تحفه‌العراقين: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۸

تحفه‌العراقين برگرفته از وبسایت الفهرست قابل بازیابی ازhttps://alfehrest.com/product/%D8%AA%D8%AD%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%AA%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A8/

تحفه العراقین، منظومه‌ای در قالب مثنوی و در شرح سفر سراینده به عراقِ عجم،‌ عراقِ عرب و مکه معظمه. این کتاب همچنین در وصف بزرگان و دانشمندانی است که شاعر در این سفر با آنان به مصاحبت پرداخته است^[۱]. افضل‌الدین بدیل شروانی متخلص به خاقانی در 551ق این مثنوی را در حـ 3200 بیت سروده است^[۲].

این منظومه شامل پنج مقاله است: مقاله اول شامل محامدات است. مقاله ‌دوم به زندگانی شاعر اختصاص دارد. مقاله سوم درباره همدان، ‌عراق و بغداد است. مقاله چهارم شرح مکه را در بر دارد و مقاله پنجم به توصیف مدینه می‌پردازد^[۳]. تحفه العراقین دارای تعبیرات و اصطلاحات پیچیده‌ای است^[۴]. شاعر هنگام سرودن آن به حدیقه الحقیقه سنایی (د 535ق) نظر داشته است. اشعار برخی از عارفان و شاعران سده 11ق به تأثیر از تحفه العراقین سروده شده‌اند^[۵]. این منظومه دو بار در هند و یک بار در تهران به کوشش یحیی قریب در 1333ش چاپ و انتشار یافته است^[۶]. شاید بتوان به تعبیری تحفه العراقین را نخستین سفرنامه منظوم فارسی خواند.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، 1381، ج 1، ص 615 (ذیل تحفه العراقین).
↑ خاقانی شروانی. دیوان افضل‌الدین بدیل خاقانی شروانی. با تصحیح، ‌مقدمه و تعلیقات ضیاءالدین سجادی، ‌تهران: زوّار، بی‌تا، ص58 (مقدمه مصحح).
↑ براون، ‌ادوارد. تاریخ ادبی ایران، از سنایی تا سعدی. ترجمه غلامحسین صدری افشار، ‌تهران: مروارید، 1351، ج 2، ب 2، ص 88.
↑ خاقانی شروانی. مثنوی تحفه العراقین. به اهتمام، ‌تصحیح، حواشی و تعلیقات یحیی قریب، تهران: ابن سینا، 1333، مقدمه مصحح.
↑ خزانه دارلو،‌ محمدعلی. منظومه‌های فارسی. تهران: روزنه، 1375، ج.1، ص 299، 344، 533 (به اختصار).
↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. ‌تهران: امیرکبیر، 1372، ج.1، ص 141.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[1] مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، 1381، ج 1، ص 615 (ذیل تحفه العراقین).

[2] خاقانی شروانی. دیوان افضل‌الدین بدیل خاقانی شروانی. با تصحیح، ‌مقدمه و تعلیقات ضیاءالدین سجادی، ‌تهران: زوّار، بی‌تا، ص58 (مقدمه مصحح).

[3] براون، ‌ادوارد. تاریخ ادبی ایران، از سنایی تا سعدی. ترجمه غلامحسین صدری افشار، ‌تهران: مروارید، 1351، ج 2، ب 2، ص 88.

[4] خاقانی شروانی. مثنوی تحفه العراقین. به اهتمام، ‌تصحیح، حواشی و تعلیقات یحیی قریب، تهران: ابن سینا، 1333، مقدمه مصحح.

[5] خزانه دارلو،‌ محمدعلی. منظومه‌های فارسی. تهران: روزنه، 1375، ج.1، ص 299، 344، 533 (به اختصار).

[6] طبری، محمدعلی. زبده الآثار. ‌تهران: امیرکبیر، 1372، ج.1، ص 141.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''تحفةالعراقين'''، منظومه‌اي در قالب مثنوي و در شرح سفر سراينده به عراقِ عجم،‌ عراقِ عرب و مكة معظمه. اين كتاب همچنين در وصف بزرگان و دانشمنداني است كه شاعر در اين سفر با آنان به مصاحبت پرداخته است.<sup>1</sup> افضل‌الدين بديل شرواني متخلص به خاقاني٭ در 551ق اين مثنوي را در حـ 3200 بيت سروده است.<sup>2</sup> اين منظومه شامل پنج مقاله است: مقالة اول شامل محامدات است. مقالة ‌دوم به زندگاني شاعر اختصاص دارد. مقالة سوم دربارة همدان، ‌عراق و بغداد است. مقالة چهارم شرح مكه را در بر دارد و مقالة پنجم به توصيف مدينه مي‌پردازد.<sup>3</sup> ''تحفةالعراقين'' داراي تعبيرات و اصطلاحات پيچيده‌اي است.<sup>4</sup> شاعر هنگام سرودن آن به ''حديقةالحقيقه''٭ سنايي٭ (د 535ق) نظر داشته است.<sup>5</sup> اشعار برخي از عارفان و شاعران سدة 11ق به تأثير از تحفةالعراقين سروده شده‌اند.<sup>6</sup> اين منظومه دو بار در هند و يك بار در تهران به كوشش يحيي قريب در 1333ش چاپ و انتشار يافته است.<sup>7</sup> شايد بتوان به تعبيري ''تحفةالعراقين'' را نخستين سفرنامة منظوم فارسي خواند.<sup>8</sup>
+[[پرونده:DSC00104-Copy.jpg|بندانگشتی|تحفه‌العراقين برگرفته از وبسایت الفهرست قابل بازیابی از<nowiki/>https://alfehrest.com/product/%D8%AA%D8%AD%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%AA%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A8/]]
+'''[[تحفه‌العراقين|تحفه العراقین]]'''، منظومه‌ای در قالب مثنوی و در شرح سفر سراینده به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراقِ] عجم،‌ [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراقِ] [[عربی|عرب]] و [[مکه]] معظمه. این [[کتاب]] همچنین در وصف بزرگان و دانشمندانی است که شاعر در این سفر با آنان به مصاحبت پرداخته است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، 1381، ج 1، ص 615 (ذیل تحفه العراقین).</ref>. افضل‌الدین بدیل شروانی متخلص به [[خاقانی شروانی|خاقانی]] در 551ق این مثنوی را در حـ 3200 بیت سروده است<ref>خاقانی شروانی. '''''دیوان افضل‌الدین بدیل خاقانی شروانی.''''' با تصحیح، ‌مقدمه و تعلیقات ضیاءالدین سجادی، ‌تهران: زوّار، بی‌تا، ص58 (مقدمه مصحح).</ref>.
-'''مآخذ:'''
+این منظومه شامل پنج مقاله است: مقاله اول شامل محامدات است. مقاله ‌دوم به زندگانی شاعر اختصاص دارد. مقاله سوم درباره [[همدان]]، ‌[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] و بغداد است. مقاله چهارم شرح [[مکه]] را در بر دارد و مقاله پنجم به توصیف [[مدینه]] می‌پردازد<ref>براون، ‌ادوارد. '''''تاریخ ادبی ایران، از سنایی تا سعدی'''''. ترجمه غلامحسین صدری افشار، ‌تهران: مروارید، 1351، ج 2، ب 2، ص 88.</ref>. ''[[تحفه‌العراقين|تحفه العراقین]]'' دارای تعبیرات و اصطلاحات پیچیده‌ای است<ref>خاقانی شروانی. '''''مثنوی تحفه العراقین'''''. به اهتمام، ‌تصحیح، حواشی و تعلیقات یحیی قریب، تهران: ابن سینا، 1333، مقدمه مصحح.</ref>. شاعر هنگام سرودن آن به ''[[حديقه الحقیقه|حدیقه الحقیقه]]'' [[سنایی غزنوی|سنایی]] (د 535ق) نظر داشته است. اشعار برخی از عارفان و شاعران سده 11ق به تأثیر از تحفه العراقین سروده شده‌اند<ref>خزانه دارلو،‌ محمدعلی. '''''منظومه‌های فارسی'''''. تهران: روزنه،  1375، ج.1، ص 299، 344، 533 (به اختصار).</ref>. این منظومه دو بار در هند و یک بار در [[تهران مصور|تهران]] به کوشش یحیی قریب در 1333ش [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] و انتشار یافته است<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. ‌تهران: امیرکبیر، 1372، ج.1، ص 141.</ref>. شاید بتوان به تعبیری ''تحفه العراقین'' را نخستین سفرنامه منظوم [[فارسی]] خواند.
-# مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. تهران: جيبي، چ 3، 1381، ج 1، ص 615 (ذيل تحفةالعراقين).
+== نیز نگاه کنید به ==
-# خاقاني شرواني. '''''ديوان افضل‌الدين بديل خاقاني شرواني.''''' با تصحيح، ‌مقدمه و تعليقات ضياءالدين سجادي، ‌تهران: زوّار، بي‌تا، ص58 (مقدمة مصحح).
-# براون، ‌ادوارد. '''''تاريخ ادبي ايران؛ از سنايي تا سعدي'''''. ترجمة غلامحسين صدري افشار، ‌تهران: مرواريد، چ 1، 1351، ج 2، ب 2، ص 88.
-# خاقاني شرواني. '''''مثنوي تحفةالعراقين'''''. به اهتمام، ‌تصحيح، حواشي و تعليقات يحيي قريب، تهران: ابن سينا، 1333، مقدمة مصحح.
-# فروزانفر، بديع‌الزمان. '''''همان'''''. ص 258.
-# براي آگاهي از اين مثنوي‌ها نك: خزانه دارلو،‌ محمدعلي. '''''منظومه‌هاي فارسي'''''. تهران: روزنه، چ 1، 1375، ص 299، 344، 533 (به اختصار).
-# طبري، محمدعلي. '''''زبدةالآثار'''''. ‌تهران: اميركبير، چ 1، 1372، ص 141.
-# فروزانفر، بديع‌الزمان. همان‌جا.
+* [[خاقانی شروانی|خاقانی]]
+* ''[[حديقه الحقیقه|حدیقه الحقیقه]]''
+* [[سنایی غزنوی|سنایی]]
+* [[مدینه]]
+* [[چاپ و چاپخانه|چاپ]]
+* [[مکه]]
+* [[همدان]]
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]
+== نویسنده مقاله ==
 ابوالقاسم رادفر
+[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
+[[رده:ادبیات]]