پرش به محتوا

تاریخ بلعمی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''تاريخ بَلْعَمي‌'''، ترجمه‌اي فارسي از ''تاريخ‌الاُمَم‌ و المُلوك‌'' يا تاريخ طبري عربي، نوشتة محمد بن‌ جرير طبري‌ (د 310ق / 922م‌) است‌. چون‌ بسياري‌ از مطالب‌ اين تاريخ از كتاب‌هاي‌ ديگر اخذ شده و از صورت‌ ترجمه‌ به‌ هيئت‌ تأليف‌ درآمده...» ایجاد کرد
 
Karimian (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''تاريخ بَلْعَمي‌'''، ترجمه‌اي فارسي از ''تاريخ‌الاُمَم‌ و المُلوك‌'' يا تاريخ طبري عربي، نوشتة محمد بن‌ جرير طبري‌ (د 310ق / 922م‌) است‌. چون‌ بسياري‌ از مطالب‌ اين تاريخ از كتاب‌هاي‌ ديگر اخذ شده و از صورت‌ ترجمه‌ به‌ هيئت‌ تأليف‌ درآمده‌ از اين رو به‌ نام‌ بلعمي‌ شهرت‌ يافته است‌.<sup>1</sup>
[[پرونده:3426.jpg|بندانگشتی|تاریخ بلعمی برگرفته از وبسایت30بوک قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.30book.com/book/3426/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%84%D8%B9%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1]]
'''[[تاریخ بلعمی|تاریخ بَلْعَمی]]'''، ترجمه‌ای [[فارسی]] از ''تاریخ‌الاُمَم‌ و المُلوک'' یا [[ترجمه تفسیر طبری|تاریخ طبری]] [[عربی]]، نوشته محمد بن‌ جریر طبری (د 310ق / 922م‌) است‌. چون‌ بسیاری از مطالب‌ این تاریخ از [[کتاب|کتاب‌]]<nowiki/>های دیگر اخذ شده و از صورت‌ ترجمه‌ به‌ هیئت‌ تألیف‌ درآمده‌ از این رو به‌ نام‌ بلعمی شهرت‌ یافته است‌<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''نثر فارسی از آغاز تا عهد نظام‌الملک طوسی'''''. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ص‌158.</ref>.


ابوعلي‌ محمد بلعمي‌ (د 368 ق) از رجال‌ معروف‌ سدة‌ 4 ترجمه‌ و تأليف‌ آن ‌را صورت‌ داده‌ است‌. او كه‌ چندي‌ وزارت‌ عبدالملك‌ بن‌ نوح‌ (حك‌ 343ـ 350 ق) و منصور بن‌ نوح‌ساماني‌ (حك‌ 350ـ 366 ق) را به‌ عهده‌ داشت‌، به‌ دستور اميرمنصور بدين‌ كار اهتمام‌ ورزيد.<sup>2</sup> در شروع‌ اين‌ كتاب‌ (چاپ‌ هند) و در ''مجمل‌ التواريخ‌ و القصص‌'' (چاپ‌ تهران‌) به‌ چگونگي‌ فرمان ‌منصور ساماني‌ و آغاز كار مترجم‌ و مؤلف‌ در 352ق اشاره‌ شده‌ است‌.<sup>3</sup>
ابوعلی محمد بلعمی (د 368 ق) از رجال‌ معروف‌ سده 4 ترجمه‌ و تألیف‌ آن ‌را صورت‌ داده‌ است‌. او که‌ چندی وزارت‌ عبدالملک بن‌ نوح‌ (حک 343ـ 350 ق) و منصور بن‌ نوح‌[[سامانیان|سامانی]] (حک 350ـ 366 ق) را به‌ عهده‌ داشت‌، به‌ دستور امیرمنصور بدین‌ کار اهتمام‌ ورزید<ref>احمدی، احمد و رزمجو، حسین‌. '''''سیرسخن‌'''''. مشهد: باستان‌، چ‌ 2، 1345، ج‌1، ص‌ 20.</ref>. در شروع‌ این‌ [[کتاب|کتاب‌]] ([[چاپ و چاپخانه|چاپ‌]] هند) و در ''مجمل‌ التواریخ‌ و القصص‌'' ([[چاپ و چاپخانه|چاپ‌]] [[تهران مصور|تهران‌]]) به‌ چگونگی فرمان ‌منصور سامانی و آغاز کار مترجم‌ و مؤلف‌ در 352ق اشاره‌ شده‌ است‌<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌ 1، ص 619.</ref>.


تاريخ بلعمي تقريباً از سجع، موازنه و مترادف عاري است، اما در مقايسه‌ با ''شاهنامة‌ ابومنصوري‌'' لغات‌ عربي‌ بيشتري‌دارد.<sup>4</sup> '' تاريخ‌ بلعمي‌'' داراي‌ نسخه‌هاي‌ متعددي‌ است‌. نسخة‌ فارسي‌ آن‌ در لكه نو چاپ‌ شده‌ است‌. فرانسوي‌ها نيز دوبار آن‌ را ترجمه‌ كرده‌اند، يكبار توسط‌ اوبو [1]و بار ديگر به‌ وسيلة‌ «زوتمبرگ‌»[2] كه ‌آن‌ را در چهار جلد (1867ـ1874م‌) در پاريس‌ به‌ چاپ‌ رسانيد.<sup>5</sup>  
[[تاریخ بلعمی]] تقریباً از سجع، موازنه و مترادف عاری است، اما در مقایسه‌ با ''[[شاهنامه ابوسعیدی|شاهنامه]] ابومنصوری'' لغات‌ [[عربی]] بیشتری دارد<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتاب‌های پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 10.</ref>. '' [[تاریخ بلعمی|تاریخ‌ بلعمی]]'' دارای نسخه‌های متعددی است‌. نسخه [[فارسی]] آن‌ در لکه نو [[چاپ و چاپخانه|چاپ‌]] شده‌ است‌. فرانسوی ها نیز دوبار آن‌ را ترجمه‌ کرده‌اند، یکبار توسط‌ اوبو [Ebeux]و بار دیگر به‌ وسیله «زوتمبرگ‌»[Zotenberg] که ‌آن‌ را در چهار جلد (1867ـ1874م‌) در پاریس‌ به‌ [[چاپ و چاپخانه|چاپ‌]] رسانید<ref>اقبال‌ آشتیانی، عباس‌. '''''تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌'''''. به‌ کوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشرهما، 1376، ص‌ 190ـ191.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


# صفا، ذبيح‌الله‌. '''''نثر فارسي‌ از آغاز تا عهد نظام‌الملك‌ طوسي‌'''''. تهران‌: ابن‌سينا، 1347، ص‌158.
* [[ترجمه تفسیر طبری|تاریخ طبری]]
# احمدي‌، احمد و رزمجو، حسين‌. '''''سيرسخن‌'''''. مشهد: باستان‌، چ‌ 2، 1345، ج‌1، ص‌ 20.
* ''[[شاهنامه ابوسعیدی|شاهنامه]]''
# صفا، ذبيح‌الله‌. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌ 6، 1347، ج‌ 1، ص 619.
* [[فارسی]]
# بهار (ملك الشعرا)، محمدتقي. '''''سبك شناسي'''''. تهران: كتاب‌هاي پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 10.
* [[کتاب|کتاب‌]]
# اقبال‌ آشتياني، عباس‌. '''''تاريخ‌ مختصر ادبيات‌ ايران‌'''''. به‌ كوشش‌ ميرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشرهما، 1376، ص‌ 190ـ191.


[1]. Ebeux
== '''مآخذ''' ==
# صفا، ذبیح‌الله‌. '''''نثر فارسی از آغاز تا عهد نظام‌الملک طوسی'''''. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ص‌158.
# احمدی، احمد و رزمجو، حسین‌. '''''سیرسخن‌'''''. مشهد: باستان‌، چ‌ 2، 1345، ج‌1، ص‌ 20.
# صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌ 1، ص 619.
# بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتاب‌های پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 10.
# اقبال‌ آشتیانی، عباس‌. '''''تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌'''''. به‌ کوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشرهما، 1376، ص‌ 190ـ191.


[2]. Zotenberg
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۸

تاریخ بلعمی برگرفته از وبسایت30بوک قابل بازیابی ازhttps://www.30book.com/book/3426/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%84%D8%B9%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1

تاریخ بَلْعَمی، ترجمه‌ای فارسی از تاریخ‌الاُمَم‌ و المُلوک یا تاریخ طبری عربی، نوشته محمد بن‌ جریر طبری (د 310ق / 922م‌) است‌. چون‌ بسیاری از مطالب‌ این تاریخ از کتاب‌های دیگر اخذ شده و از صورت‌ ترجمه‌ به‌ هیئت‌ تألیف‌ درآمده‌ از این رو به‌ نام‌ بلعمی شهرت‌ یافته است‌[۱].

ابوعلی محمد بلعمی (د 368 ق) از رجال‌ معروف‌ سده 4 ترجمه‌ و تألیف‌ آن ‌را صورت‌ داده‌ است‌. او که‌ چندی وزارت‌ عبدالملک بن‌ نوح‌ (حک 343ـ 350 ق) و منصور بن‌ نوح‌سامانی (حک 350ـ 366 ق) را به‌ عهده‌ داشت‌، به‌ دستور امیرمنصور بدین‌ کار اهتمام‌ ورزید[۲]. در شروع‌ این‌ کتاب‌ (چاپ‌ هند) و در مجمل‌ التواریخ‌ و القصص‌ (چاپ‌ تهران‌) به‌ چگونگی فرمان ‌منصور سامانی و آغاز کار مترجم‌ و مؤلف‌ در 352ق اشاره‌ شده‌ است‌[۳].

تاریخ بلعمی تقریباً از سجع، موازنه و مترادف عاری است، اما در مقایسه‌ با شاهنامه ابومنصوری لغات‌ عربی بیشتری دارد[۴].  تاریخ‌ بلعمی دارای نسخه‌های متعددی است‌. نسخه فارسی آن‌ در لکه نو چاپ‌ شده‌ است‌. فرانسوی ها نیز دوبار آن‌ را ترجمه‌ کرده‌اند، یکبار توسط‌ اوبو [Ebeux]و بار دیگر به‌ وسیله «زوتمبرگ‌»[Zotenberg] که ‌آن‌ را در چهار جلد (1867ـ1874م‌) در پاریس‌ به‌ چاپ‌ رسانید[۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. صفا، ذبیح‌الله‌. نثر فارسی از آغاز تا عهد نظام‌الملک طوسی. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ص‌158.
  2. احمدی، احمد و رزمجو، حسین‌. سیرسخن‌. مشهد: باستان‌، چ‌ 2، 1345، ج‌1، ص‌ 20.
  3. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌ 1، ص 619.
  4. بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتاب‌های پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 10.
  5. اقبال‌ آشتیانی، عباس‌. تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌. به‌ کوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشرهما، 1376، ص‌ 190ـ191.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

  1. صفا، ذبیح‌الله‌. نثر فارسی از آغاز تا عهد نظام‌الملک طوسی. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ص‌158.
  2. احمدی، احمد و رزمجو، حسین‌. سیرسخن‌. مشهد: باستان‌، چ‌ 2، 1345، ج‌1، ص‌ 20.
  3. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌ 1، ص 619.
  4. بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتاب‌های پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 10.
  5. اقبال‌ آشتیانی، عباس‌. تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌. به‌ کوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشرهما، 1376، ص‌ 190ـ191.