دُرّه نادره: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
دُرّه نادره، کتابی به فارسی اثر میرزا مهدیخان استرآبادی متخلص به کوکب و کوکبی (د ح1175-1180ق / 1761-1766م)، در بیان تاریخ سلطنت [[نادرشاه افشار|نادرشاه افشار]] (حک 1148ـ1160ق / 1735-1747م) و وقایع دوره استیلای افاغنه و حوادث پس از کشته شدن نادر و احوال اعقاب و اخلاف او. | دُرّه نادره، کتابی به [[فارسی|فارسی]] اثر میرزا مهدیخان استرآبادی متخلص به کوکب و کوکبی (د ح1175-1180ق / 1761-1766م)، در بیان تاریخ سلطنت [[نادرشاه افشار|نادرشاه افشار]] (حک 1148ـ1160ق / 1735-1747م) و وقایع دوره استیلای افاغنه و حوادث پس از کشته شدن نادر و احوال اعقاب و اخلاف او. | ||
مهدیخان همراه پدرش از استرآباد به اصفهان رفت و به کسب دانشهای رایج در آن دوره پرداخت. پس از مدتیگوی سبقت را از اقران ربودو سرآمد منشیان دربار نادرشد. او علاوه بر این کتاب، منشآت و جهانگشای نادری را نیز نوشت، اما درّه نادره مهمترین اثر اوست<ref>احمدی، احمد ؛ رزمجو، حسین'''''. سیرسخن'''''. مشهد: باستان، 1345، ج1، ص158.</ref><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف''''' '''''فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1381، ج1، ص974؛</ref>. | مهدیخان همراه پدرش از استرآباد به اصفهان رفت و به کسب دانشهای رایج در آن دوره پرداخت. پس از مدتیگوی سبقت را از اقران ربودو سرآمد منشیان دربار نادرشد. او علاوه بر این کتاب، منشآت و جهانگشای نادری را نیز نوشت، اما درّه نادره مهمترین اثر اوست<ref>احمدی، احمد ؛ رزمجو، حسین'''''. سیرسخن'''''. مشهد: باستان، 1345، ج1، ص158.</ref><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف''''' '''''فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1381، ج1، ص974؛</ref>. | ||
نویسنده در تحریر درّه نادره، تاریخ وصاف<sup>*</sup>، تألیف وصاف الحضره را الگوی خود قرار داده بوده است. اما تقلید او از این کتاب یکنواخت نیست، چنان که در مواردی عبارات آن بر تاریخ وصاف و در مواضعی عبارات تاریخ مذکور بر آن برتری دارد. جز آن از کلیله و دمنه<sup>*</sup>، سندبادنامه<sup>*</sup>، مرزباننامه<sup>*</sup>، گلستان<sup>*</sup> و نفثهالمصدور<sup>*</sup> نیز به طور مستقیم یا غیرمستقیم متأثر بوده است<ref>شهیدی، جعفر. مقدمه بر '''''درّه نادر'''ه'' مهدی استرآبادی.''.'' تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص یدیه و یط (مقدمه).</ref>.درّه نادره مشکلترین و متکلفترین متن به نثر مصنوع فارسی به شمار میرود. در این اثر معنی فدای لفظ و لفظ شهید صنایع ادبی شده است<ref>انوار، عبدالله. مقدمه بر '''''جهانگشای نادری''''' مهدی استرآبادی. تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص نُه (مقدمه).</ref>. | نویسنده در تحریر درّه نادره، تاریخ وصاف<sup>*</sup>، تألیف وصاف الحضره را الگوی خود قرار داده بوده است. اما تقلید او از این کتاب یکنواخت نیست، چنان که در مواردی عبارات آن بر تاریخ وصاف و در مواضعی عبارات تاریخ مذکور بر آن برتری دارد. جز آن از [[کلیله و دمنه]]<sup>*</sup>، سندبادنامه<sup>*</sup>، [[مرزبان نامه|مرزباننامه]]<sup>*</sup>، [[گلستان سعدی|گلستان]]<sup>*</sup> و نفثهالمصدور<sup>*</sup> نیز به طور مستقیم یا غیرمستقیم متأثر بوده است<ref>شهیدی، جعفر. مقدمه بر '''''درّه نادر'''ه'' مهدی استرآبادی.''.'' تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص یدیه و یط (مقدمه).</ref>.درّه نادره مشکلترین و متکلفترین متن به نثر مصنوع [[فارسی|فارسی]] به شمار میرود. در این اثر معنی فدای لفظ و لفظ شهید صنایع ادبی شده است<ref>انوار، عبدالله. مقدمه بر '''''جهانگشای نادری''''' مهدی استرآبادی. تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص نُه (مقدمه).</ref>. | ||
طبع انتقادی این کتاب به کوشش جعفر شهیدی در سلسله انتشارات انجمن آثار ملی صورت گرفته و مصحح خلاصهای از متن کتاب را نیز برای استفاده علاقهمندان به پایان کتاب افزوده است<ref>طبری، محمدعلی'''''. زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر ، چ1، 1372، ص 196.</ref>. | طبع انتقادی این کتاب به کوشش جعفر شهیدی در سلسله انتشارات انجمن آثار ملی صورت گرفته و مصحح خلاصهای از متن کتاب را نیز برای استفاده علاقهمندان به پایان کتاب افزوده است<ref>طبری، محمدعلی'''''. زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر ، چ1، 1372، ص 196.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[کلیله و دمنه]] | |||
* [[مرزبان نامه|مرزباننامه]] | |||
* [[گلستان سعدی|گلستان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | |||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۷
دُرّه نادره، کتابی به فارسی اثر میرزا مهدیخان استرآبادی متخلص به کوکب و کوکبی (د ح1175-1180ق / 1761-1766م)، در بیان تاریخ سلطنت نادرشاه افشار (حک 1148ـ1160ق / 1735-1747م) و وقایع دوره استیلای افاغنه و حوادث پس از کشته شدن نادر و احوال اعقاب و اخلاف او.
مهدیخان همراه پدرش از استرآباد به اصفهان رفت و به کسب دانشهای رایج در آن دوره پرداخت. پس از مدتیگوی سبقت را از اقران ربودو سرآمد منشیان دربار نادرشد. او علاوه بر این کتاب، منشآت و جهانگشای نادری را نیز نوشت، اما درّه نادره مهمترین اثر اوست[۱][۲].
نویسنده در تحریر درّه نادره، تاریخ وصاف*، تألیف وصاف الحضره را الگوی خود قرار داده بوده است. اما تقلید او از این کتاب یکنواخت نیست، چنان که در مواردی عبارات آن بر تاریخ وصاف و در مواضعی عبارات تاریخ مذکور بر آن برتری دارد. جز آن از کلیله و دمنه*، سندبادنامه*، مرزباننامه*، گلستان* و نفثهالمصدور* نیز به طور مستقیم یا غیرمستقیم متأثر بوده است[۳].درّه نادره مشکلترین و متکلفترین متن به نثر مصنوع فارسی به شمار میرود. در این اثر معنی فدای لفظ و لفظ شهید صنایع ادبی شده است[۴].
طبع انتقادی این کتاب به کوشش جعفر شهیدی در سلسله انتشارات انجمن آثار ملی صورت گرفته و مصحح خلاصهای از متن کتاب را نیز برای استفاده علاقهمندان به پایان کتاب افزوده است[۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ احمدی، احمد ؛ رزمجو، حسین. سیرسخن. مشهد: باستان، 1345، ج1، ص158.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: فرانکلین، 1381، ج1، ص974؛
- ↑ شهیدی، جعفر. مقدمه بر درّه نادره مهدی استرآبادی.. تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص یدیه و یط (مقدمه).
- ↑ انوار، عبدالله. مقدمه بر جهانگشای نادری مهدی استرآبادی. تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص نُه (مقدمه).
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر ، چ1، 1372، ص 196.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر