آسوریان: تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''آ[[آسوریان|سوریان]]'''، از گروه‌های قومی ساکن در ایران و برخی کشورهای دیگر که هویت، فرهنگ و تاریخ مختص به خود دارند. | '''آ[[آسوریان|سوریان]]'''، از گروه‌های قومی ساکن در [[ایران]] و برخی کشورهای دیگر که هویت، فرهنگ و تاریخ مختص به خود دارند. جمعیت آسوریان جهان را بین 300.000 تا حدود یک میلیون نفر تخمین زده‌اند که در ایران، عراق، ترکیه، اروپا، امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق زندگی می کنند. آسوریان ایران تا پیش از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] بین 70.000 تا 90.000 نفر بوده‌اند<ref>'''''دایره المعارف بزرگ شوروی'''.''</ref>. | ||
آسوریان ایران بیشتر در مناطق [[استان تهران|تهران]]، [[ارومیه]]، [[اهواز]]، باختران، [[استان همدان|همدان]]، [[استان قزوین|قزوین]]، [[اصفهان]]، [[تبریز]] و سلماس پراکنده‌اند. آسوریان در مناطق کوهستانی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] و ترکیه نیز سکونت دارند<ref name=":0">Tsereteli, K. G., '''''The Modern Assyrian Language''''', Moscow, 1978. p 16- 17.</ref>. | |||
آسوریان اصلاً [[مسیحی، دین|مسیحیان]] سریانی زبان و از نژاد سامی هستند. برخی آن‌ها را از نسل آشوریان کهن و برخی آن‌ها را از قوم سریانی میدانند. آسوریان به چند فرقه تقسیم میشوند: گروهی که به اعتقادات نسطوری پایبندند (نسطوریان)، آسوریان یعقوبی مونوفیزیت (یعقوبیه)، آسوریان وابسته به کلیسای رم (کلدانیان)، اسوریان ارتودکس یونانی و پروتستانت انجیلی و آسوریان یهودی آرامی زبان که در نواحی سلماس زندگی میکنند و از سابقه تاریخیشان اطلاع دقیقی در دست نیست<ref name=":0" /><ref>فیلد، هنری. '''''مردم‌شناسی ایران'''''. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص.59.</ref>. زبان آسوریان از خانواده زبان‌های سامی (حامی ـ سامی) است و به آرامی تلمود بابلی و مندایی نزدیک است<ref>'''''دایره المعارف آمریکانا'''''. ذیل زبان‌های آرامی و سامی.</ref><ref>Tsereteli, K. G., '''''The Modern Assyrian Language''''', Moscow, 1978. p 16,</ref>. | |||
آسوریان اصلاً مسیحیان سریانی زبان و از نژاد سامی هستند. برخی آن‌ها را از نسل آشوریان کهن و برخی آن‌ها را از قوم سریانی میدانند. | |||
زبان آسوریان از خانواده زبان‌های سامی (حامی ـ سامی) است و به | |||
زبان آسوری معاصر در ایران، گویش مردم اطراف [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]] است. در 1256ق / 1840م هیأت‌های تبلیغی مسیحی در این منطقه به فعالیت‌های فرهنگی پرداختند و چند مدرسه و یک چاپخانه در آن‌جا تأسیس کردند. از آن پس خط سریانی نسطوری که تنها برای مقاصد دینی به کار میرفت کاربرد عمومی یافت. اما به جهت اختلاف دو فرقه نسطوری و یعقوبی 2 نوع خط رواج پدید آمد<ref>Tsereteli, K. G., '''''The Modern Assyrian Language''''', Moscow, 1978, P. 18.</ref>. | |||
آسوریان همواره تاریخی پر فراز و نشیب داشته‌اند و اغلب به جهت داعیه استقلال جنگ و خونریزیهای زیادی را پشت سر نهاده‌اند. بیشتر اوقات با همسایگان کرد خود در جنگ و ستیز بودند. مبلغان بیگانه از اوایل قرن 19 به درگیریهای کردان و آسوریها اشاره کرده‌اند در کشاکش‌های 1257ق / 1841م آسوریها از گردان شکست خوردند و در درگیری 1263ق / 1847م 10.000 آسوری کشته شد<ref>Waterfield, Robin E, '''''Christians in Persia''''', London, 1973, P. 106, 107, 130.</ref>. | |||
در جنگ جهانی اول آسوریان با روس‌ها متحد شدند و علیه عثمانیان به جنگ پرداختند. پس از فروپاشی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 حکومت روسیه] تزاری به حمایت انگلستان علیه نیروهای ترک و کرد به مبارزه پرداختند. در حقیقت آسوریان خواهان بازگشت به سرزمینی که آن را سرزمین اجدادی خود میدانند و مناطقی از [[استان کردستان|کردستان]] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] را شامل میشود، و تشکیل دولتی مستقل بودند. جامعه ملل در 1344ق / 1925م منطقه شمالی موصل را مسکن آسوریان دانست و دولت خودمختار آن‌ها را در آن سرزمین اعلام کرد. اما دولت [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] این حکم را نپذیرفت و به قتل عام و غارت و ویران کردن روستاهای آسوریان پرداخت که البته موجب بازگشت آسوریان به مساکن قدیم خود در غرب [[دریاچه ارومیه]] شدند<ref>امیره، منشی، س. '''''حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا'''''. تهران: اشتار، 1362، ص 88.</ref><ref>بهار، محمدتقی. '''''تاریخ مختصر احزاب سیاسی'''''. ج 1، تهران: 1357، ص 279.</ref><ref>رامسینی، بانیپال. '''''قتل عام اشوریان'''''. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.</ref>. بنا بر [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، آسوریها همچون دیگر اقلیت‌های اهل کتاب از حقوق شهروندی خاص و آزادی اجرای مراسم دینی برخوردارند. در [https://www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی] نیز آسوریها نماینده دارند<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 13.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید == | == نیز نگاه کنید == | ||
* [[ارومیه]] | |||
* [[دریاچه ارومیه]] | |||
* [[اصفهان]] | |||
* [[مسیحی، دین]] | |||
* [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی | |||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
مسعود جلالی مقدم | مسعود جلالی مقدم | ||
تلخیص از مقاله اسوریان '' | تلخیص از مقاله اسوریان ''دایره المعارف بزرگ اسلامی'' | ||
تلخیص‌کننده: معصومه ابراهیمی | تلخیص‌کننده: معصومه ابراهیمی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۰
آسوریان، از گروه‌های قومی ساکن در ایران و برخی کشورهای دیگر که هویت، فرهنگ و تاریخ مختص به خود دارند. جمعیت آسوریان جهان را بین 300.000 تا حدود یک میلیون نفر تخمین زده‌اند که در ایران، عراق، ترکیه، اروپا، امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق زندگی می کنند. آسوریان ایران تا پیش از انقلاب بین 70.000 تا 90.000 نفر بوده‌اند[۱].
آسوریان ایران بیشتر در مناطق تهران، ارومیه، اهواز، باختران، همدان، قزوین، اصفهان، تبریز و سلماس پراکنده‌اند. آسوریان در مناطق کوهستانی عراق و ترکیه نیز سکونت دارند[۲].
آسوریان اصلاً مسیحیان سریانی زبان و از نژاد سامی هستند. برخی آن‌ها را از نسل آشوریان کهن و برخی آن‌ها را از قوم سریانی میدانند. آسوریان به چند فرقه تقسیم میشوند: گروهی که به اعتقادات نسطوری پایبندند (نسطوریان)، آسوریان یعقوبی مونوفیزیت (یعقوبیه)، آسوریان وابسته به کلیسای رم (کلدانیان)، اسوریان ارتودکس یونانی و پروتستانت انجیلی و آسوریان یهودی آرامی زبان که در نواحی سلماس زندگی میکنند و از سابقه تاریخیشان اطلاع دقیقی در دست نیست[۲][۳]. زبان آسوریان از خانواده زبان‌های سامی (حامی ـ سامی) است و به آرامی تلمود بابلی و مندایی نزدیک است[۴][۵].
زبان آسوری معاصر در ایران، گویش مردم اطراف دریاچه اورمیه است. در 1256ق / 1840م هیأت‌های تبلیغی مسیحی در این منطقه به فعالیت‌های فرهنگی پرداختند و چند مدرسه و یک چاپخانه در آن‌جا تأسیس کردند. از آن پس خط سریانی نسطوری که تنها برای مقاصد دینی به کار میرفت کاربرد عمومی یافت. اما به جهت اختلاف دو فرقه نسطوری و یعقوبی 2 نوع خط رواج پدید آمد[۶].
آسوریان همواره تاریخی پر فراز و نشیب داشته‌اند و اغلب به جهت داعیه استقلال جنگ و خونریزیهای زیادی را پشت سر نهاده‌اند. بیشتر اوقات با همسایگان کرد خود در جنگ و ستیز بودند. مبلغان بیگانه از اوایل قرن 19 به درگیریهای کردان و آسوریها اشاره کرده‌اند در کشاکش‌های 1257ق / 1841م آسوریها از گردان شکست خوردند و در درگیری 1263ق / 1847م 10.000 آسوری کشته شد[۷].
در جنگ جهانی اول آسوریان با روس‌ها متحد شدند و علیه عثمانیان به جنگ پرداختند. پس از فروپاشی حکومت روسیه تزاری به حمایت انگلستان علیه نیروهای ترک و کرد به مبارزه پرداختند. در حقیقت آسوریان خواهان بازگشت به سرزمینی که آن را سرزمین اجدادی خود میدانند و مناطقی از کردستان و عراق را شامل میشود، و تشکیل دولتی مستقل بودند. جامعه ملل در 1344ق / 1925م منطقه شمالی موصل را مسکن آسوریان دانست و دولت خودمختار آن‌ها را در آن سرزمین اعلام کرد. اما دولت عراق این حکم را نپذیرفت و به قتل عام و غارت و ویران کردن روستاهای آسوریان پرداخت که البته موجب بازگشت آسوریان به مساکن قدیم خود در غرب دریاچه ارومیه شدند[۸][۹][۱۰]. بنا بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آسوریها همچون دیگر اقلیت‌های اهل کتاب از حقوق شهروندی خاص و آزادی اجرای مراسم دینی برخوردارند. در مجلس شورای اسلامی نیز آسوریها نماینده دارند[۱۱].
نیز نگاه کنید
مآخذ
- ↑ دایره المعارف بزرگ شوروی.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978. p 16- 17.
- ↑ فیلد، هنری. مردم‌شناسی ایران. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص.59.
- ↑ دایره المعارف آمریکانا. ذیل زبان‌های آرامی و سامی.
- ↑ Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978. p 16,
- ↑ Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978, P. 18.
- ↑ Waterfield, Robin E, Christians in Persia, London, 1973, P. 106, 107, 130.
- ↑ امیره، منشی، س. حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا. تهران: اشتار، 1362، ص 88.
- ↑ بهار، محمدتقی. تاریخ مختصر احزاب سیاسی. ج 1، تهران: 1357، ص 279.
- ↑ رامسینی، بانیپال. قتل عام اشوریان. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.
- ↑ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اصل 13.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
مسعود جلالی مقدم
تلخیص از مقاله اسوریان دایره المعارف بزرگ اسلامی
تلخیص‌کننده: معصومه ابراهیمی