تاریخ بلعمی
تاریخ بَلْعَمی، ترجمهای فارسی از تاریخالاُمَم و المُلوک یا تاریخ طبری عربی، نوشته محمد بن جریر طبری (د 310ق / 922م) است. چون بسیاری از مطالب این تاریخ از کتابهای دیگر اخذ شده و از صورت ترجمه به هیئت تألیف درآمده از این رو به نام بلعمی شهرت یافته است[۱].
ابوعلی محمد بلعمی (د 368 ق) از رجال معروف سده 4 ترجمه و تألیف آن را صورت داده است. او که چندی وزارت عبدالملک بن نوح (حک 343ـ 350 ق) و منصور بن نوحسامانی (حک 350ـ 366 ق) را به عهده داشت، به دستور امیرمنصور بدین کار اهتمام ورزید[۲]. در شروع این کتاب (چاپ هند) و در مجمل التواریخ و القصص (چاپ تهران) به چگونگی فرمان منصور سامانی و آغاز کار مترجم و مؤلف در 352ق اشاره شده است[۳].
تاریخ بلعمی تقریباً از سجع، موازنه و مترادف عاری است، اما در مقایسه با شاهنامه ابومنصوری لغات عربی بیشتری دارد[۴]. تاریخ بلعمی دارای نسخههای متعددی است. نسخه فارسی آن در لکه نو چاپ شده است. فرانسوی ها نیز دوبار آن را ترجمه کردهاند، یکبار توسط اوبو [Ebeux] و بار دیگر به وسیله «زوتمبرگ»[Zotenberg] که آن را در چهار جلد (1867ـ1874م) در پاریس به چاپ رسانید[۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیحالله. نثر فارسی از آغاز تا عهد نظامالملک طوسی. تهران: ابنسینا، 1347، ص158.
- ↑ احمدی، احمد و رزمجو، حسین. سیرسخن. مشهد: باستان، چ 2، 1345، ج1، ص 20.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 619.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 10.
- ↑ اقبال آشتیانی، عباس. تاریخ مختصر ادبیات ایران. به کوشش میرهاشم محدث، تهران: نشرهما، 1376، ص 190ـ191.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر