوها در اذربایجان، حوالی اصفهان، قزوین،<sup>4</sup> زنجان، خوار گرمسار، مازندران<sup>5</sup> و جاهای دیگر پراکنده شده‌اند. از جمعیت و سازمان اجتماعی- سیاسی ایل اصانلو به سبب پراکندگی انان اطلاع دقیقی در دست نیست. فقط سرشماری 1366ش از عشایر هنوز کوچنده اصانلو در بخش مرکزی شهرستان گرمسار، که به فیروزکوه، بخش مرکزی شهرستان دماوند ییلاق می‌کردند، یاد می‌کند و شمار ان‌ها را 25 خانوار و 143 تن می‌دهد.<sup>6</sup> از این گروه اصانلوها 10 تیره نام برده‌اند که قباقلو، قزللر، چاپشلو از جمله انها به شمار می‌روند.<sup>7</sup>
-بنابر پژوهشی درباره اصانلوهای خوار، قبلاً این گروه از راه شترداری و گوسفندچرانی و گلیم و قالی‌بافی زندگی می‌گذراندند، که امروزه گلیم و قالی بافی را کنار گذاشته‌اند.<sup>8</sup>
-تلخیص از «اصانلو»، نوشته علی بلوکباشی
-''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی''، 1379ش، 9/99-102
-'''''ماخذ:'''''
-.     افشارمحمودلو، عبدالرشید. '''''تاریخ افشار'''''. به کوشش محمود رامیان و پرویز شهریار افشار، تبریز: 1362، ص11-13.
-.      Nikcitin, B., '''''Les Afšārs á Urmiyeh''''', J.A: 1929, vol. ccxiv, 71; Iranica, 1/583.
-.     بلوکباشی، علی. «اصانلو». '''''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: 1379، مرکز دایرهالمعارف، ص99.
-.     سومر، فاروق. '''''نقش ترکان اناطولی در تشکیل و توسعه دولت صفوی'''''. ترجمه احسان اشراقی و محمدتقی امانی، تهران:1371،    ، ص174-228.
-.     افضل‌الملک، غلامحسین. '''''سفر مازندران و وقایع مشروطه'''''. به کوشش حسین صمدی، قائم‌شهر: 1373، 139؛  '''''سفرنامه استراباد و مازندران و گیلان... .''''' به کوشش مسعود گلزاری، تهران: 1355، 197.
-.     '''''سرشماری اجتماعی- اقتصادی عشایر کوچنده (1366ش)،''''' '''''جمعیت عشایری دهستان‌های کل کشور'''''. تهران: مرکز امار ایران، 47،25.
-.     '''''مجموعه اطلاعات و امار ایلات و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1361، مرکز عشایری ایران، 41.
-'''''8.     سفرنامه استراباد و...'''''، 9.
-.     هورکاد، برنار. «کوچ و اقتصاد شبانی در دامنه‌های جنوبی البرز»، '''''ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362، نشر اگاه، 144.
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 علی بلوکباشی
+[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
+[[رده:مردم شناسی]]
+[[رده:خانواده]]