یزدگرد سوم

یزدگرد سوم در نبرد، قابل بازیابی از https://eghtesaad24.ir/fa/news/277746

یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی (حک 11ق / 632م ـ 31ق / 651م) پسر شهریار و نوه خسروپرویز.

در اوضاع آشفته اواخر ساسانی، بزرگان ایران او را در استخر به شاهی برگزیدند وی به یاری رستم فرخ‌زاد، از سرداران خود تیسفون را گرفت و فرخ‌زاد خسرو را از تخت به زیر کشیده هلاک کرد به این ترتیب ایران برای آخرین بار در دوره ساسانیان به زیر یک فرمان رفت. در دوران یزدگرد، اعراب چند بار به ایران حمله کردند که به رغم تلاش‌های یزدگرد، سرانجام به شکست ایرانیان انجامید. در نبردهای قادسیه (15 یا 16ق / 637م) اعراب بر تیسفون پایتخت ساسانیان چیره شدند و در نبرد نهاوند (21ق / 642م) آخرین تلاش‌های او را در هم شکستند و یزدگرد به شرق ایران عقب نشست.

نابسامانی اوضاع داخلی که با هرج و مرج، اختلاف طبقاتی و نارضایتی عمومی همراه بود از یک سو، و برآمدن موج جدید دینی زیر لوای اسلام از صحراهای عربستان باعث شکست ساسانیان شد.

یزدگرد به کرمان رفت و با وجود دعوت اسپهبد طبرستان به امید یافتن کمک به خراسان رفت شاه ساسانی به سوی مرزبان مرو ماهویه سوری رفت. ماهویه (خدات کُشان) نیز به دلیل مالیات‌های عقب افتاده و هم ترس از هجوم عرب، نیزک فرمانروای طوایف طُخار که بر یزدگرد شورانید یزدگرد گریخت و سرانجام در یک آسیاب دورافتاده در روستای زریق نزدیک مرو به قتل رسید. تاریخ 16 ژوئن 632م یادگار به تخت نشستن او سرلوحه تقویم یزدگردی است.

نیز نگاه کنید به

• ساسانیان
• خسرو پرویز
• تیسفون
• نبرد نهاوند

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

کورش صالحی