چهار مقاله
چهارمقاله، یا مجمعالنوادر حاوی زندگینامه و حکایات و نوادر درباره 4 طبقه از مردم: دبیران، شاعران، منجمان وطبیبان. نظامی عروضی سمرقندی از شاعران و نویسندگان سده 6 ق این کتاب را پیرامون 551 ـ 552ق / 1156-1157م نوشته است. کتاب شامل یک مقدمه و 4 مقاله است[۱][۲]. هر مقاله از مقالات این کتاب قریب 10 حکایت تاریخی در بیان احوال طبقات یاد شده دارد و افزون بر آن شامل مطالب تاریخی، اخلاقی و تربیتی و ادبی است[۳].
چهارمقاله به سبب قدمت تألیف، ایجاز لفظ و اشباع معنی، سادگی عبارت و عاری بودن از صنایعلفظی و به کار نبردن سجعهای متکلف و نیز سلامت انشاء از زمره ارجمندترین کتابهای نثر ادبی و از لحاظ محتوی مهمترین مأخذ درباره تاریخ علوم و ادبیات ایران بهشمار می رود[۴][۲]. سبک آن آمیزهای از سبکهای سده 5 و 6 ق و به عبارت دیگر، ترکیبی از شیوه نثرمُرسل قدیم و نثر فنی جدید است[۴]. چاپ انتقادی آن نخست به اهتمام محمد قزوینی در 1909م در لیدن صورت گرفته و سپس از روی آن بارها در تهران به چاپ رسیده است. همچنین چهارمقاله به انگلیسی (1921م)، عربی (1949م) و اردو برگردانیده شده است[۲][۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیحالله. گنجینه سخن. تهران: دانشگاه تهران، 1353، ج3، ص 25.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، 1381، ج 1، ص 811.
- ↑ احمدی، احمد و رزمجو، حسین. سیر سخن. مشهد: باستان، 1345، ج 1، ص 87.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ حاکمی، اسماعیل. گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 36.
- ↑ برون، ادوارد. تاریخ ادبی ایران'. ترجمه علی پاشا صالح، تهران: امیرکبیر، 1358، ج2، ص 586ـ 589.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر