پرش به محتوا

گیوه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''گیوه'''، نوعی پا افزار که رویه آن از ریسمان و نخ‌های پنبه‌ای بافته و اغلب سفید رنگ ساخته می‌شد. کف آن نیز یا از چرم و یا از لته‌ها و پارچه‌های کهنه و به هم فشرده شده و در هم کشیده شده تهیه می‌شد.گیوه برای قرن‌ها، رایج‌ترین پاپوش روستاییان ایران و نیز برخی از شهرنشینان بود<ref>یادداشت مولف.</ref>.<sup>1</sup>
[[پرونده:گیوه.jpg|بندانگشتی|گیوه ، قابل بازیابی از https://tamshk.com/]]
گیوه، نوعی پا افزار که رویه آن از ریسمان و نخ‌های پنبه‌ای بافته و اغلب سفید رنگ ساخته می‌شد. کف آن نیز یا از چرم و یا از لته‌ها و پارچه‌های کهنه و به هم فشرده شده و در هم کشیده شده تهیه می‌شد.گیوه برای قرن‌ها، رایج‌ترین پاپوش روستاییان [[کشور ایران|ایران]] و نیز برخی از شهرنشینان بود<ref>یادداشت مولف.</ref>.


=== [[ایران باستان]] ===
=== [[ایران باستان]] ===
بر پای شاپور پسر [[اردشیر بابکان]]، نوعی کفش گیوه مانند دیده می‌شود.<sup>2 </sup>
بر پای شاپور پسر [[اردشیر بابکان]]، نوعی [[کفش]] گیوه مانند دیده می‌شود<ref>Herzfeld,E.Iran in the ancient east,Oxford,1941,Pp.307-309,fig 401-402.</ref>.<sup>2 </sup>


=== ابتدای [[اسلام]] تا عصرحاضر ===
=== ابتدای [[اسلام]] تا عصرحاضر ===
گیوه‌ها مانند کفش، هم رو و هم پهلوهای پا را می‌گرفت اما چون رویه آن از جنس نرم و قابل انعطافی چون نخ بافته شده بود، پا در آن راحت‌تر بود. به هرحال به خاطر ارزانی و راحتی، این پاپوش سالیان سال کفش اصلی بسیاری از ساکنین ایران بوده است.<sup>3  </sup>البته زنان نیز، به ویژه زنان ایلاتی گیوه به پا می‌کرده‌اند.<sup>4  </sup>گیوه ملکی که نوکی تیز و برگشته داشت، و گیوه کرمانشاهی که نوک پهن‌تری دارد، از انواع دیگر گیوه‌های مشهور ایران بوده‌اند.<sup>5  </sup>نوع تزئینی و روفرشی آن‌ها که بیشتر در نواحی کرمانشاه تولید می‌شود، مورد استفاده اغلب زنان است.<sup>6</sup>
گیوه‌ها مانند [[کفش]]، هم رو و هم پهلوهای پا را می‌گرفت اما چون رویه آن از جنس نرم و قابل انعطافی چون نخ بافته شده بود، پا در آن راحت‌تر بود. به هرحال به خاطر ارزانی و راحتی، این پاپوش سالیان سال کفش اصلی بسیاری از ساکنین [[کشور ایران|ایران]] بوده است<ref>ذکاء، یحیی. '''''لباس زنان ایران، از سده سیزدهم تا امروز'''''. تهران: 1336، ص11- 21.</ref><ref>بهنام، عیسی. '''''لباس مردم ایران در قرن 13'''''، '''''نقش و نگار'''''. ش 6، 1338، ص 5-13</ref><ref>کمپفر، انگلبرت، '''''سفرنامه'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص93، 241، 249- 251</ref><ref>شهری، جعفر. '''''تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم'''''. تهران: 1369، ج2، ص16- 18، 455-603 </ref>.<sup> </sup>البته زنان نیز، به ویژه زنان ایلاتی گیوه به پا می‌کرده‌اند<ref>رایس، کلارا. '''''زنان ایران و راه و رسم زندگی آنان'''''. ترجمه ا. آزاد، تهران: 1366، ص72-74.</ref>.<sup> </sup>گیوه ملکی که نوکی تیز و برگشته داشت، و گیوه کرمانشاهی که نوک پهن‌تری دارد، از انواع دیگر گیوه‌های مشهور [[کشور ایران|ایران]] بوده‌اند<ref>محجوب، محمدجواد. '''''تحقیق در احوال وآثار و افکار و اشعار ایرج میرزا'''''. تهران: 1353، ص39، 163.</ref><ref>آبادی، ب، م. '''''ظرائف و طرائف'''''. تبریز: 1357، ص81-89، 520 – 545، 675</ref>.نوع تزئینی و روفرشی آن‌ها که بیشتر در نواحی [[کرمانشاه]] تولید می‌شود، مورد استفاده اغلب زنان است<ref>مشاهدات مولف.</ref>.


== مآخذ ==
== نیز نگاه کنید به ==
1.    


2.  Herzfeld,E.Iran in the ancient east,Oxford,1941,Pp.307-309,fig 401-402.
* [[کفش]]


نقش روی سنگ، تخت جمشید.
== مآخذ ==
 
<references />
3.  شهری، جعفر. '''''تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم'''''. تهران: 1369، ج2، ص16- 18، 455-603 ؛ کمپفر، انگلبرت، '''''سفرنامه'''''. ترجمة کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص93، 241، 249- 251 ؛ بهنام، عیسی. '''''لباس مردم ایران در قرن 13'''''، '''''نقش و نگار'''''. ش 6، 1338، ص 5-13؛ ذکاء، یحیی. '''''لباس زنان ایران، از سده سیزدهم تا امروز'''''. تهران: 1336، ص11- 21.
 
4.  رایس، کلارا. '''''زنان ایران و راه و رسم زندگی آنان'''''. ترجمه ا. آزاد، تهران: 1366، ص72-74.
 
5.    آبادی، ب، م. '''''ظرائف و طرائف'''''. تبریز: 1357، ص81-89، 520 – 545، 675؛ محجوب، محمدجواد. '''''تحقیق در احوال وآثار و افکار و اشعار ایرج میرزا'''''. تهران: 1353، ص39، 163.
 
6.    مشاهدات مولف.


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
محمدرضا چیت ساز
محمدرضا چیت ساز
[[رده:پوشاک]]
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]

نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۷

گیوه ، قابل بازیابی از https://tamshk.com/

گیوه، نوعی پا افزار که رویه آن از ریسمان و نخ‌های پنبه‌ای بافته و اغلب سفید رنگ ساخته می‌شد. کف آن نیز یا از چرم و یا از لته‌ها و پارچه‌های کهنه و به هم فشرده شده و در هم کشیده شده تهیه می‌شد.گیوه برای قرن‌ها، رایج‌ترین پاپوش روستاییان ایران و نیز برخی از شهرنشینان بود[۱].

ایران باستان

بر پای شاپور پسر اردشیر بابکان، نوعی کفش گیوه مانند دیده می‌شود[۲].

ابتدای اسلام تا عصرحاضر

گیوه‌ها مانند کفش، هم رو و هم پهلوهای پا را می‌گرفت اما چون رویه آن از جنس نرم و قابل انعطافی چون نخ بافته شده بود، پا در آن راحت‌تر بود. به هرحال به خاطر ارزانی و راحتی، این پاپوش سالیان سال کفش اصلی بسیاری از ساکنین ایران بوده است[۳][۴][۵][۶]. البته زنان نیز، به ویژه زنان ایلاتی گیوه به پا می‌کرده‌اند[۷]. گیوه ملکی که نوکی تیز و برگشته داشت، و گیوه کرمانشاهی که نوک پهن‌تری دارد، از انواع دیگر گیوه‌های مشهور ایران بوده‌اند[۸][۹].نوع تزئینی و روفرشی آن‌ها که بیشتر در نواحی کرمانشاه تولید می‌شود، مورد استفاده اغلب زنان است[۱۰].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. یادداشت مولف.
  2. Herzfeld,E.Iran in the ancient east,Oxford,1941,Pp.307-309,fig 401-402.
  3. ذکاء، یحیی. لباس زنان ایران، از سده سیزدهم تا امروز. تهران: 1336، ص11- 21.
  4. بهنام، عیسی. لباس مردم ایران در قرن 13، نقش و نگار. ش 6، 1338، ص 5-13
  5. کمپفر، انگلبرت، سفرنامه. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص93، 241، 249- 251
  6. شهری، جعفر. تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم. تهران: 1369، ج2، ص16- 18، 455-603
  7. رایس، کلارا. زنان ایران و راه و رسم زندگی آنان. ترجمه ا. آزاد، تهران: 1366، ص72-74.
  8. محجوب، محمدجواد. تحقیق در احوال وآثار و افکار و اشعار ایرج میرزا. تهران: 1353، ص39، 163.
  9. آبادی، ب، م. ظرائف و طرائف. تبریز: 1357، ص81-89، 520 – 545، 675
  10. مشاهدات مولف.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدرضا چیت ساز