سید حسین فاطمی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:156954492.jpg|بندانگشتی|حسین فاطمی، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/83668789/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C]] | |||
[[سید حسین فاطمی|'''فاطمی،''' '''سیدحسین''']] (دکتر) (1296 / ؟ م ـ 1333ش) روزنامهنگار، وزیر امور خارجه دولت ملی دکتر محمد | [[سید حسین فاطمی|'''فاطمی،''' '''سیدحسین''']] (دکتر) (1296 / ؟ م ـ 1333ش) روزنامهنگار، وزیر امور خارجه دولت ملی [[محمد مصدق|دکتر محمد مصدق]]،<sup>*</sup> پیشنهاد دهنده [[ملی شدن صنعت نفت]]<sup>*</sup> و از منتقدان [[سلسله پهلوی|حکومت پهلوی]]'''.''' سیدحسین فاطمی فرزند سیدمحمدعلی سیفالعلما در نائین متولد شد. پس ازپایان تحصیلات، در ''روزنامه باختر'' به مدیریت برادرش نصرالله سیفپور فاطمی به روزنامهنگاری پرداخت<ref> پورفاطمی، سیف. '''''ائینه عبرت'''''. '''''خاطرات سیفپور فاطمی'''''. به کوشش علی دهباشی، تهران: سخن، 1378ش، ص771- 774.</ref>. در 1316 با عزیمت به تهران سردبیر ''روزنامه ستاره'' احمد ملکی و مدتی بعد مدیر و سردبیر ''[[باختر|روزنامه باختر]]''<sup>*</sup> در پایتخت شد که به زودی با درج مقالات تند و مستند معروفیت زیادی پیدا کرد <ref>هوشنگمهدوی، عبدالرضا. '''''سرنوشت یاران دکتر مصدق'''''. تهران: علمی، 1383ش، ص169- 172.</ref> با عزیمت او به فرانسه برای تحصیل در رشته روزنامهنگاری انتشار [[باختر|روزنامه باختر]] متوقف شد. در همان زمان مقالات او در روزنامههای [[مرد امروز]]<sup>*</sup> و [[ستاره ایران]]<sup>*</sup> مییافت. پس از بازگشت به [[ایران]] و تشکیل [[جبهه ملی]]<sup>*</sup> به رهبری [[محمد مصدق|دکتر مصدق]]، روزنامه باختر را ارگان رسمی این جبهه کرد<ref>افراسیابی، بهرام. '''''خاطرات و مبارزات دکتر حسین فاطمی'''''. تهران: سخن، 1366ش، ص81، 85، 90 و 117.</ref> که با نشر مقالات تند توسط رزمآرا توقیف و زندانی شد<ref>قناتابادی، شمس'''''. سیری در نهضت ملی شدن نفت (خاطرات)'''''. تهران: مرکز بررسیهای تاریخی وزارت اطلاعات، 1377ش، ص117- 180 و 192.</ref>. فاطمی به استناد نامه [[محمد مصدق|دکتر مصدق]] پیشنهاد دهنده [[ملی شدن صنعت نفت]] و از فعالان اصلی [[جبهه ملی ایران]] در دوره شانزدهم مجلس بود<ref>مصدق، محمد. '''''خاطرات و تألمات'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: علمی، 1365ش، ص229- 235 و 289.</ref>. وی در بهمن 1330ش در سالگرد قتل [[محمد مسعود]]<sup>*</sup>، ترور و به شدت زخمی شد<ref>نجاتی، غلامرضا. '''''جنبش ملی شدن صنعت نفت'''''. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1365ش، ص90.</ref>. | ||
اما پس از بهبودی در انتخابات دوره هفدهم به نمایندگی از طرف مردم [[استان تهران|تهران]] انتخاب شد و در 1331 به وزارت خارجه دولت ملی رسید. در جریان مبارزه با شاه و دربار، حملات تندی به انها کرد و حتی پس از فرار شاه، در اجتماع مردم [[استان تهران|تهران]] خواستار لغو نظام سلطنتی شد (25 مرداد 1332)<ref>نجاتی، غلامرضا. '''''مصدق، سالهای مبارزه و مقاومت'''''. تهران: رسا، 1376ش، ص57 و 60.</ref>. پس از کودتای 28 مرداد 1332 متواری و در 16 اسفند آن سال دستگیر شد و مورد حمله گروه شعبان جعفری (معروف به بی مخ) قرار گرفت<ref>فاطمینویسی، سیدعباس. '''''شعبان جعفری در ایینه اسناد'''''. تهران: جهان کتاب، 1380ش، ص87 و حجازی، مسعود. '''''رویدادها و داوریها (خاطرات مسعود حجازی).''''' تهران: نیلوفر، 1375ش، ص163.</ref>. فاطمی پس از حکم بدوی دادگاه و رد تقاضای فرجام او از طرف شاه در روز چهارشنبه 19 ابان 1333ش در پادگان قصر تیر باران و در ابنبابویه به خاک سپرده شد<ref>طیرانی، بهروز. '''''محاکمات سیاسی در ایران از 1333 تا 1352'''''. تهران: علمی، 1382ش، ص13 و 59.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[محمد مصدق]] | |||
* [[ملی شدن صنعت نفت]] | |||
* [[محمد مسعود]] | |||
* [[باختر]] | |||
* [[مرد امروز]] | |||
* [[ستاره ایران]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
اکبر قاسمی | اکبر قاسمی | ||
[[رده:تاریخ]] | |||
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۴
فاطمی، سیدحسین (دکتر) (1296 / ؟ م ـ 1333ش) روزنامهنگار، وزیر امور خارجه دولت ملی دکتر محمد مصدق،* پیشنهاد دهنده ملی شدن صنعت نفت* و از منتقدان حکومت پهلوی. سیدحسین فاطمی فرزند سیدمحمدعلی سیفالعلما در نائین متولد شد. پس ازپایان تحصیلات، در روزنامه باختر به مدیریت برادرش نصرالله سیفپور فاطمی به روزنامهنگاری پرداخت[۱]. در 1316 با عزیمت به تهران سردبیر روزنامه ستاره احمد ملکی و مدتی بعد مدیر و سردبیر روزنامه باختر* در پایتخت شد که به زودی با درج مقالات تند و مستند معروفیت زیادی پیدا کرد [۲] با عزیمت او به فرانسه برای تحصیل در رشته روزنامهنگاری انتشار روزنامه باختر متوقف شد. در همان زمان مقالات او در روزنامههای مرد امروز* و ستاره ایران* مییافت. پس از بازگشت به ایران و تشکیل جبهه ملی* به رهبری دکتر مصدق، روزنامه باختر را ارگان رسمی این جبهه کرد[۳] که با نشر مقالات تند توسط رزمآرا توقیف و زندانی شد[۴]. فاطمی به استناد نامه دکتر مصدق پیشنهاد دهنده ملی شدن صنعت نفت و از فعالان اصلی جبهه ملی ایران در دوره شانزدهم مجلس بود[۵]. وی در بهمن 1330ش در سالگرد قتل محمد مسعود*، ترور و به شدت زخمی شد[۶].
اما پس از بهبودی در انتخابات دوره هفدهم به نمایندگی از طرف مردم تهران انتخاب شد و در 1331 به وزارت خارجه دولت ملی رسید. در جریان مبارزه با شاه و دربار، حملات تندی به انها کرد و حتی پس از فرار شاه، در اجتماع مردم تهران خواستار لغو نظام سلطنتی شد (25 مرداد 1332)[۷]. پس از کودتای 28 مرداد 1332 متواری و در 16 اسفند آن سال دستگیر شد و مورد حمله گروه شعبان جعفری (معروف به بی مخ) قرار گرفت[۸]. فاطمی پس از حکم بدوی دادگاه و رد تقاضای فرجام او از طرف شاه در روز چهارشنبه 19 ابان 1333ش در پادگان قصر تیر باران و در ابنبابویه به خاک سپرده شد[۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ پورفاطمی، سیف. ائینه عبرت. خاطرات سیفپور فاطمی. به کوشش علی دهباشی، تهران: سخن، 1378ش، ص771- 774.
- ↑ هوشنگمهدوی، عبدالرضا. سرنوشت یاران دکتر مصدق. تهران: علمی، 1383ش، ص169- 172.
- ↑ افراسیابی، بهرام. خاطرات و مبارزات دکتر حسین فاطمی. تهران: سخن، 1366ش، ص81، 85، 90 و 117.
- ↑ قناتابادی، شمس. سیری در نهضت ملی شدن نفت (خاطرات). تهران: مرکز بررسیهای تاریخی وزارت اطلاعات، 1377ش، ص117- 180 و 192.
- ↑ مصدق، محمد. خاطرات و تألمات. به کوشش ایرج افشار، تهران: علمی، 1365ش، ص229- 235 و 289.
- ↑ نجاتی، غلامرضا. جنبش ملی شدن صنعت نفت. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1365ش، ص90.
- ↑ نجاتی، غلامرضا. مصدق، سالهای مبارزه و مقاومت. تهران: رسا، 1376ش، ص57 و 60.
- ↑ فاطمینویسی، سیدعباس. شعبان جعفری در ایینه اسناد. تهران: جهان کتاب، 1380ش، ص87 و حجازی، مسعود. رویدادها و داوریها (خاطرات مسعود حجازی). تهران: نیلوفر، 1375ش، ص163.
- ↑ طیرانی، بهروز. محاکمات سیاسی در ایران از 1333 تا 1352. تهران: علمی، 1382ش، ص13 و 59.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اکبر قاسمی