پرش به محتوا

بیرانوند

از ویکی ایران

بیرانوند، یا بِیْرانْوَن (بِیرِنْوَن) از ایلات لر لک زبان استان لرستان.

بیرانوندها خود را از نسل شخصی به نام هیجالی (هجالی) می‌دانند که از حجاز به لرستان مهاجرت کرده بود.

بیرانوندها اکثراً یکجانشین‌اند و در منطقه پشتکوه لرستان (استان ایلام) و دامنه کبیرکوه و حسینه (منطقه گرمسیری بهاروند) و مناطق اطراف خرم‌آباد و بروجرد پراکنده‌اند. دسته کوچکی از بیرانوندها هنوز کوچنده هستند. و در نواحی مختلف استان‌های ایلام و لرستان ییلاق و قشلاق می‌کنند[۱]. بیرانوند به دو شاخه آلاهینان (آلانیان) و دشائیان (دشی‌نو) تقسیم می‌شود. خوانین بیرانوندها از شاخه آلاهینان هستند.

شمار جمعیت این ایل را بین 3000 تا 12000 تخمین زده‌اند، که شمار کوچنده آنها در 1377ش، 63 خانوار و 513 نفر بوده است[۲].

گفته می‌شود که بیرانوندها، پیش از حکومت افشاریان در منطقه دلفان زندگی می‌کردند و در زمان نادرشاه در سیلاخور لرستان مستقر شدند. در زمان کریم‌خان زند به شیراز کوچانده شدند و پس از تضعیف حکومت زند دوباره به لرستان بازگشتند. منابع تاریخی پس از دوره قاجار، به سرکوب بیرانوندها و تبعیدشان به خراسان اشاراتی دارند[۳].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 37، 39، 148، 149، 152.
  2. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 29.
  3. تلخیص از مقاله "بیرانون" دانشنامه جهان اسلام.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی