یزدگرد سوم: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[یزدگرد سوم]]،''' آخرین پادشاه ساسانی (حک 11ق / 632م ـ 31ق / 651م) <ref>خدادادیان، اردشیر. '''''ساسانیان'''''. تهران: به دید، 1380، ص 179.</ref> پسر شهریار و نوه خسروپرویز. | [[پرونده:789418 734.jpg|بندانگشتی|یزدگرد سوم در نبرد، قابل بازیابی از [https://eghtesaad24.ir/fa/news/277746/%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D8%B4-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85 https://eghtesaad24.ir/fa/news/277746]]] | ||
'''[[یزدگرد سوم]]،''' آخرین پادشاه [[ساسانیان|ساسانی (]]<nowiki/>حک 11ق / 632م ـ 31ق / 651م) <ref>خدادادیان، اردشیر. '''''ساسانیان'''''. تهران: به دید، 1380، ص 179.</ref> پسر شهریار و نوه [[خسرو پرویز|خسروپرویز]]. | |||
در اوضاع آشفته اواخر | در اوضاع آشفته [[ساسانیان|اواخر ساسانی]]، بزرگان ایران او را در استخر به شاهی برگزیدند <ref>زرینکوب، روزبه. '''''تاریخ سیاسی ساسانیان'''''. تهران: سمت، 1379، ص 104.</ref>وی به یاری رستم فرخزاد، از سرداران خود [[تیسفون]] را گرفت و فرخزاد خسرو را از تخت به زیر کشیده هلاک کرد <ref>دینوری، ابوحنیفه. '''''الاخبار الطوال'''''. انتشارات الشریف الرضی، 1415، ص 119.</ref>به این ترتیب ایران برای آخرین بار در [[ساسانیان|دوره ساسانیان]] به زیر یک فرمان رفت. در دوران یزدگرد، اعراب چند بار به ایران حمله کردند که به رغم تلاشهای یزدگرد، سرانجام به شکست ایرانیان انجامید<ref>مشکور، محمدجواد. '''''ایران در عهد باستان'''''. تهران: اشرفی، ص 1369، ص 468.</ref>. در نبردهای قادسیه (15 یا 16ق / 637م) اعراب بر [[تیسفون]] پایتخت [[ساسانیان]] چیره شدند و در [[نبرد نهاوند]] (21ق / 642م) آخرین تلاشهای او را در هم شکستند و یزدگرد به شرق [[ایران]] عقب نشست<ref>زرینکوب، عبدالحسین. '''''تاریخ ایران بعد از اسلام'''''. تهران: امیرکبیر، 1371، ص 196 و 197.</ref>. | ||
نابسامانی اوضاع داخلی که با هرج و مرج، اختلاف طبقاتی و نارضایتی عمومی همراه بود از یک سو، و برآمدن موج جدید دینی زیر لوای اسلام از صحراهای عربستان باعث شکست ساسانیان شد<ref>هوار، کلمان. '''''ایران و تمدن ایرانی'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، 1379، ص 158.</ref>. | نابسامانی اوضاع داخلی که با هرج و مرج، اختلاف طبقاتی و نارضایتی عمومی همراه بود از یک سو، و برآمدن موج جدید دینی زیر لوای [[اسلام]] از صحراهای عربستان باعث شکست [[ساسانیان]] شد<ref>هوار، کلمان. '''''ایران و تمدن ایرانی'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، 1379، ص 158.</ref>. | ||
یزدگرد به کرمان رفت و با وجود دعوت اسپهبد طبرستان به امید یافتن کمک به خراسان رفت<ref>فرای، ریچارد. ن. '''''میراث باستانی ایران'''''. ترجمه مسعود رجبنیا، تهران: علمی و فرهنگی، 1373، ص 385.</ref> شاه ساسانی به سوی مرزبان مرو ماهویه سوری رفت. ماهویه (خدات کُشان) نیز به دلیل مالیاتهای عقب افتاده و هم ترس از هجوم عرب، نیزک فرمانروای طوایف طُخار که بر یزدگرد شورانید یزدگرد گریخت و سرانجام در یک آسیاب دورافتاده در روستای زریق نزدیک مرو به قتل رسید<ref>کریستن سن، آرتور. '''''ایران در زمان ساسانیان'''''. ترجمه رشید یاسمی، تهران: دنیای کتاب، 1370، ص 658.</ref>. تاریخ 16 ژوئن 632م یادگار به تخت نشستن او سرلوحه تقویم یزدگردی است. | یزدگرد به [[کرمان]] رفت و با وجود دعوت اسپهبد طبرستان به امید یافتن کمک به خراسان رفت<ref>فرای، ریچارد. ن. '''''میراث باستانی ایران'''''. ترجمه مسعود رجبنیا، تهران: علمی و فرهنگی، 1373، ص 385.</ref> شاه ساسانی به سوی مرزبان مرو ماهویه سوری رفت. ماهویه (خدات کُشان) نیز به دلیل مالیاتهای عقب افتاده و هم ترس از هجوم عرب، نیزک فرمانروای طوایف طُخار که بر یزدگرد شورانید یزدگرد گریخت و سرانجام در یک آسیاب دورافتاده در روستای زریق نزدیک مرو به قتل رسید<ref>کریستن سن، آرتور. '''''ایران در زمان ساسانیان'''''. ترجمه رشید یاسمی، تهران: دنیای کتاب، 1370، ص 658.</ref>. تاریخ 16 ژوئن 632م یادگار به تخت نشستن او سرلوحه [https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C تقویم یزدگردی] است. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
== مآخذ == | * [[ساسانیان]] | ||
* [[خسرو پرویز]] | |||
* [[تیسفون]] | |||
* [[نبرد نهاوند]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
کورش صالحی | کورش صالحی | ||
نسخهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۵
یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی (حک 11ق / 632م ـ 31ق / 651م) [۱] پسر شهریار و نوه خسروپرویز.
در اوضاع آشفته اواخر ساسانی، بزرگان ایران او را در استخر به شاهی برگزیدند [۲]وی به یاری رستم فرخزاد، از سرداران خود تیسفون را گرفت و فرخزاد خسرو را از تخت به زیر کشیده هلاک کرد [۳]به این ترتیب ایران برای آخرین بار در دوره ساسانیان به زیر یک فرمان رفت. در دوران یزدگرد، اعراب چند بار به ایران حمله کردند که به رغم تلاشهای یزدگرد، سرانجام به شکست ایرانیان انجامید[۴]. در نبردهای قادسیه (15 یا 16ق / 637م) اعراب بر تیسفون پایتخت ساسانیان چیره شدند و در نبرد نهاوند (21ق / 642م) آخرین تلاشهای او را در هم شکستند و یزدگرد به شرق ایران عقب نشست[۵].
نابسامانی اوضاع داخلی که با هرج و مرج، اختلاف طبقاتی و نارضایتی عمومی همراه بود از یک سو، و برآمدن موج جدید دینی زیر لوای اسلام از صحراهای عربستان باعث شکست ساسانیان شد[۶].
یزدگرد به کرمان رفت و با وجود دعوت اسپهبد طبرستان به امید یافتن کمک به خراسان رفت[۷] شاه ساسانی به سوی مرزبان مرو ماهویه سوری رفت. ماهویه (خدات کُشان) نیز به دلیل مالیاتهای عقب افتاده و هم ترس از هجوم عرب، نیزک فرمانروای طوایف طُخار که بر یزدگرد شورانید یزدگرد گریخت و سرانجام در یک آسیاب دورافتاده در روستای زریق نزدیک مرو به قتل رسید[۸]. تاریخ 16 ژوئن 632م یادگار به تخت نشستن او سرلوحه تقویم یزدگردی است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ خدادادیان، اردشیر. ساسانیان. تهران: به دید، 1380، ص 179.
- ↑ زرینکوب، روزبه. تاریخ سیاسی ساسانیان. تهران: سمت، 1379، ص 104.
- ↑ دینوری، ابوحنیفه. الاخبار الطوال. انتشارات الشریف الرضی، 1415، ص 119.
- ↑ مشکور، محمدجواد. ایران در عهد باستان. تهران: اشرفی، ص 1369، ص 468.
- ↑ زرینکوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. تهران: امیرکبیر، 1371، ص 196 و 197.
- ↑ هوار، کلمان. ایران و تمدن ایرانی. ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، 1379، ص 158.
- ↑ فرای، ریچارد. ن. میراث باستانی ایران. ترجمه مسعود رجبنیا، تهران: علمی و فرهنگی، 1373، ص 385.
- ↑ کریستن سن، آرتور. ایران در زمان ساسانیان. ترجمه رشید یاسمی، تهران: دنیای کتاب، 1370، ص 658.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
کورش صالحی