جاماسب نامه
رسالهای به فارسی، از آثار منسوب به مزدیسنان و شامل چندین سؤال و جواب كه بین گشتاسپ شاه و جاماسب حكیم ردّ و بدل شده است. در خلال این سؤال و جوابها، مسائل گوناگون دینی واخلاقی مطرح میشود و در پایان آن از پیشگوییهایی درباره سرنوشت ایران زمین و ظهور موعودهای زرتشتی (سوشیانت) سخن میرود. جاماسب كه در داستانهای دینی و ملّی قدیم ایران وزیر گشتاسب و داماد زرتشت معرفی شده است، در اساطیر پهلوی حكیمی روشن بین خوانده میشود؛ و هموست كه در جنگ گشتاسب با ارجاسب كشته شدن پسر و 22 برادر گشتاسب را پیشگویی میكند[۱].
احتمالاً متن پهلوی موجود از این اثر كه به صورت نثر و با زبانی شاعرانه نوشته شده، دارای اصلی منظوم بوده است. تحریر پازند و ترجمه فارسی این كتاب نیز وجود دارد[۲].
فصل یكم كتاب به اوضاع و احوال پایان هزاره زردشت و فصل دوم به آفتهای طبیعت و آشوبها و جنگها میپردازد. فصل سوم آن نیز گفت و شنودی میان اهرمزد و زردشت درباره رستخیز است. پسدو فصل اخیر از افزودههای بعدی است[۳].
داستان جاماسبنامه برخلاف دعوی بعضی از اهل تحقیق، ظاهراً در ادوار بعد از اسلام به نگارش درآمده است. با این حال، اصل پهلوی نیز دارد كه به نام آیاتكارجا مسپیک (یادگار جاماسب) بهاهتمام مسینا[Messina] با شرح و ترجمه ایتالیایی در 1939م در رم منتشر شده است[۴]. نسخه پهلوی این كتاب بیشتر نسخههای متأخراند. افزون بر ترجمه منثور فارسی، جاماسبنامه و یادگار جاماسبی به نظم فارسی نیز درآمده است[۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: فرانكلین، 1345، ج1، ص 720 (ذیل جاماسبنامه).
- ↑ زرشناس، زهره. زبان و ادبیات ایران باستان. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 60.
- ↑ سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزاد ایران، 1355، ص 41.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: فرانكلین، 1345، ج1، ص 720.
- ↑ تفضّلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 175ـ 176.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر