وصال شیرازی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۶

وصال شیرازی (1197ـ 1262 ق) ادیب، ‌شاعر، ‌خوشنویس.

محمدشفیع ملقب به میرزا کوچک، متخلص به وصال و مکنی به ابواحمد فرزند محمد اسماعیل فرزند محمد شفیع، ‌از شاعران بزرگ ایران در شیراز زاده شد. پدرش از کارگزاران شاهان صفوی در فارس بود^[۱]. در کودکی پدر خود را از دست داد و نیای مادریش میرزا عبدالرحیم سرپرستی او را به عهده گرفت. پس از دو سال میرزا عبدالرحیم درگذشت و امر نگهداری از وصال به میرزا عبدالله دایی او واگذار گردید^[۲]. در جوانی به تحصیل دانش و هنر پرداخت و ادب، منطق، ‌فقه، ‌فلسفه و خوشنویسی را آموخت^[۳]. خطوط هفتگانه نسخ و نستعلیق ثلث و جز آنها را نیز به خوبی فرا گرفت و 7 جلد قرآن کریم و 700 ادعیه را به پایان رساند^[۴]. پس از آن به درویشی گرایید و به سلک مریدان میرزا ابوالقاسم سکوت درآمد^[۲]. ابتدا تخلصش مهجور بود و سپس به امر میرزا سکوت، تخلص وصال را برگزید^[۵]. با قاآنی روابط گرمی داشت. فتحعلی شاه، محمدشاه، شجاع السلطنه، فرمانفرما و چند تن از بزرگان فارس را مدح گفت. در اواخر عمر نابینا شد و در زادگاهش درگذشت. از آثارش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

ترجمه اطواق الذهب زمخشری به فارسی؛
صبح وصال به شیوه گلستان؛
دیوان وصال شامل مدایح، ‌مراثی، غزل‌ها، مثنوی‌ها و دیگر اقسام شعر؛
مثنوی بزم وصال در بحر متقارب؛
تکمیل شیرین و فرهاد وحشی بافقی^[۶].

شش فرزند پسر از او به یادگار ماند که همه چون پدر جز شاعری از حسن خط بهره داشتند^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

1. ماهیار نوابی، یحیی. خاندان وصال شیرازی. ‌تهران: بی نا، 1335، ص 5و 6.

2. رکن زاده آدمیت، حسین. دانشمندان و سخن سرایان فارس. تهران: اسلامیه و خیام، 1340، ص 804.

3. صفایی، ابراهیم. نهضت ادبی ایران در عصر قاجار. تهران: ابن سینا، چ 2، بی تا، ص 34.

4. مدرس، محمدعلی. ریحانهالادب، تهران: خیام. چ 2، بی تا، ج 6، ص 322.

5. رکن زاده آدمیت، حسین. همان.

6. حمیدی، ‌مهدی. شعر در عصر قاجار. تهران: گنج کتاب، ‌1364، ص 90.

7. آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 40 و 41.

8. زرین کوب، ‌عبدالحسین. سیری در شعر فارسی. تهران: نوین، چ 1، 1363، ص 169.

ابوالقاسم رادفر

↑ ماهیار نوابی، یحیی. خاندان وصال شیرازی. ‌تهران: بی نا، 1335، ص 5و 6.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ رکن زاده آدمیت، حسین. دانشمندان و سخن سرایان فارس. تهران: اسلامیه و خیام، 1340، ص 804.
↑ صفایی، ابراهیم. نهضت ادبی ایران در عصر قاجار. تهران: ابن سینا، بی تا، ج.2، ص 34.
↑ مدرس، محمدعلی. ریحانه الادب، تهران: خیام، بی تا، ج 6، ج.2، ص 322.
↑ حمیدی، ‌مهدی. شعر در عصر قاجار. تهران: گنج کتاب، ‌1364، ص 90.
↑ آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 40 و 41.
↑ زرین کوب، ‌عبدالحسین. سیری در شعر فارسی. تهران: نوین، 1363، ص 169.

[1] ماهیار نوابی، یحیی. خاندان وصال شیرازی. ‌تهران: بی نا، 1335، ص 5و 6.

[:0-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ رکن زاده آدمیت، حسین. دانشمندان و سخن سرایان فارس. تهران: اسلامیه و خیام، 1340، ص 804.

[3] صفایی، ابراهیم. نهضت ادبی ایران در عصر قاجار. تهران: ابن سینا، بی تا، ج.2، ص 34.

[4] مدرس، محمدعلی. ریحانه الادب، تهران: خیام، بی تا، ج 6، ج.2، ص 322.

[5] حمیدی، ‌مهدی. شعر در عصر قاجار. تهران: گنج کتاب، ‌1364، ص 90.

[6] آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 40 و 41.

[7] زرین کوب، ‌عبدالحسین. سیری در شعر فارسی. تهران: نوین، 1363، ص 169.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''وصال شيرازي''' (1197ـ 1262 ق) اديب، ‌شاعر، ‌خوشنويس.
+'''وصال شیرازی''' (1197ـ 1262 ق) ادیب، ‌شاعر، ‌خوشنویس.
-محمدشفيع ملقب به ميرزا كوچك، متخلص به وصال و مكني به ابواحمد فرزند محمد اسماعيل فرزند محمد شفيع، ‌از شاعران بزرگ ايران در شيراز زاده شد. پدرش از كارگزاران شاهان صفوي در [[استان فارس|فارس]] بود.<sup>1</sup> در كودكي پدر خود را از دست داد و نياي مادريش ميرزا عبدالرحيم سرپرستي او را به عهده گرفت. پس از دو سال ميرزا عبدالرحيم درگذشت و امر نگهداري از وصال به ميرزا عبدالله دايي او واگذار گرديد.<sup>2</sup> در جواني به تحصيل دانش و هنر پرداخت و ادب، منطق، ‌فقه، ‌فلسفه و خوشنويسي را آموخت.<sup>3</sup> خطوط هفتگانه نسخ و نستعليق ثلث و جز آنها را نيز به خوبي فرا گرفت و 7 جلد قرآن كريم و 700 ادعيه را به پايان رساند.<sup>4</sup> پس از آن به درويشي گراييد و به سلك مريدان ميرزا ابوالقاسم سكوت درآمد.<sup>5</sup> ابتدا تخلصش مهجور بود و سپس به امر ميرزا سكوت، تخلص وصال را برگزيد.<sup>6</sup> با قاآني روابط گرمي داشت. فتحعليشاه، محمدشاه، شجاع السلطنه، فرمانفرما و چند تن از بزرگان فارس را مدح گفت. در اواخر عمر نابينا شد و در زادگاهش درگذشت. از آثارش مي‌توان به: 1ـ ترجمة ''اطواق الذهب'' زمخشري به فارسي، 2ـ ''صبح وصال'' به شيوة ''گلستان''، 3ـ ''ديوان وصال'' شامل مدايح، ‌مراثي، غزل‌ها، مثنوي‌ها و ديگر اقسام شعر، 4ـ مثنوي ''بزم وصال'' در بحر متقارب، 5ـ تكميل ''شيرين و فرهاد'' وحشي بافقي، اشاره كرد.<sup>7</sup> شش فرزند پسر از او به يادگار ماند كه همه چون پدر جز شاعري از حسن خط بهره داشتند.<sup>8</sup>
+محمدشفیع ملقب به میرزا کوچک، متخلص به وصال و مکنی به ابواحمد فرزند محمد اسماعیل فرزند محمد شفیع، ‌از شاعران بزرگ ایران در [[شیراز]] زاده شد. پدرش از کارگزاران شاهان [[صفویان|صفوی]] در [[استان فارس|فارس]] بود<ref>ماهیار نوابی، یحیی. '''''خاندان وصال شیرازی'''''. ‌تهران: بی نا، 1335، ص 5و 6.</ref>. در کودکی پدر خود را از دست داد و نیای مادریش میرزا عبدالرحیم سرپرستی او را به عهده گرفت. پس از دو سال میرزا عبدالرحیم درگذشت و امر نگهداری از وصال به میرزا عبدالله دایی او واگذار گردید<ref name=":0">رکن زاده آدمیت، حسین. '''''دانشمندان و سخن سرایان فارس'''''. تهران: اسلامیه و خیام، 1340، ص 804.</ref>. در جوانی به تحصیل دانش و هنر پرداخت و ادب، منطق، ‌فقه، ‌فلسفه و خوشنویسی را آموخت<ref>صفایی، ابراهیم. '''''نهضت ادبی ایران در عصر قاجار'''''. تهران: ابن سینا، بی تا، ج.2، ص 34.</ref>. خطوط هفتگانه نسخ و نستعلیق ثلث و جز آنها را نیز به خوبی فرا گرفت و 7 جلد [[قرآن|قرآن کریم]] و 700 ادعیه را به پایان رساند<ref>مدرس، محمدعلی. '''''ریحانه الادب'''''، تهران: خیام، بی تا، ج 6، ج.2، ص 322.</ref>. پس از آن به درویشی گرایید و به سلک مریدان میرزا ابوالقاسم سکوت درآمد<ref name=":0" />. ابتدا تخلصش مهجور بود و سپس به امر میرزا سکوت، تخلص وصال را برگزید<ref>حمیدی، ‌مهدی. '''''شعر در عصر قاجار'''''. تهران: گنج کتاب، ‌1364، ص 90.</ref>. با [[قاآنی]] روابط گرمی داشت. [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]]، [[محمدشاه قاجار|محمدشاه]]، شجاع السلطنه، فرمانفرما و چند تن از بزرگان [[استان فارس|فارس]] را مدح گفت. در اواخر عمر نابینا شد و در زادگاهش درگذشت. از آثارش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
-'''مآخذ:'''
+# ترجمه ''اطواق الذهب'' زمخشری به [[فارسی]]؛
+# ''صبح وصال'' به شیوه ''[[گلستان سعدی|گلستان]]؛''
+# ''دیوان وصال'' شامل مدایح، ‌مراثی، غزل‌ها، مثنوی‌ها و دیگر اقسام شعر؛
+# مثنوی ''بزم وصال'' در بحر متقارب؛
+# تکمیل ''شیرین و فرهاد'' [[وحشی بافقی]]<ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 40 و 41.</ref>.
-.    ماهيار نوابي، يحيي. '''''خاندان وصال شيرازي'''''. ‌تهران: بي نا، 1335، ص 5و 6.
+شش فرزند پسر از او به یادگار ماند که همه چون پدر جز شاعری از حسن خط بهره داشتند<ref>زرین کوب، ‌عبدالحسین''. '''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین،  1363، ص 169.</ref>.
-.     ركن زاده آدميت، حسين. '''''دانشمندان و سخن سرايان فارس'''''. تهران: اسلاميه و خيام، 1340، ص 804.
+== نیز نگاه کنید به ==
-.     صفايي، ابراهيم. '''''نهضت ادبي ايران در عصر قاجار'''''. تهران: ابن سينا، چ 2، بي تا، ص 34.
+* [[استان فارس]]
+* [[شیراز]]
+* [[قاآنی]]
-.     مدرس، محمدعلي. '''''ريحانةالادب'''''، تهران: خيام. چ 2، بي تا، ج 6، ص 322.
+== مآخذ ==
+.    ماهیار نوابی، یحیی. '''''خاندان وصال شیرازی'''''. ‌تهران: بی نا، 1335، ص 5و 6.
-.     ركن زاده آدميت، حسين. '''''همان'''''.
+.     رکن زاده آدمیت، حسین. '''''دانشمندان و سخن سرایان فارس'''''. تهران: اسلامیه و خیام، 1340، ص 804.
-.     حميدي، ‌مهدي. '''''شعر در عصر قاجار'''''. تهران: گنج كتاب، ‌1364، ص 90.
+.     صفایی، ابراهیم. '''''نهضت ادبی ایران در عصر قاجار'''''. تهران: ابن سینا، چ 2، بی تا، ص 34.
-.     آرين پور، يحيي. '''''از صبا تا نيما'''''. تهران: جيبي، 1351، ج 1، ص 40 و 41.
+.     مدرس، محمدعلی. '''''ریحانهالادب'''''، تهران: خیام. چ 2، بی تا، ج 6، ص 322.
-.     زرين كوب، ‌عبدالحسين''. '''سيري در شعر فارسي'''''. تهران: نوين، چ 1، 1363، ص 169.
+.     رکن زاده آدمیت، حسین. '''''همان'''''.
+.     حمیدی، ‌مهدی. '''''شعر در عصر قاجار'''''. تهران: گنج کتاب، ‌1364، ص 90.
+.     آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 40 و 41.
+.     زرین کوب، ‌عبدالحسین''. '''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، چ 1، 1363، ص 169.
 ابوالقاسم رادفر