پرش به محتوا

خانبابا مشار: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
تفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی « مشار، خانبابا. خانبابا مشار، كتابشناس و مؤلف دو كتابشناسی‌مشهور مؤلفین كتب چاپی فارسی و عربی (1340ش.)، و فهرست كتاب‌های چاپی فارسی (1337-1342؛ 1350؛ 1352ش.) است (3: 63). وی در 1279ش. در خانواده‌ای ملاك از دودمان قاجار چشم به جهان گشود. مدت 21 سال در شغل دولتی خ...» ایجاد کرد
 
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۶۷۰ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:


مشار، خانبابا. خانبابا مشار، كتابشناس و مؤلف دو كتابشناسی‌مشهور مؤلفین كتب چاپی فارسی و عربی (1340ش.)، و فهرست كتاب‌های چاپی فارسی (1337-1342؛ 1350؛ 1352ش.) است (3: 63).
خانبابا مشار، کتابشناس و مؤلف دو کتابشناسی‌مشهور مؤلفین کتب چاپی [[فارسی]] و [[عربی]] (1340ش.)، و فهرست کتاب‌های چاپی [[فارسی]] (1337-1342؛ 1350؛ 1352ش.) است <ref name=":0">مشار، خانبابا، '''''فهرست‌نویس کتاب‌های فارسی. کتاب امروز'''''، (زمستان 1353)، ص63.</ref>.
[[پرونده:خان‌بابا مشار.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|خان‌بابا مشار ، قابل بازیابی از<nowiki/>https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7]]
وی در 1279ش. در خانواده‌ای ملاک از دودمان [[قاجاریه|قاجار]] چشم به جهان گشود. مدت 21 سال در شغل دولتی خدمت کرد. در 1318 بازنشسته شد و به زمینداری پرداخت. پرداختن به تهیه کتابشناسی را نیز پس از بازنشستگی آغاز کرد<ref>افشار زنجانی، ابراهیم. '''''به‌یاد خانبابا مشار: چهره کتابشناس'''''. کتابدار، 1-2 (1359)، ص4.</ref><ref name=":0" />.


وی در 1279ش. در خانواده‌ای ملاك از دودمان قاجار چشم به جهان گشود. مدت 21 سال در شغل دولتی خدمت كرد. در 1318 بازنشسته شد و به زمینداری پرداخت. پرداختن به تهیه كتابشناسی را نیز پس از بازنشستگی آغاز كرد (2: 4؛ 3: 63).
گرچه به‌نظر می‌رسد از دو اثر فوق، فهرست کتابهای چاپی [[فارسی]] بیشتر مورد مراجعه و محمل شهرت مشار است، اما تألیف اصلی او، مؤلفین کتب چاپی [[فارسی]] و [[عربی]] است که یک زندگینامه ـ کتابشناسی به سبک معجم المطبوعات العربّیه و المعّربه (1339ق./1299ش.)، تألیف یوسف الیان سرکیس است<ref>مشار، خانبابا. '''''مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی'''''. تهران:[بی‌نا]، 1340، ص6.</ref><ref name=":1">افشار زنجانی، ابراهیم. '''''به‌یاد خانبابا مشار: چهره کتابشناس'''''. کتابدار، 1-2 (1359)، ص5.</ref>.


گرچه به‌نظر می‌رسد از دو اثر فوق، فهرست كتابهای چاپی فارسی بیشتر مورد مراجعه و محمل شهرت مشار است، اما تألیف اصلی او، مؤلفین كتب چاپی فارسی و عربی است كه یك زندگینامه ـ كتابشناسی به سبك معجم المطبوعات العربّیه و المعّربه (1339ق./1299ش.)، تألیف یوسف الیان سركیس است (2: 5؛ 6: شش).
مشار برای گردآوری مواد اثر خود 15 سال در [[کشور ایران|ایران]] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] سفر کرد و از موجودی کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌های بسیاری در شهرهایی نظیر [[استان تهران|تهران]]، [[قم]]، [[اصفهان]]، [[مشهد]]، [[تبریز]]، نجف، و کربلا صورت‌برداری کرد<ref>فانی، کامران. '''''کتابشناسی موضوعی فارسی'''''. نامه انجمن کتابداران ایران. دوره ششم، 2 (تابستان 1352)، ص79.</ref><ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>مشار، خانبابا. '''''فهرست کتاب‌های چاپی فارسی'''''. ویرایش2. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1352، ص13.</ref>.


مشار برای گردآوری مواد اثر خود 15 سال در ایران و عراق سفر كرد و از موجودی كتابخانه‌ها و كتابفروشی‌های بسیاری در شهرهایی نظیر تهران، قم، اصفهان، مشهد، تبریز، نجف، و كربلا صورت‌برداری كرد (2: 5؛ 3: 63؛ 4: 79؛ 5: 13).
اثر دیگر مشار، یعنی فهرست کتاب‌های چاپی [[فارسی]]، حاصل ابراز علاقه انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی به سرپرستی سیدحسن تقی‌زاده نسبت به تهیه کتابشناسی جامع انتشارات [[فارسی]] در رشته‌های مورد علاقه انجمن بود. انجمن مذکور پس از اطلاع از کار مشار به وی پیشنهاد کرد از دستنویس‌هایی که برای مؤلفین کتب چاپی و [[عربی]] گردآوری کرده بود، یک فهرست الفبایی از نام کتاب‌های چاپی [[فارسی]] تهیه کند. مشار این پیشنهاد را پذیرفت و حاصل کار خود را به رایگان در اختیار انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی گذارد<ref name=":2">مشار، خانبابا. '''''فهرست کتاب‌های چاپی فارسی'''''. ویرایش2. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1352، ص7-9.</ref><ref name=":3">افشار زنجانی، ابراهیم. '''''به‌یاد خانبابا مشار: چهره کتابشناس'''''. کتابدار، 1-2 (1359)، ص5-6.</ref>.


اثر دیگر مشار، یعنی فهرست كتاب‌های چاپی فارسی، حاصل ابراز علاقه انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی به سرپرستی سیدحسن تقی‌زاده نسبت به تهیه كتابشناسی جامع انتشارات فارسی در رشته‌های مورد علاقه انجمن بود. انجمن مذكور پس از اطلاع از كار مشار به وی پیشنهاد كرد از دستنویس‌هایی كه برای مؤلفین كتب چاپی و عربی گردآوری كرده بود، یك فهرست الفبایی از نام كتاب‌های چاپی فارسی تهیه كند. مشار این پیشنهاد را پذیرفت و حاصل كار خود را به رایگان در اختیار انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی گذارد (2: 5-6؛ 5: 7-9).
ویرایش نخست فهرست کتاب‌های چاپی [[فارسی]] (1337-1342)، حاوی مشخصات حدود 14000 (از بین 20000) عنوان کتاب [[فارسی]] انتشار یافته تا آن زمان است و نخستین فهرست نسبتآ جامع کتاب‌های چاپی [[فارسی]] محسوب می‌شود. ویرایش دیگر آن را مشار به هزینه خود در 1350 منتشر کرد و انتشارات کشور تا 1345 را به آن افزود. ویرایش بعدی که در دو جلد و یک ذیل در 1352 منتشر شد، حاصل درآمیختن فهرست‌های دیگری چون کتابشناسی دهساله کتاب‌های [[کشور ایران|ایران]] با فهرست مشار بود<ref>افشار، ایرج. '''''فهرست کتابهای چاپی فارسی. راهنمای کتاب'''''. س.اول، 3 (پاییز 1337)، ص256-260.</ref><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":0" />.


ویرایش نخست فهرست كتاب‌های چاپی فارسی (1337-1342)، حاوی مشخصات حدود 14000 (از بین 20000) عنوان كتاب فارسی انتشار یافته تا آن زمان است و نخستین فهرست نسبتآ جامع كتاب‌های چاپی فارسی محسوب می‌شود. ویرایش دیگر آن را مشار به هزینه خود در 1350 منتشر كرد و انتشارات كشور تا 1345 را به آن افزود. ویرایش بعدی كه در دو جلد و یك ذیل در 1352 منتشر شد، حاصل درآمیختن فهرست‌های دیگری چون كتابشناسی دهساله كتاب‌های ایران با فهرست مشار بود (1: 256-260؛ 2: 5-6؛ 3: 63؛ 5: 7-9).
مشار پس از آنکه ناشری نیافت، اثر گرانقدر خود، مؤلفین کتب چاپی [[فارسی]] و [[عربی]] را به هزینه شخصی در 6 جلد منتشر کرد<ref name=":4">افشار زنجانی، ابراهیم. '''''به‌یاد خانبابا مشار: چهره کتابشناس'''''. کتابدار، 1-2 (1359)، ص7.</ref><ref name=":0" />. در این زندگینامه ـ کتابشناسی ذیل نام افراد، که در موارد بسیاری اثر با زندگینامه مختصر آنها نیز همراه است، آثار چاپ شده آنها نیز ذکر شده است. در این اثر به پیروی از سبک معجم المطبوعات العربیه، افراد به ترتیب نام کوچک و سپس نام پدرشان معرفی شده‌اند و نام خانوادگی در آن نقشی ندارد. البته این سنت رایج [[عربی]] برای فارسی‌زبانان معاصر نامأنوس است و اشکالی است که لازم است با تهیه نمایه الفبایی از شکل اشهر نام کسان برطرف شود<ref>مشار، خانبابا. '''''مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی'''''. تهران:[بی‌نا]، 1340، ص6-9.</ref><ref name=":4" />.


مشار پس از آنكه ناشری نیافت، اثر گرانقدر خود، مؤلفین كتب چاپی فارسی و عربی را به هزینه شخصی در 6 جلد منتشر كرد (2: 7؛ 3: 63). در این زندگینامه ـ كتابشناسی ذیل نام افراد، كه در موارد بسیاری اثر با زندگینامه مختصر آنها نیز همراه است، آثار چاپ شده آنها نیز ذكر شده است. در این اثر به پیروی از سبك معجم المطبوعات العربیه، افراد به ترتیب نام كوچك و سپس نام پدرشان معرفی شده‌اند و نام خانوادگی در آن نقشی ندارد. البته این سنت رایج عربی برای فارسی‌زبانان معاصر نامأنوس است و اشكالی است كه لازم است با تهیه نمایه الفبایی از شكل اشهر نام كسان برطرف شود (7:2؛6:ششم ـ نهم).
خانبابا مشار در 1359 درگذشت. اهمیت کار وی برای کتابشناسی [[کشور ایران|ایران]] از آن‌روست که وی پایه کتابشناسی کتاب‌های چاپی [[فارسی]] را نهاد، کاری که پیش از او کسی به آن اقدام نکرده بود. کتاب او جامع‌ترین کتابشناسی کتاب‌های چاپی [[فارسی]] تا زمان انتشار آنهاست<ref>افشار، ایرج. '''''فهرست کتابهای چاپی فارسی. راهنمای کتاب'''''. س.اول، 3 (پاییز 1337)، ص259-260.</ref>.


خانبابا مشار در 1359 درگذشت. اهمیت كار وی برای كتابشناسی ایران از آن‌روست كه وی پایه كتابشناسی كتاب‌های چاپی فارسی را نهاد، كاری كه پیش از او كسی به آن اقدام نكرده بود. كتاب او جامع‌ترین كتابشناسی كتاب‌های چاپی فارسی تا زمان انتشار آنهاست (1: 259-260).
== منبع اصلی ==
مشار، خانبابا (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد دوم، تهران: [https://www.nlai.ir/publishers انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران].


'''ابراهیم افشار'''
== نویسنده مقاله ==
ابراهیم افشار


== مآخذ ==
== نیز نگاه کنید به ==
1) افشار، ایرج. "فهرست كتابهای چاپی فارسی". راهنمای كتاب. س.اول، 3 (پاییز 1337): 256-260؛


2) افشار زنجانی، ابراهیم. "به‌یاد خانبابا مشار: چهره كتابشناس". كتابدار، 1-2 (1359): 4-9؛
* [[محمدفؤاد سزگین]]
* [[ایرج افشار]]
* [[پوری سلطانی]]
* [[علینقی منزوی]]
* [[احمد منزوی]]


3) " خانبابا مشار، فهرست‌نویس كتاب‌های فارسی" . كتاب امروز، (زمستان 1353): 63؛
== مآخذ ==
 
4) فانی، كامران. " كتابشناسی موضوعی فارسی" . نامه انجمن كتابداران ایران. دوره ششم، 2 (تابستان 1352): 74-82؛ 5
 
) مشار، خانبابا. فهرست كتاب‌های چاپی فارسی. ویرایش 2. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1352؛
 
6) همو. مؤلفین كتب چاپی فارسی و عربی. تهران :]بی‌نا[، 1340.
 
# [1] Bio-bibliograply
 
منبع اصلی
 
مشار، خانبابا (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد دوم، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.
 
نویسنده مقاله
 
'''ابراهیم افشار'''

نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۲

خانبابا مشار، کتابشناس و مؤلف دو کتابشناسی‌مشهور مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی (1340ش.)، و فهرست کتاب‌های چاپی فارسی (1337-1342؛ 1350؛ 1352ش.) است [۱].

خان‌بابا مشار ، قابل بازیابی ازhttps://fa.wikinoor.ir/wiki/%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7

وی در 1279ش. در خانواده‌ای ملاک از دودمان قاجار چشم به جهان گشود. مدت 21 سال در شغل دولتی خدمت کرد. در 1318 بازنشسته شد و به زمینداری پرداخت. پرداختن به تهیه کتابشناسی را نیز پس از بازنشستگی آغاز کرد[۲][۱].

گرچه به‌نظر می‌رسد از دو اثر فوق، فهرست کتابهای چاپی فارسی بیشتر مورد مراجعه و محمل شهرت مشار است، اما تألیف اصلی او، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی است که یک زندگینامه ـ کتابشناسی به سبک معجم المطبوعات العربّیه و المعّربه (1339ق./1299ش.)، تألیف یوسف الیان سرکیس است[۳][۴].

مشار برای گردآوری مواد اثر خود 15 سال در ایران و عراق سفر کرد و از موجودی کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌های بسیاری در شهرهایی نظیر تهران، قم، اصفهان، مشهد، تبریز، نجف، و کربلا صورت‌برداری کرد[۵][۴][۱][۶].

اثر دیگر مشار، یعنی فهرست کتاب‌های چاپی فارسی، حاصل ابراز علاقه انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی به سرپرستی سیدحسن تقی‌زاده نسبت به تهیه کتابشناسی جامع انتشارات فارسی در رشته‌های مورد علاقه انجمن بود. انجمن مذکور پس از اطلاع از کار مشار به وی پیشنهاد کرد از دستنویس‌هایی که برای مؤلفین کتب چاپی و عربی گردآوری کرده بود، یک فهرست الفبایی از نام کتاب‌های چاپی فارسی تهیه کند. مشار این پیشنهاد را پذیرفت و حاصل کار خود را به رایگان در اختیار انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی گذارد[۷][۸].

ویرایش نخست فهرست کتاب‌های چاپی فارسی (1337-1342)، حاوی مشخصات حدود 14000 (از بین 20000) عنوان کتاب فارسی انتشار یافته تا آن زمان است و نخستین فهرست نسبتآ جامع کتاب‌های چاپی فارسی محسوب می‌شود. ویرایش دیگر آن را مشار به هزینه خود در 1350 منتشر کرد و انتشارات کشور تا 1345 را به آن افزود. ویرایش بعدی که در دو جلد و یک ذیل در 1352 منتشر شد، حاصل درآمیختن فهرست‌های دیگری چون کتابشناسی دهساله کتاب‌های ایران با فهرست مشار بود[۹][۷][۸][۱].

مشار پس از آنکه ناشری نیافت، اثر گرانقدر خود، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی را به هزینه شخصی در 6 جلد منتشر کرد[۱۰][۱]. در این زندگینامه ـ کتابشناسی ذیل نام افراد، که در موارد بسیاری اثر با زندگینامه مختصر آنها نیز همراه است، آثار چاپ شده آنها نیز ذکر شده است. در این اثر به پیروی از سبک معجم المطبوعات العربیه، افراد به ترتیب نام کوچک و سپس نام پدرشان معرفی شده‌اند و نام خانوادگی در آن نقشی ندارد. البته این سنت رایج عربی برای فارسی‌زبانان معاصر نامأنوس است و اشکالی است که لازم است با تهیه نمایه الفبایی از شکل اشهر نام کسان برطرف شود[۱۱][۱۰].

خانبابا مشار در 1359 درگذشت. اهمیت کار وی برای کتابشناسی ایران از آن‌روست که وی پایه کتابشناسی کتاب‌های چاپی فارسی را نهاد، کاری که پیش از او کسی به آن اقدام نکرده بود. کتاب او جامع‌ترین کتابشناسی کتاب‌های چاپی فارسی تا زمان انتشار آنهاست[۱۲].

منبع اصلی

مشار، خانبابا (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد دوم، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

نویسنده مقاله

ابراهیم افشار

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ مشار، خانبابا، فهرست‌نویس کتاب‌های فارسی. کتاب امروز، (زمستان 1353)، ص63.
  2. ↑ افشار زنجانی، ابراهیم. به‌یاد خانبابا مشار: چهره کتابشناس. کتابدار، 1-2 (1359)، ص4.
  3. ↑ مشار، خانبابا. مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی. تهران:[بی‌نا]، 1340، ص6.
  4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ افشار زنجانی، ابراهیم. به‌یاد خانبابا مشار: چهره کتابشناس. کتابدار، 1-2 (1359)، ص5.
  5. ↑ فانی، کامران. کتابشناسی موضوعی فارسی. نامه انجمن کتابداران ایران. دوره ششم، 2 (تابستان 1352)، ص79.
  6. ↑ مشار، خانبابا. فهرست کتاب‌های چاپی فارسی. ویرایش2. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1352، ص13.
  7. ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ مشار، خانبابا. فهرست کتاب‌های چاپی فارسی. ویرایش2. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1352، ص7-9.
  8. ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ افشار زنجانی، ابراهیم. به‌یاد خانبابا مشار: چهره کتابشناس. کتابدار، 1-2 (1359)، ص5-6.
  9. ↑ افشار، ایرج. فهرست کتابهای چاپی فارسی. راهنمای کتاب. س.اول، 3 (پاییز 1337)، ص256-260.
  10. ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ افشار زنجانی، ابراهیم. به‌یاد خانبابا مشار: چهره کتابشناس. کتابدار، 1-2 (1359)، ص7.
  11. ↑ مشار، خانبابا. مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی. تهران:[بی‌نا]، 1340، ص6-9.
  12. ↑ افشار، ایرج. فهرست کتابهای چاپی فارسی. راهنمای کتاب. س.اول، 3 (پاییز 1337)، ص259-260.
برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=خانبابا_مشار&oldid=12534»