بیرانوند: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۱

بیرانوند، یا بِیْرانْوَن (بِیرِنْوَن) از ایلات لر لک زبان استان لرستان.

بیرانوندها خود را از نسل شخصی به نام هیجالی (هجالی) می‌دانند که از حجاز به لرستان مهاجرت کرده بود.

بیرانوندها اکثراً یکجانشین‌اند و در منطقه پشتکوه لرستان (استان ایلام) و دامنه کبیرکوه و حسینه (منطقه گرمسیری بهاروند) و مناطق اطراف خرم‌آباد و بروجرد پراکنده‌اند. دسته کوچکی از بیرانوندها هنوز کوچنده هستند. و در نواحی مختلف استان‌های ایلام و لرستان ییلاق و قشلاق می‌کنند^[۱]. بیرانوند به دو شاخه آلاهینان (آلانیان) و دشائیان (دشی‌نو) تقسیم می‌شود. خوانین بیرانوندها از شاخه آلاهینان هستند.

شمار جمعیت این ایل را بین 3000 تا 12000 تخمین زده‌اند، که شمار کوچنده آنها در 1377ش، 63 خانوار و 513 نفر بوده است^[۲].

گفته می‌شود که بیرانوندها، پیش از حکومت افشاریان در منطقه دلفان زندگی می‌کردند و در زمان نادرشاه در سیلاخور لرستان مستقر شدند. در زمان کریم‌خان زند به شیراز کوچانده شدند و پس از تضعیف حکومت زند دوباره به لرستان بازگشتند. منابع تاریخی پس از دوره قاجار، به سرکوب بیرانوندها و تبعیدشان به خراسان اشاراتی دارند^[۳].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 37، 39، 148، 149، 152.
↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 29.
↑ تلخیص از مقاله "بیرانون" دانشنامه جهان اسلام.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی

[1] سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 37، 39، 148، 149، 152.

[2] سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 29.

[3] تلخیص از مقاله "بیرانون" دانشنامه جهان اسلام.

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''[[بیرانوند|بيرانوند]]'''، يا بِيْرانْوَن (بِيرِنْوَن) از ايلات لر لك زبان استان لرستان.
+'''[[بیرانوند]]'''، یا بِیْرانْوَن (بِیرِنْوَن) از ایلات لر لک زبان [[استان لرستان]].
-بيرانوندها خود را از نسل شخصي به نام هيجالي (هجالي) مي‌دانند كه از حجاز به لرستان مهاجرت كرده بود.
+بیرانوندها خود را از نسل شخصی به نام هیجالی (هجالی) می‌دانند که از حجاز به [[استان لرستان|لرستان]] مهاجرت کرده بود.
-بيرانوندها اكثراً يكجانشين‌اند و در منطقة پشتكوه لرستان (استان ايلام) و دامنة كبيركوه و حسينه (منطقة گرمسيري بهاروند) و مناطق اطراف خرم‌آباد و بروجرد پراكنده‌اند. دستة كوچكي از بيرانوندها هنوز كوچنده هستند. و در نواحي مختلف استان‌هاي ايلام و لرستان ييلاق و قشلاق مي‌كنند.<sup>(1)</sup>
+بیرانوندها اکثراً یکجانشین‌اند و در منطقه پشتکوه [[استان لرستان|لرستان]] ([[استان ایلام]]) و دامنه کبیرکوه و حسینه (منطقه گرمسیری بهاروند) و مناطق اطراف خرم‌آباد و بروجرد پراکنده‌اند. دسته کوچکی از بیرانوندها هنوز کوچنده هستند. و در نواحی مختلف استان‌های [[استان ایلام|ایلام]] و [[استان لرستان|لرستان]] ییلاق و قشلاق می‌کنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها.''''' تهران: 1378، ص 37، 39، 148، 149، 152.</ref>. بیرانوند به دو شاخه آلاهینان (آلانیان) و دشائیان (دشی‌نو) تقسیم می‌شود. خوانین بیرانوندها از شاخه آلاهینان هستند.
-بيرانوند به دو شاخة آلاهينان (آلانيان) و دشائيان (دشي‌نو) تقسيم مي‌شود. خوانين بيرانوندها از شاخة آلاهينان هستند.
+شمار جمعیت این ایل را بین 3000 تا 12000 تخمین زده‌اند، که شمار کوچنده آنها در 1377ش، 63 خانوار و 513 نفر بوده است<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی.''''' تهران: 1378، ص 29. </ref>.
-شمار جمعيت اين ايل را بين 3000 تا 12000 تخمين زده‌اند، كه شمار كوچندة آنها در 1377ش، 63 خانوار و 513 نفر بوده است.<sup>(2)</sup>
+گفته می‌شود که بیرانوندها، پیش از [[افشاریه|حکومت افشاریان]] در منطقه دلفان زندگی می‌کردند و در زمان [[نادرشاه افشار|نادرشاه]] در سیلاخور [[استان لرستان|لرستان]] مستقر شدند. در زمان [[کریم خان زند|کریم‌خان زند]] به [[شیراز]] کوچانده شدند و پس از تضعیف حکومت زند دوباره به لرستان بازگشتند. منابع تاریخی پس از [[قاجاریه|دوره قاجار]]، به سرکوب بیرانوندها و تبعیدشان به خراسان اشاراتی دارند<ref>تلخیص از مقاله "بیرانون" '''''دانشنامه جهان اسلام'''.''</ref>.
-گفته مي‌شود كه بيرانوندها، پيش از حكومت افشاريان در منطقة دلفان زندگي مي‌كردند و در زمان نادرشاه در سيلاخور لرستان مستقر شدند. در زمان كريم‌خان زند به شيراز كوچانده شدند و پس از تضعيف حكومت زند دوباره به لرستان بازگشتند. منابع تاريخي پس از دورة قاجار، به سركوب بيرانوندها و تبعيدشان به خراسان اشاراتي دارند.
+== نیز نگاه کنید به ==
-'''مآخذ:'''
+* [[استان لرستان]]
+* [[استان ایلام]]
+* [[قاجاریه]]
+* [[افشاریه]]
--    '''''سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، جمعيت عشايري دهستان‌ها.''''' تهران: 1378، ص 37، 39، 148، 149، 152.
+== مآخذ ==
+<references />
--    '''''سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، نتايج تفصيلي.''''' تهران: 1378، ص 29.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-تلخيص از مقالة بيرانون ''دانشنامة جهان اسلام''
+== نویسنده مقاله ==
 معصومه ابراهیمی
+[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
+[[رده:مردم شناسی]]