میرزا ابراهیم خان عکاس باشی
میرزا ابراهیمخان عکاسباشی (1253-1294)، نخستین فیلمبردار سینمای ایران، که عکاس و صنعتگری نامآور بود، به فن چاپ کتاب و امور کشاورزی آشنایی داشت و در تألیف و ترجمه دست به قلم بود[۱].
در تهران متولد شد، و در 41 سالگی در همین شهر درگذشت[۲]. در چهارده سالگی همراه پدرش میرزا احمد صنیعالسلطنه، عکاس ناصرالدینشاه، به اروپا رفت و فن عکاسی و گراوورسازی آموخت. مظفرالدینشاه در جمادیالثانی 1315 قمری/ 1897 م به او لقب عکاسباشی داد[۳]. مظفرالدینشاه و میرزا ابراهیم خان، در 1318 قمری/ 1900م با دستگاه «سینماتوگراف» آشنا شدند، و یکی از نخستین وسایلی که به دستور شاه قاجار در این سفر خریداری شد، دو دستگاه دوربین فیلمبرداری از نوع «گومون» بود، که نخستین بار در روز سهشنبه 21 ربیعالثانی 1318 قمری (18 اوت 1900 م/ 27 مرداد 1279 شمسی) در مراسم جشن روز عید گل از آن اسفاده شد[۴]. میرزا ابراهیم در این روز مأموریت یافت با دوربینی از نوع «گومون» فیلمبرداری کند، و نامِ خود را در تاریخ سینمای ایران به عنوان نخستین فیلمبردار سینمای ایران به ثبت برساند. عکاسباشی پس از بازگشت به ایران تصاویر متحرک دیگری از اهل دربار گرفت که پارهای از آنها در کاخ گلستان پیدا شد و پس از مرمت در لابراتواری در فرانسه همچنان محفوظ مانده است[۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ غفاری، فرخ (1379). فیلم، «میرزا ابراهیمخان عکاسباشی، نخستین فیلمبردار ایرانی». شماره 258، ص 21.
- ↑ بهارلو، عباس (1381). صد چهره سینمای ایران. نشر قطره، ص 12.
- ↑ غفاری، فرخ (1379). فیلم، «میرزا ابراهیمخان عکاسباشی، نخستین فیلمبردار ایرانی». شماره 258، ص 19.
- ↑ کاشانی، میرزا مهدیخان (1361). سفرنامه مبارکه مظفرالدینشاه به فرنگ. کتاب فرزان، ص 161.
- ↑ عدل، شهریار (1379). آشنایی با سینما و نخستین گامها در فیلمبرداری و فیلمسازی در ایران. سازمان میراث فرهنگی کشور (کاخ گلستان)، ص 31.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
عباس بهارلو