اسدالله اعلم
عَلَم، اسدالله، از رجال سیاسی دوران پهلوی* در مناصب دولتی وزارت و نخستوزیری (1298-1357ش).
اسدالله علم فرزند محمدابراهیم شوکتالملک در بیرجند متولد شد و پس از تحصیلات در آنجا، در دانشکده کشاورزی کرج تحصیل و با دختر قوامالملک شیرازی ازدواج کرد[۱]. در سال 1324، فرماندار سیستان و بلوچستان در کابینه احمد قوامالسلطنه شد و از آن پس تحت توجه محمدرضا شاه به وزارت کشور و وزارت کشاورزی در کابینههای ساعد و حسنعلی منصور و وزارت کار در کابینه رزمآرا رسید[۲]. در زمان دولت ملی دکتر محمد مصدق*، از سرپرستی املاک و مستغلات پهلوی عزل و به بیرجند تبعید شد، اما پس از کودتای 28 مرداد 1332، اردشیر زاهدی او را به منصب خود بازگرداند. او که در قبولاندن استعفای زاهدی نقش مهمی داشت در کابینه حسین علاء، به وزارت کشور رسید و در انتخابات مجلس دخالتهای زیادی به عمل آورد[۳]. با تصمیم شاه برای برقراری سیستم دو حزبی به ریاست حزب مردم و پس از استعفای علی امینی در 1341، به نخستوزیری رسید اما مورد قبول مردم قرار نگرفت[۴]. او که اجراکننده طرح اصلاحات ارضی بود مورد مخالفت گسترده بهویژه از سوی روحانیان قرار گرفت که در قیام 15 خرداد 1342 به رهبری آیتالله روحالله خمینی تجلی یافت و علم به سرکوب آن پرداخت[۵].
با انتخاب حسنعلی منصور به دبیر کلی حزب ایران نوین در سال 1342، علم استعفا داد و به ریاست دانشگاه پهلوی رسید[۶]. از سال 1345 به وزارت دربار منصوب شد تا برنامه جشنهای دو هزار و پانصد ساله را اجرا کند و تا 11 سال در این مقام باقی ماند. او که بیشترین تلاش را در عملی کردن برنامههای دربار و از آن میان انقلاب سفید یا انقلاب شاه و ملت انجام داد، در 24 فروردین 1357 بر اثر سرطان خون درگذشت[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ علم، اسدالله. گفتگوی من با شاه. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.
- ↑ دولتهای ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 300-301.
- ↑ صفایی، ابراهیم. زندگینامه سپهبد زاهدی. تهران: علمی، 1373، ص 209.
- ↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. تهران: نشر مرکز، 1376، ص 516.
- ↑ صحیفه نور. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.
- ↑ فردوست، حسین. ظهور و سقوط پهلوی. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.
- ↑ علم، اسدالله. یادداشتهای علم. به کوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اکبر قاسمی