تاریخ بلعمی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:3426.jpg|بندانگشتی|تاریخ بلعمی برگرفته از وبسایت30بوک قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.30book.com/book/3426/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%84%D8%B9%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1]] | [[پرونده:3426.jpg|بندانگشتی|تاریخ بلعمی برگرفته از وبسایت30بوک قابل بازیابی از<nowiki/>[https://www.30book.com/book/3426/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%84%D8%B9%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1 https://www.30book.com/book/3426]]] | ||
'''[[تاریخ بلعمی|تاریخ | '''[[تاریخ بلعمی|تاریخ بَلْعَ]]'''<nowiki/>'''[[تاریخ بلعمی|می]]'''، ترجمهای [[فارسی]] از ''تاریخالاُمَم و المُلوک'' یا [[ترجمه تفسیر طبری|تاریخ طبری]] [[عربی]]، نوشته محمد بن جریر طبری (د 310ق / 922م) است. چون بسیاری از مطالب این تاریخ از [[کتاب|کتاب]]<nowiki/>های دیگر اخذ شده و از صورت ترجمه به هیئت تألیف درآمده از این رو به نام بلعمی شهرت یافته است<ref>صفا، ذبیحالله. ''نثر فارسی از آغاز تا عهد نظامالملک طوسی''. تهران: ابنسینا، 1347، ص158.</ref>. | ||
ابوعلی محمد بلعمی (د 368 ق) از رجال معروف سده 4 ترجمه و تألیف آن را صورت داده است. او که چندی وزارت عبدالملک بن نوح (حک 343ـ 350 ق) و منصور بن نوح[[سامانیان|سامانی]] (حک 350ـ 366 ق) را به عهده داشت، به دستور امیرمنصور بدین کار اهتمام ورزید<ref>احمدی، احمد و رزمجو، حسین. ''سیرسخن''. مشهد: باستان، چ 2، 1345، ج1، ص 20.</ref>. در شروع این [[کتاب|کتاب]] ([[چاپ و چاپخانه|چاپ]] هند) و در ''مجمل التواریخ و القصص'' ([[چاپ و چاپخانه|چاپ]] [[تهران مصور|تهران]]) به چگونگی فرمان منصور سامانی و آغاز کار مترجم و مؤلف در 352ق اشاره شده است<ref>صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 619.</ref>. | ابوعلی محمد بلعمی (د 368 ق) از رجال معروف سده 4 ترجمه و تألیف آن را صورت داده است. او که چندی وزارت عبدالملک بن نوح (حک 343ـ 350 ق) و منصور بن نوح[[سامانیان|سامانی]] (حک 350ـ 366 ق) را به عهده داشت، به دستور امیرمنصور بدین کار اهتمام ورزید<ref>احمدی، احمد و رزمجو، حسین. ''سیرسخن''. مشهد: باستان، چ 2، 1345، ج1، ص 20.</ref>. در شروع این [[کتاب|کتاب]] ([[چاپ و چاپخانه|چاپ]] هند) و در ''مجمل التواریخ و القصص'' ([[چاپ و چاپخانه|چاپ]] [[تهران مصور|تهران]]) به چگونگی فرمان منصور سامانی و آغاز کار مترجم و مؤلف در 352ق اشاره شده است<ref>صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 619.</ref>. | ||
[[تاریخ بلعمی]] تقریباً از سجع، موازنه و مترادف عاری است، اما در مقایسه با ''[[شاهنامه ابوسعیدی|شاهنامه]] ابومنصوری'' لغات [[عربی]] بیشتری دارد<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. ''سبک شناسی''. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 10.</ref>. '' [[تاریخ بلعمی|تاریخ بلعمی]]'' دارای نسخههای متعددی است. نسخه [[فارسی]] آن در لکه نو [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] شده است. فرانسوی ها نیز دوبار آن را ترجمه کردهاند، یکبار توسط اوبو [Ebeux]و بار دیگر به وسیله «زوتمبرگ»[Zotenberg] که آن را در چهار جلد (1867ـ1874م) در پاریس به [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] رسانید<ref>اقبال آشتیانی، عباس. ''تاریخ مختصر ادبیات ایران''. به کوشش میرهاشم محدث، تهران: نشرهما، 1376، ص 190ـ191.</ref>. | [[تاریخ بلعمی]] تقریباً از سجع، موازنه و مترادف عاری است، اما در مقایسه با ''[[شاهنامه ابوسعیدی|شاهنامه]] ابومنصوری'' لغات [[عربی]] بیشتری دارد<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. ''سبک شناسی''. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 10.</ref>. '' [[تاریخ بلعمی|تاریخ بلعمی]]'' دارای نسخههای متعددی است. نسخه [[فارسی]] آن در لکه نو [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] شده است. فرانسوی ها نیز دوبار آن را ترجمه کردهاند، یکبار توسط اوبو [Ebeux] و بار دیگر به وسیله «زوتمبرگ»[Zotenberg] که آن را در چهار جلد (1867ـ1874م) در پاریس به [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] رسانید<ref>اقبال آشتیانی، عباس. ''تاریخ مختصر ادبیات ایران''. به کوشش میرهاشم محدث، تهران: نشرهما، 1376، ص 190ـ191.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
* [[فارسی]] | * [[فارسی]] | ||
* [[کتاب|کتاب]] | * [[کتاب|کتاب]] | ||
مآخذ<references /> | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
| خط ۱۸: | خط ۲۰: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[ | [[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | ||
[[ | [[رده:ادبیات]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۰
تاریخ بَلْعَمی، ترجمهای فارسی از تاریخالاُمَم و المُلوک یا تاریخ طبری عربی، نوشته محمد بن جریر طبری (د 310ق / 922م) است. چون بسیاری از مطالب این تاریخ از کتابهای دیگر اخذ شده و از صورت ترجمه به هیئت تألیف درآمده از این رو به نام بلعمی شهرت یافته است[۱].
ابوعلی محمد بلعمی (د 368 ق) از رجال معروف سده 4 ترجمه و تألیف آن را صورت داده است. او که چندی وزارت عبدالملک بن نوح (حک 343ـ 350 ق) و منصور بن نوحسامانی (حک 350ـ 366 ق) را به عهده داشت، به دستور امیرمنصور بدین کار اهتمام ورزید[۲]. در شروع این کتاب (چاپ هند) و در مجمل التواریخ و القصص (چاپ تهران) به چگونگی فرمان منصور سامانی و آغاز کار مترجم و مؤلف در 352ق اشاره شده است[۳].
تاریخ بلعمی تقریباً از سجع، موازنه و مترادف عاری است، اما در مقایسه با شاهنامه ابومنصوری لغات عربی بیشتری دارد[۴]. تاریخ بلعمی دارای نسخههای متعددی است. نسخه فارسی آن در لکه نو چاپ شده است. فرانسوی ها نیز دوبار آن را ترجمه کردهاند، یکبار توسط اوبو [Ebeux] و بار دیگر به وسیله «زوتمبرگ»[Zotenberg] که آن را در چهار جلد (1867ـ1874م) در پاریس به چاپ رسانید[۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیحالله. نثر فارسی از آغاز تا عهد نظامالملک طوسی. تهران: ابنسینا، 1347، ص158.
- ↑ احمدی، احمد و رزمجو، حسین. سیرسخن. مشهد: باستان، چ 2، 1345، ج1، ص 20.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 619.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 10.
- ↑ اقبال آشتیانی، عباس. تاریخ مختصر ادبیات ایران. به کوشش میرهاشم محدث، تهران: نشرهما، 1376، ص 190ـ191.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر